I SA/Ke 380/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K.z dnia [...] r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 19 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął wniosek K. L. o zawieszenie postępowania w sprawie przyznana płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 do czasu rozpoznania sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. postanowieniem z dnia 7 stycznia 2015 r. odmówił stronie zawieszenia postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Rozpatrując zażalenie strony na ww. postanowienie, Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. przytoczył treść art. 97 § 1 i art. 98 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) regulujący przesłanki obligatoryjnego i fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie, nie wystąpiły żadne z przesłanek przesądzających o obligatoryjnym zawieszeniu postępowania i tym samym zażalenie K. L. nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ wskazał że, nie nastąpiła śmierć strony jak i jej przedstawiciela ustawowego, jak i organ nie znalazł się w posiadaniu dokumentu poświadczającego utratę przez stronę zdolności do czynności prawnych. W odniesieniu do przesłanki wyrażonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ odwoławczy zważył, że postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie płatności za rok 2009 zostało zakończone prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych. W dalszych rozważaniach, organ odwoławczy wskazując na art. 12 § 2 k.p.a. uznał, że zawieszenie postępowania o które wnioskuje K. L. zagraża interesowi społecznemu. W tej kwestii argumentował, że skarżący w roku 2008 podjął zobowiązanie wieloletnie realizacji programu rolnośrodowiskowego, a brak ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie wniosku strony z dnia 17 maja 2010 r. (data stempla pocztowego) powoduje brak możliwości kontroli zobowiązania wieloletniego podjętego przez stronę w 2008 r., co skutkować może w kolejnych latach błędnymi rozstrzygnięciami w sprawach wniosków rolnośrodowiskowych z lat następnych. Ponadto zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie, nie tylko wstrzymuje kontrolę zobowiązań wieloletnich, ale też powoduje, że w sprawie K. L., kontrole określone w przepisach Unii Europejskiej nie będą prowadzone w oparciu o decyzje ostateczne oraz skutkowałoby przedłużeniem terminu do określenia, czy producent winien zwrócić nienależne lub nadmiernie przyznane środki finansowe z tytułu zobowiązań wieloletnich. Taka sytuacja prowadziłaby do odmiennego traktowania skarżącego, pod względem terminów, od pozostałych rolników podlegających kontrolom zobowiązań wieloletnich oraz ocenie, czy pobrali nienależnie lub nadmierne środki finansowe z tytułu płatności rolnośrodowiskowych, co godzi w interes społeczny i stałoby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami jak i z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej tj. zasadą konkurencyjności. Ponadto organ podkreślił, że postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 zostało zakończone prawomocną decyzją, co oznacza, że wskazany przez K. L., powód zawieszenia postępowania już nie występuje. Końcowo organ wskazał, że w oparciu o obowiązujące przepisy unijne, termin na wypłatę środków finansowych upływa w dniu 31 grudnia 2015 r. w związku z czym zawieszenie postępowania administracyjnego zagrażałoby nie tylko interesowi społecznemu ale interesowi samej strony, ze względu na możliwość nie zakończenia z tego powodu w bieżącym roku postępowań administracyjnych w sprawie wniosków o płatność rolnośrodowiskową z lat 2010-2012. Na powyższe postanowienie K. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego i poprzedzającego go postanowienie organu pierwszej instancji uchylenie. Uzasadniając skargę zważył, że organy podatkowe obu instancji błędnie ustaliły stan formalno-prawny sprawy stwierdzając, że zawieszenie postępowania zagroziłby interesowi samego skarżącego. Ponadto zaznaczył, że gospodarstwo rolne w N. W. zostało przekazane notarialnie na rzecz następcy Z. L. zaś, w jego ocenie, postępowania w sprawie decyzji rolnośrodowiskowych na rzecz K. L. nie zostały dotąd prawomocnie zakończone i nadal toczą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnymw K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7; 10; 77 i 107 k.p.a z powodu niepowiadomienia go jako strony o możliwości wglądu do akt przed wydaniem orzeczenia, co podważa konstytucyjną zasadę do obrony naruszonego interesu formalno-prawnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ś. Oddziału ARiMR w K. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. uznał, że organy ARiMR wyczerpująco rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, a strona nie wnioskowała o czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ,,p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie o odmowie zawieszenia postepowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2010 r. Skarżący, wnosząc o zawieszenie postępowania administracyjnego, wskazał na wystąpienie zagadnienia wstępnego, w postaci rozpoznania przez organ wniosku strony o przyznanie płatność za poprzedni rok tj. 2009. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem innej kwestii, mającej istotne znaczenie dla tegoż postępowania, stanowiącej wypowiedź co do uprawnienia, obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego lub innych okoliczności mających istotne znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest zatem od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. W ocenie Sądu, organ odwoławczy słusznie stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Analiza akt sprawy, dowodzi, że Dyrektor Ś. Oddziału ARiMR w K. dnia 30 sierpnia 2012 r.. wydał wobec K. L. decyzję nr [...] dotyczącą płatności rolnośrodowiskowych za 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r sygn. sprawy II SA/Ke 799/12 oddalił skargę na powyższą decyzję. Wyrok stał się prawomocny dnia 26 marca 2013 r. Oznacza to, że w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego tj. dnia 19 maja 2014 r. zagadnienie wstępne, na które powoływała się strona, zostało już rozstrzygnięte oraz posiadało walor ostateczności i prawomocności. Z powyższego należy jednoznacznie wywieść, że rozstrzygnięcie właściwych organów dotyczące płatności za 2009 rok, w dacie nie tylko wydania zaskarżonego postanowienia, ale już w dacie samego wniosku strony o zawieszenie postępowania administracyjnego nie stanowiło zagadnienia wstępnego warunkującego możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2010 rok. Sąd nie podziela argumentacji organu odwoławczego dotyczącej treści art. 12 § 2 k.p.a., gdyż przepis ten nie znalazł zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Artykuł 12 § 2 k.p.a. w żadnym wypadku nie może ograniczać gwarancji procesowych strony. Oznacza to, że jeżeli zaistniały by przesłanki do zawieszenie postępowania administracyjnego przewidziane w art. 97 § 1 pkt 1- 4 k.p.a., organ byłby zobligowany, pomijając treść art. 12 § 2 k.p.a., do jego zawieszenia. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - dalej Ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. W przepisie tym obowiązek organów został ograniczony do rozpatrzenia całego materiału dowodowego; udzielenia stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnienia stronom, na ich żądanie, czynnego udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 K.p.a. nie stosuje się. Na organach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie ciąży więc - co wymaga wyraźnego zaakcentowania - obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie wystąpienia przesłanek do zawieszenia postępowania. Wynika to wprost z przepisu art. 21 ust. 3 Ustawy, który nakłada na strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu, przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jak wynika z powyższych regulacji zasada określona w art. 21 ust 2 i 3 Ustawy stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w 2 części art. 7 k.p.a. konsekwencją czego jest rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. co czyni zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. całkowicie nietrafnym. Niezależnie od powyższego, z akt sprawy wynika, że pismami z dnia 18 czerwca 2014 r. i 29 sierpnia 2014 r. (doręczonymi skutecznie odpowiednio w dniu 4 lipca 2015 r. i 17 września 2014 r.) strona zawiadamiana była, przez kierownika ARiMR Biura Powiatowego w K., o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłaszanych żądań oraz składania dowodów i wyjaśnień w przedmiocie wniosku o zawieszenie postępowania. W reakcji na powyższe, skarżący złożył wniosek opatrzony datą 30 lipca 2014 r. w którym przedstawił swoje wyjaśnienia. Wobec czego podnoszone, w skardze przez stronę, okoliczności naruszenia przez organy administracyjne art. 10 k.p.a. nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.