I SA/Ke 381/15
PostanowienieWSA w Kielcach2015-06-23
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w pełnym zakresie, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu, osobie fizycznej, która wykazała trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie kosztów postępowania. Orzekający nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika, lecz występuje do Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie radcy prawnego, wskazanego przez stronę, jeśli jest to możliwe.Stan faktyczny
M. S., 78-letnia emerytka i osoba chora, złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach dotyczącą ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2005. Wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wykazując trudną sytuację materialną, niskie dochody i obciążenia finansowe.Rozstrzygnięcie
Zwolniono M. S. od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 czerwca 2015 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005 p o s t a n a w i a 1. zwolnić M. S.od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla M. S.radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K.
W sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005 M. S.złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w osobie E.D. (KL-K-372).
W złożonym wniosku skarżąca wskazała, że ma 78 lat, jest emerytką, jest osobą chorą pod stałą opieką lekarza. Wskazała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Jako posiadany majątek wykazała mieszkanie wielkości 57 m² oraz nieruchomość rolną wielkości 1,70 ha. Oświadczyła, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 1320 zł miesięcznie - część emerytury w wysokości 396 zł jest zajęta przez egzekucję sądową. Jako obciążenia miesięczne skarżąca wykazała podatek od nieruchomości – 12 zł, światło- 125 zł, gaz – 50 zł, czynsz – 328 zł, opał 800 zł, lekarstwa 250 – 300 zł.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ustawa "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika prawnego przez stronę dochodzącą swych roszczeń.
Mając na względzie okoliczności przedstawione przez skarżącą w złożonych oświadczeniach przede wszystkim wysokość i źródło uzyskiwanych dochodów, wiek oraz stan zdrowia uznano, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym nie tylko sądowych opłat i wydatków, ale także kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika.
Co do wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia radcy prawnego w osobie E. D.(KL-K-372)wskazać należy, że orzekający nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika, który będzie zastępować stronę korzystającą z przyznanego jej prawa pomocy. Rolą rozpoznającego wniosek jest bowiem orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy działanie orzekającego ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Kielcach o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 244 § 3 ustawy p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała osobę radcy prawnego, Okręgowa Izba Radców Prawnych w K., w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym, wyznaczy radcę prawnego wskazanego przez stronę.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło