I SA/Ke 37/19
WyrokWSA w Kielcach2019-03-28
Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli decyzja organu pierwszej instancji została doręczona zarówno stronie, jak i jej pełnomocnikowi, a organ odwoławczy uznał doręczenie pełnomocnikowi za nieskuteczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi strony było skuteczne, ponieważ pełnomocnictwo obejmowało reprezentację w całym postępowaniu administracyjnym, a organ pierwszej instancji konsekwentnie doręczał pisma pełnomocnikowi. W związku z tym, odwołanie wniesione przez pełnomocnika w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi powinno zostać merytorycznie rozpoznane, a postanowienie o uchybieniu terminu było nieprawidłowe.Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił L.P. umorzenia zaległości podatkowej. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO, Wójt ponownie odmówił umorzenia. Decyzję tę doręczono L.P. i jego pełnomocnikowi, adwokatowi I. G. Pełnomocnictwo z 2017 r. obejmowało reprezentację w sprawie odwołania. Pełnomocnik wniósł odwołanie, ale SKO stwierdziło uchybienie terminu, uznając doręczenie decyzji stronie za skuteczne i doręczenie pełnomocnikowi za nieskuteczne. L.P. zaskarżył postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od SKO na rzecz L.P. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz L. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...], znak [...] Wójt Gminy N. odmówił L.P. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016. Odwołanie od tej decyzji wniósł w imieniu strony pełnomocnik adwokat I. G., składając pełnomocnictwo z dnia 26 listopada 2017r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego uchyliło powyższą decyzję, doręczając rozstrzygnięcie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi (decyzja [...]).
Ponownie rozpoznając sprawę, Wójt Gminy N. odmówił L. P. umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości wydając decyzję z [...], znak [...]. Decyzję tą organ doręczył zarówno stronie – L.P. – w dniu 31 lipca 2018r., jak również pełnomocnikowi adwokatowi I. G. w dniu 13 sierpnia 2018r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik strony w dniu 23 sierpnia 2018r. W związku z wezwaniem organu odwoławczego z 4 października 2018r. pełnomocnik złożył pełnomocnictwo szczególne do zastępstwa i reprezentowania oraz składania odwołań i pism w sprawie prowadzonej przez SKO w K. pod sygnaturą [...].
Postanowieniem z [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania L.P. reprezentowanego przez adwokata I. G. od decyzji Wójta Gminy N. z [...] znak: [...] odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2016.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja organu I instancji została doręczona stronie postępowania – L.P. w dniu 31 lipca 2018 r. Decyzję adresat odebrał osobiście.
Ponieważ w myśl art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, w przedmiotowej sprawie termin ten upłynął z końcem dnia 14 sierpnia 2018 r. Zatem odwołanie, nadane w dniu 23 sierpnia 2018r. złożone zostało z uchybieniem obowiązującego terminu.
Organ wyjaśnił jednocześnie, że decyzja Wójta Gminy N. została doręczona także adwokatowi I. G. w dniu 13 sierpnia 2018 r. Jednak ze znajdującego się aktach sprawy pełnomocnictwa udzielonego w dniu 26 listopada 2017 r. wynika, że adwokat I. G. była umocowana jedynie w sprawie odwołania od decyzji Wójta Gminy N. znak: [...].
Kolegium uznało więc, że organ I instancji skutecznie doręczył decyzję znak: [...] L.P. w dniu 31 lipca 2018 r. Adwokat I. G. posiadała bowiem umocowanie jedynie w sprawie odwołania od decyzji znak: [...], nie była zaś umocowana do działania w sprawie znak: [...]. Wobec czego organ podatkowy pierwszej instancji nie powinien był doręczać tej decyzji pełnomocnikowi.
Na powyższe postanowienie L.P. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 2 w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji Podatkowej poprzez wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona, należycie umocowanemu pełnomocnikowi skarżącego, co w konsekwencji oznacza, iż termin do wniesienia odwołania zaczął płynąc od dnia 13 sierpnia 2018 roku tj. od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego;
- art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 Ordynacji Podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie ustawowym 14 dni od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącego;
- art. 121 § 1 w zw. z art. 145 § 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji Podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż odwołanie zostało złożone po terminie, pomimo że organ I instancji na całym etapie postępowania I-instancyjnego traktował pełnomocnika strony jako prawidłowo umocowanego, doręczał mu wszelkie pisma, łącznie z zaskarżoną decyzją pouczając o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od doręczenia decyzji pełnomocnikowi oraz skierował pismo z dnia 10 września 2018 r., w którym wskazał, że odwołanie zostało złożone w terminie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż w toku całego postępowania pierwszo instancyjnego organ prawidłowo doręczał pełnomocnikowi wszelkie pisma, łącznie z wydaną decyzją. Pisma kierowano również bezpośrednio do strony, która wiedziała, iż organ uznaje prawidłowo umocowanego pełnomocnika. Zdaniem strony jako skuteczne należy ocenić doręczenie decyzji pełnomocnikowi, co nastąpiło w dniu 13 sierpnia 2018 r. Odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika w dniu 23 sierpnia 2018 r., czyli w ustawowym 14-dniowym terminie liczonym od dnia doręczenia.
W treści skargi poruszono również kwestię tożsamości sprawy administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. 2018.1302 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...], wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, kiedy doszło do skutecznego doręczenia decyzji Wójta Gminy N. z [...], gdyż okoliczność ta przesądza o prawidłowości bądź wadliwości zaskarżonego w sprawie postanowienia.
Zdaniem Sądu należy przyjąć, że prawidłowo organ I instancji doręczył decyzję pełnomocnikowi strony adwokatowi I. G. w dniu 13 sierpnia 2018r. Tym samym odwołanie wniesione 23 sierpnia 2018r. należało uznać jako złożone we wskazanym w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej 14 – dniowym terminie i podlegające merytorycznej kontroli organu odwoławczego.
Złożone do akt sprawy pełnomocnictwo z dnia 26 listopada 2017r. obejmowało bowiem umocowanie do działania pełnomocnika w toku całego postępowania wszczętego wnioskiem strony o umorzenie zaległości podatkowych. Zgodnie z jego treścią pełnomocnik został upoważniony do reprezentowania strony przed sądami powszechnymi wszystkich instancji, organami egzekucyjnymi, organami administracyjnymi w tym organami skarbowymi w sprawie odwołania od decyzji Wójta Gminy N. [...]. Sąd interpretuje zakres powyższego pełnomocnictwa w ten sposób, iż obejmowało ono umocowanie do działania w sprawie L. P. przed organami administracyjnymi obu instancji, natomiast zostało złożone na etapie odwołania od pierwszej z wydanych decyzji przez Wójta.
Należy także podnieść, że wskazanie sygnatury pisma w pełnomocnictwie nie dyskwalifikuje możliwości udziału pełnomocnika w całej toczącej się sprawie. Został on bowiem przywołany stosownie do etapu postępowania, w którym pełnomocnik został ustanowiony w danej sprawie.
Z uwagi na uchylenie pierwszej z decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania istnieje tożsamość sprawy w której wydano decyzję określoną znakiem [...] ze sprawą w której wydano decyzję określoną znakiem [...], co również przemawia za obowiązkiem organu doręczania wszelkich pism ustanowionemu w tej sprawie pełnomocnikowi.
Nadto, istotną w sprawie okolicznością jest, iż w toku ponownego postępowania pierwszo instancyjnego organ doręczał pełnomocnikowi całą związaną ze sprawą korespondencję, łącznie z wydaną decyzją. Pisma kierowano również bezpośrednio do strony, która wiedziała, iż organ uznaje prawidłowo umocowanego pełnomocnika i w żaden sposób nie oponowała takiemu stanowi.
Skoro decyzja z [...] została doręczona zarówno stronie jak i jej pełnomocnikowi, w świetle powyższych rozważań, jako skuteczne należy ocenić doręczenie jej pełnomocnikowi, co nastąpiło w dniu 13 sierpnia 2018 r. Zgodnie bowiem z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
Należy jednocześnie podnieść, że pozbawienie strony na tym etapie postępowania możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania niewątpliwie godziłoby w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, określoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, jak również prawo strony do rozpatrzenia sprawy w toku dwuinstancyjnego postępowania (art. 127 Ordynacji podatkowej).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchybiło zatem na gruncie niniejszej sprawy przepisom postępowania tj. art. 145 § 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, błędnie przyjmując, że adwokat I. G. nie była umocowana do działania w ponownie prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu, a w konsekwencji, że do skutecznego doręczenia decyzji z 27 lipca 2018r. doszło w dniu 31 lipca 2018r. (zamiast w dniu 13 sierpnia 2018r.).
Mając na względzie powyższe, wydanie na gruncie niniejszej sprawy przez organ odwoławczy postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej było nieprawidłowe i doprowadziło do naruszenia również tego przepisu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ przyjmie, iż odwołanie zostało wniesione w terminie i rozpozna je merytorycznie.
Wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego, jako że miały wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a. (punkt 1 wyroku).
O kosztach postępowania w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1800) zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które składają się wpis uiszczony od skargi w kwocie 100 zł, opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło