I SA/Ke 377/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. I SA/Ke 377/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]. nr [...]., Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia [...].. nr [...].o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w części dotyczącej składek za zatrudnionych pracowników finansowanych przez ubezpieczonych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż w związku z tym, że egzekucja w stosunku do spółki A. sp. z o.o. okazała się bezskuteczna, w dniu [...]. została wydana decyzja znak: [...].o przeniesieniu na A. B., jako prezesa jednoosobowego zarządu, odpowiedzialności za jej zobowiązania. W dniu 14 listopada 2008r. A. B. złożył wniosek o umorzenie należności wynikających z w/w decyzji. Do należności tych należały m.in. składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami w kwocie 1 320,27zł tj.: - składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od września 2003r. do listopada 2003r. w wysokości 968,80zł - składki na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres od września 2003r.do listopada 2003r. w wysokości 351,47zł. Wniosek swój A. B. motywował trudną sytuacją materialną oraz brakiem jakiegokolwiek majątku. Organ wskazał, że instytucję i warunki umorzenia należności wobec ZUS wynikają z art. 28 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz.87 z późn. zm.). Zgodnie natomiast z art.30 w/w ustawy do składek finansowanych przez ubezpieczonych, nie będących płatnikami nie stosuje się w/w art. 28. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowe składki nie mogą być przedmiotem postępowania umorzeniowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wobec braku podstaw prawnych do rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia składek w części finansowanej przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek, postępowanie w sprawie umorzenia tych należności jest bezprzedmiotowe, natomiast zgodnie z art.105§1 kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarzucając, że organy nieprawidłowo wskazały, iż brak jest podstaw prawnych do rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będącymi płatnikami tych składek, gdyż zgodnie z przepisem art. 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141, poz.1365), ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności ponieważ pociągnęłoby to za sobą ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacanie należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący podniósł, iż jego sytuacja materialna jest trudna ponieważ nie pracuje, nie pobiera świadczeń, nie prowadzi działalności gospodarczej. W utrzymaniu korzysta z pomocy rodziny i pomocy socjalnej. Mieszka z żoną i dwojgiem dzieci w wieku 9 i 14 lat w mieszkaniu komunalnym, nie posiada nieruchomości oraz środków transportu. Ciążą na nim zobowiązania na kwotę 190 tys.zł. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a według art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej w skrócie p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo i to w stopniu mającym wpływ lub, w przypadku prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia ( art. 145§1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne zostały uregulowane w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. DZ.U. z 2007r., nr 11, poz. 74) zwanej w skrócie u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Przywołane przepisy wskazują, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis określone zostały w §3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141, poz.1365). Przedmiotowe przepisy nie mają jednak zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, o czym stanowi art.30 u.s.u.s., a jedynie do składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika. Ustawodawca nie przewidział uregulowań normujących kwestię umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami. Cytowany art. 28 u.s.u.s., a tym samym wydane na jego podstawie wymienione wyżej rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej nie ma do nich zastosowania. W świetle powyższych rozważań należy podnieść, iż ZUS wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie prawidłowo wskazał na przepis art. 30 u.s.u.s, stanowiący, iż do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami nie stosuje się art. 28 i 29, w związku z powyższym zasadnie nie badał przesłanek umorzenia należności przewidzianych w art. 28 u.s.u.s. bowiem w stosunku do tego rodzaju składek takie badanie jest niedopuszczalne (wyrok WSA w Warszawie a dnia 30.11.06r., IIISA/Wa 2036/06, dostępne w bazie Lex). Oznacza to brak przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. (wyrok WSA z 11.02.09, ISA/OL 495/08; wyrok WSA z 30.11.06, IIISA/Wa 2036/06, dostępne w bazie Lex),co skutkuje na postawie art.105§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr98, poz.1071) w skrócie zwanej k.p.a., umorzeniem postępowania. Powołany przepis stanowi bowiem, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W tym stanie rzeczy, skoro decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.