I SA/Ke 37/14
WyrokWSA w Kielcach2014-03-06
Skład orzekający: Maria Grabowska, Artur Adamiec, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia z powodu niespełnienia wymogów formalnych, określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej, jest zgodne z prawem, jeśli odwołanie zawierało zarzuty i żądanie, a wymóg przedstawienia dowodów nie jest obligatoryjny?Ratio decidendi
Postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia z powodu niespełnienia wymogów formalnych narusza prawo, jeśli odwołanie zawierało zarzuty przeciwko decyzji i określało żądanie, a wymóg przedstawienia dowodów nie jest obligatoryjny. Sąd uznał, że w odwołaniu skarżącego można było wyczytać zarzuty dotyczące oceny dowodu z protokołu kontroli licznika oraz istnienia innego stanu faktycznego, a także zakwestionowanie decyzji w całości, co wyklucza brak formalny odwołania.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej w K. pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie J. B. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Organ uznał, że odwołanie nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie zawierało zarzutów, istoty i zakresu żądania oraz dowodów. J. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, twierdząc, że odpowiedział na wezwanie organu i uzupełnił braki odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. i określił, że postanowienie nie może być wykonane w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.
Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z dnia [...] 2013 r.
nr [...] pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie z dnia
14 października 2013 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia
[...] 2013 r. nr [...] określającej J. B. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za styczeń 2013 r.
w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnie pobranej energii elektrycznej w ilości 6 MWh.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzją z dnia
3 października 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. określił J.B. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nielegalnie pobranej energii elektrycznej.
Od powyższej decyzji strona złożyła do Dyrektora Izby Celnej w K. odwołanie, w którym podatnik wniósł o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego rozpatrzenia sprawy przez PGE, opisując tok ustaleń w sprawie kontroli dokonanej przez PGE Dystrybucja SA w Lublinie.
Postanowieniem z dnia 25 października 2013 r. organ drugiej instancji odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego. Jednocześnie w dniu
25 października 2013 r. wezwał stronę do uzupełnienia w terminie 7 dni od otrzymania wezwania złożonego środka zaskarżenia poprzez wskazanie zarzutów przeciw decyzji, określenia istoty i zakresu żądania oraz wskazania dowodów uzasadniających odwołanie. Strona nie odpowiedziała na wezwanie.
Dyrektor Izby Celnej w K. powołał treść art. 168 § 2 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 j. t.) dalej zwana "Ordynacja podatkowa", określającego niezbędne elementy podania.
Zdaniem organu odwoławczego wskazana treść odwołania nie spełnia wymagań z art. 222 Ordynacji podatkowej, określających niezbędne elementy odwołania od decyzji. Do złożonego pisma podatnik nie załączył ponadto żadnych nowych dowodów. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ powołał orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynika m.in., że w przeciwieństwie do odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym, odwołanie w postępowaniu podatkowym ma charakter kwalifikowany oraz że to na podatniku ciąży obowiązek wykazania istnienia faktów, które uzasadniałyby jego twierdzenia, kwestionujące ustalenia organów podatkowych.
Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał, że zgodnie z art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy pozostawia odwołanie bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222 Ordynacji podatkowej.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej K. J. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia wskazał, że w odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 października 2013 r. w sprawie uzupełnienia braków odwołania z dnia 14 października 2013 r. w terminie 7 dni wysłał odwołanie
z uwzględnieniem uwag zawartych w ww. piśmie. Otrzymał odpowiedź z dnia
14 listopada 2013 r., w której wyznaczono siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W ocenie skarżącego z pisma Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 listopada 2013 r. wynika że odwołanie, w którym uwzględnił uwagi z pisma z dnia 25 października 2013 r. do adresata dotarło.
W piśmie tym organ jednak nie ustosunkował się do zarzutów przeciwko postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 3 września 2013 r.
W piśmie z dnia 18 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie w sprawie uzupełnienia zaskarżenia, co jest sprzeczne
z pismem z dnia 14 listopada 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł
o oddalenie skargi. Dodatkowo wyjaśnił, że w dniu 8 listopada 2013 r. strona złożyła odwołanie na postanowienie organu drugiej instancji z dnia 25 października 2013 r.
o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego. Postępowanie w sprawie tego zażalenia jest rozpatrywane odrębnie i trwa nadal. I to w ramach tego postępowania zażaleniowego podatnik otrzymał postanowienie z dnia 14 listopada 2013 r.
o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Podatnik poprzez złożenie zażalenia zainicjował kolejne, drugie prowadzone postępowanie przed Dyrektorem Izby Celnej w K.. Postępowania te były prowadzone równolegle, ale też odrębnie. Zdaniem organu strona nie rozróżnia tych postępowań odwoławczych i mylnie przyjmuje, że jest w stosunku do jego osoby jako podatnika, prowadzone tylko jedno postępowanie odwoławcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t.), dalej ,,p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 oraz art. 222 Ordynacji podatkowej przez Dyrektora Izby Celnej w K. postanowienie pozostawiające bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 3 października 2013 r. określającej J. B. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za styczeń 2013 r.
z tytułu nielegalnie pobranej energii elektrycznej.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie narusza prawo, choć nie z przyczyn wskazanych w skardze. Stwierdzić bowiem należy, że nie jest prawidłowe stanowisko Dyrektora Izby Celnej w K. o zaistnieniu w niniejszej sprawie podstaw do pozostawia bez rozpatrzenia odwołania, jako nie spełniającego warunków wynikających z art. 222 Ordynacji podatkowej.
Odwołanie od decyzji jest rodzajem podania w rozumieniu art. 168 § 1 Ordynacja podatkowa. Podanie to musi spełniać określone w art. 222 Ordynacja podatkowa warunki, czyli zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania, wskazać dowody uzasadniające to żądanie. Przepis ten wprowadza co prawda wyjątek od zasady odformalizowania treści podań w postępowaniu administracyjnym, jednakże nie może ograniczać prawa strony do instancyjnej kontroli aktu administracyjnego. Wykładnia powołanego przepisu musi być wobec tego dokonana z uwzględnieniem art. 222 Ordynacji podatkowej jednakże bez nadmiernego rygoryzmu, by zapewnić stronie prawo do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu z treści złożonego odwołania jednoznacznie wynika, że dotyczy ono decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia
3 października 2013 r. określającej J. B. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nielegalnie pobranej energii elektrycznej. W aktach sprawy znajduje się powyższa decyzja, z której wynika, że podstawą jej wydania był protokół kontroli o nr [...] z dnia 8.01.2013 r. stwierdzający nieprawidłowości eksploatacji i działania licznika energii elektrycznej w miejscu zamieszkania skarżącego. Z odwołania można wyczytać szereg zarzutów przeciwko temu protokołowi kontrolnemu, który był podstawą ustalenia, że w styczniu 2013 r. miał miejsce nielegalny pobór energii przez J. B.. Skarżący wskazuje w tym protokole na szereg nieścisłości odnoszące się w szczególności do: stanu licznika dostarczonego do laboratorium, stwierdzonych przez kontrolujących zarysowań na ścianach licznika, działania na licznik pola magnetycznego, sposobu badania licznika w laboratorium.
Wobec powyższego uznać należy, że w odwołaniu zawarte są zarzuty odpowiadające art. 222 Ordynacji podatkowej mimo, że skarżący nie używał terminu "zarzuty". Niewątpliwie dotyczyły one oceny dowodu z protokołu kontroli licznika
i wskazywały na istnienie innego stanu faktycznego, niż to wynika z treści zaskarżonej decyzji.
Co do istoty i zakresu żądania, to mimo braku precyzyjnego określenia przez odwołującego czy domaga się zmiany czy też uchylenia decyzji oraz czy rozstrzygnięcie organu odwoławczego ma dotyczyć całej decyzji, czy tylko jej części, to zdaniem Sądu treść odwołania wskazuje, że zakwestionował decyzję w całości.
Odnośnie wymogu przedstawienia dowodów Sąd stwierdza, że warunek ten nie ma charakteru obligatoryjnego, by odwołanie poddać rozpatrzeniu. Strona może bowiem kwestionować jedynie ocenę zebranych dowodów, jak to czyni w niniejszym przypadku.
Zdaniem Sądu, co wyżej podkreślono wymagania formalne stawiane środkom zaskarżenia w postępowaniu podatkowym muszą być oceniane w sposób nie kolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Skoro z treści odwołania wniesionego przez J. B. można wyczytać zarzuty stawiane decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 3 października
2013 r. oraz żądanie, dlatego temuż środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych w rozumieniu art. 222 Ordynacji podatkowej.
Z tych wszystkich powodów wadliwa jest ocena organu, że odwołanie wniesione w sprawie nie spełniało dostatecznie wymogów formalnych, tym samym postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia narusza przepisy postępowania tj. art. 222 oraz art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
W związku z powyższą oceną Dyrektor Izby Celnej w K. winien rozpatrzyć wniesione przez skarżącego odwołanie od decyzji z dnia 3 października 2013 r.
Odpowiadając jednocześnie na zarzuty skargi nie mające wpływu na wynik rozstrzygnięcia podkreślić należy, że skarżący wbrew temu co twierdzi, nie odpowiedział na wezwanie organu z dnia 4 listopada 2013 r. dotyczące uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego środka zaskarżenia. Za wystarczające przyjąć należy w tym zakresie wyjaśnienia organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę, że w dniu 8 listopada 2013 r., strona złożyła odwołanie na postanowienie organu drugiej instancji z dnia 25 października 2013 r. o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego. Postępowanie w sprawie tego zażalenia jest rozpatrywane odrębnie
i trwa nadal. W ramach tego postępowania zażaleniowego podatnik otrzymał postanowienie z dnia 14 listopada 2013 r. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Z inicjatywy skarżącego prowadzone były zatem równolegle, ale też odrębnie dwa postępowania przed Dyrektorem Izby Celnej w K.. Skarżący mylnie zatem przyjmuje, że w stosunku do jego osoby jako podatnika, prowadzone było tylko jedno postępowanie odwoławcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze - na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie; o niewykonalności zaskarżonego postanowienia orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło