I SA/Ke 382/22

WyrokWSA w Kielcach2023-01-19

Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Artur Adamiec, Magdalena Stępniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest uprawniony do wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy, jeśli uprawnienia te zostały nabyte bezterminowo przed wejściem w życie przepisów ograniczających ich ważność?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do wpisywania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy, jeśli uprawnienia te zostały nabyte bezterminowo przed wejściem w życie przepisów ograniczających ich ważność. Wpisanie takiego terminu stanowi naruszenie prawa, ponieważ utrata ważności dokumentu prawa jazdy nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami, a nabyte bezterminowo uprawnienia nie tracą ważności z mocy samego faktu wymiany dokumentu.
Stan faktyczny
Z. A. zwrócił się o wpis potwierdzający posiadanie kwalifikacji zawodowej w prawie jazdy. Po otrzymaniu nowego dokumentu prawa jazdy, stwierdził, że wprowadzono w nim ograniczenia terminów ważności uprawnień, które wcześniej posiadał bezterminowo. Złożył skargę na czynności Prezydenta Miasta Kielce z dnia 28 grudnia 2021 r. i 18 marca 2022 r., domagając się stwierdzenia ich bezskuteczności. Organ argumentował, że wpisanie terminu ważności wynika z przepisów dotyczących badań lekarskich i psychologicznych oraz kwalifikacji zawodowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta z dnia 18 marca 2022 r. w zakresie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w prawie jazdy. Zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz Z. A. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Z. A. na czynności Prezydenta Miasta z dnia 28 grudnia 2021 r. i 18 marca 2022 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy 1. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta z dnia 18 marca 2022 r. w zakresie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w prawie jazdy nr [...] nr druku [...] wydanym w dniu 28 grudnia 2021 r.; 2. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz Z. A. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 23 grudnia 2021 r. Z. A. zwrócił się do Prezydenta Miasta Kielce o dokonanie wpisu w prawie jazdy potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowej, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.). Do wniosku załączył dokumenty: kopię świadectwa kwalifikacji zawodowej nr [...], wydanego w 7 listopada 2019 r. przez Wojewodę Ł., potwierdzającego ukończenie Kwalifikacji Wstępnej Przyspieszonej w zakresie bloku programowego kat. C,C+E,C1,C1+E; kopię orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego 21 sierpnia 2019 r. przez Gabinet L. W. P. w D. kopię orzeczenia psychologicznego wydanego 21 sierpnia 2019 r. przez Pracownię Psychologiczną "I. " w P. oraz kopię prawa jazdy kat. A, B, C, D, B+E, C+E, D+E nr [...]/2661 nr druku N0978676, wydanego 12 września 2012 r. przez Prezydenta Miasta Kielce. W dniu 28 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta Kielce wydał Z. A. prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E, D1, D1+E, D, D+E,T nr [...]/2661 na druku nr Z0969962, ważne do dnia 28 grudnia 2036 r., z datą ważności uprawnienia w zakresie kategorii AM, A2 – 28 grudnia 2036 r., w zakresie kategorii A1, A, B1, B, B+E, T - bezterminowo, w zakresie kategorii C1, C, C1+E, C+E, D1, D1+E, D, D+E – 21 sierpnia 2024 r. oraz z kodem "95" w pozycji ograniczenia przy kategoriach C1, C, C1+E, C+E, D1, D1+E, D, D+E – 7 listopada 2024 r. W dniu 21 lutego 2022 r. Z. A. zwrócił się do Prezydenta Miasta Kielce o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy pozbawionego ograniczeń w kolumnie 11, w wierszach AM, A1, C1, C, D1, D, C1+E, C+E, D1+E, D+E. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku decyzją znak: [...] z 15 marca 2022 r. Prezydent Miasta Kielce uchylił czynność materialno - techniczną polegającą na dokonaniu w prawie jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, T nr [...]/2661 nr druku Z0969962, wydanym w dniu 28 grudnia 2021 r. przez Prezydenta Miasta Kielce, wpisu potwierdzającego posiadanie przez Z. A. świadectwa kwalifikacji zawodowej, w postaci kodu "95", z datą ważności wpisu 7 listopada 2024 r. oraz z datą ważności uprawnienia 21 sierpnia 2024 r., w zakresie kat. D1, D1+E, D, D+E prawa jazdy. Natomiast 18 marca 2022 r. Prezydent Miasta Kielce wydał Z. A. prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E, D1, D1+E, D, D+E,T nr [...]/2661 z datą ważności uprawnienia: w zakresie kategorii AM, A2 – 18 marca 2037 r., w zakresie kategorii A1, A, B1, B, B+E, D, D1, D+E, D1+E, T - bezterminowo, w zakresie kategorii C1, C, C1+E, C+E – 21 sierpnia 2024 r. oraz z kodem "95" w pozycji ograniczenia przy kategoriach C1, C, C1+E, C+E – 7 listopada 2024 r. Z. A. złożył skargę na czynności Prezydenta Miasta Kielce z 28 grudnia 2021 r. i 18 marca 2022 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami. Wniósł o stwierdzenie ich bezskuteczności. Wyjaśnił, że po otrzymaniu nowego dokumentu, do którego miał zostać dopisany tylko tzw. kod "95" (potwierdzający uzyskanie kwalifikacji zawodowej) stwierdził, że wprowadzono również inne zmiany w postaci ograniczenia uprawnień strony. Wszystkie posiadane przez skarżącego kategorie prawa jazdy uzyskał przed dniem 19 stycznia 2013 r. i w poprzednim prawie jazdy były one bezterminowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wyjaśnił, że prawo jazdy kat. A, B, C, D, B+E, C+E, D+E nr [...]/2661 nr druku N0978676, wydane 12 września 2012 r. przez Prezydenta Miasta Kielce, zawierało oznaczenie bezterminowej daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami, które Z. A. uzyskał w zakresie kat. A, B w dniu 6 stycznia 1992 r. oraz w zakresie kat. C, D, B+E, C+E, D+E w dniu 31 sierpnia 2012 r. Z posiadanych przez tutejszy organ akt ewidencyjnych kierowcy Z. A. wynika, że uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. C, C+E, D, D+E uzyskał 31 sierpnia 2012 r. Uprawnienia do kierowania pojazdami zakresie kategorii AM, A1, A2, B1, T, C1, C1+E, D1, D1+E zostały dodatkowo nadane zgodnie z § 10 ust. 6 pkt 1 na zasadzie wynikającej z § 10 ust. 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz, 231 ze zm.). Powołując przepisy tego rozporządzenia organ wyjaśnił, że dokonując wpisu w prawie jazdy, potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowej, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy, a datą tą jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego. W przedmiotowej sprawie "datą ważności uprawnienia" jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności przedłożonego przez Z. A. orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, tj. 21 sierpnia 2024 r. Dokonując wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji w postaci kodu "95" w układzie "95.DD.MM.RRRR", we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy odpowiednich posiadanych kategoriach prawa jazdy, za datę ważności wpisu przyjmuje się datę 5 lat liczoną od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej. W przedmiotowej sprawie jest to data liczona od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej nr 3657/2019, tj. od 7 listopada 2019 r. Skoro zatem ustawodawca wprowadził obligatoryjny obowiązek przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych w określonym czasie, a ponadto w uzasadnionych przypadkach okres ten może zostać skrócony przez lekarza ze względu na stan zdrowia kierowcy, zachodzi konieczność uwzględnienia powyższego faktu w wydawanym na wniosek osoby dokumencie prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie bowiem do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 (decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wskazana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kategoria obejmuje zaskarżoną czynność z 18 marca 2022 r. Wpis w prawie jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i na mocy tego przepisu jest objęty kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności. Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że uwzględnienie skargi na czynność lub akt, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd, że ich podjęcie nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej czynności przeprowadzona przez sąd w tak zakreślonej kognicji wykazała, że skarga jest uzasadniona. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest, czy organ administracji był uprawniony do wpisania w kolumnie 11 dokumentu prawa jazdy wydanego skarżącemu 18 marca 2022 r. terminu ważności uprawnień. W skardze skarżący bowiem domaga się stwierdzenia bezskuteczności tej czynności. Okolicznością bezsporną jest, że uzyskane przez skarżącego uprawnienia we wskazanych wyżej kategoriach miały charakter bezterminowy. Przyznał to organ w odpowiedzi na skargę. W poprzednio wydawanych skarżącemu dokumentach prawa jazdy nie wpisywano skarżącemu terminu ważności tych uprawnień. Wskazać również należy, że skarżący domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku ze zdobyciem świadectwa kwalifikacji zawodowych. Tej okoliczności dotyczył wniosek złożony 23 grudnia 2021 r. W takim przypadku podstawę działania organu administracji stanowił art. 15 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.), określający procedurę związaną z koniecznością zmiany danych zawartych w dokumencie prawo jazdy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, starosta dokonuje w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami wpis jest dokonywany na pisemny wniosek kierowcy, na podstawie przedłożonych kopii: 1) świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej, szkolenia okresowego albo karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z dyrektywą nr 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zmieniającą rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz dyrektywę Rady 91/439/EWG i uchylającą dyrektywę Rady 76/914/EWG, 2) orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, 3) orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy – określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1. Świadectwo kwalifikacji zawodowej, potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego z bloków programowych, wydane osobie, o której mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, stanowi podstawę do uzyskania wpisu, o którym mowa w ust. 1, w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy spośród kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E (art. 15 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami). Wpis jest dokonywany, w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat, liczony od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, o którym mowa w przepisach rozdziału 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż okres ważności orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, o których mowa w przepisach rozdziału 7a tej ustawy (art. 15 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami). Za dokonanie wpisu, o którym mowa w ust. 1, pobiera się opłatę, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz opłatę ewidencyjną (art. 15 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami). Zatem z art. 15 ust. 2 - 5 ustawy o kierujących pojazdami wynika, że świadectwo kwalifikacji zawodowej, potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego z bloków programowych, wydane osobie, o której mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, stanowi podstawę do uzyskania wpisu, o którym mowa w ust. 1 (czyli wpisu potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego), w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy spośród kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E oraz, że wpis jest dokonywany na pisemny wniosek kierowcy, w formie wymiany prawa jazdy, na okres 5 lat, liczony od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, o którym mowa w przepisach rozdziału 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż okres ważności orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, o których mowa w przepisach rozdziału 7a tej ustawy. Za dokonanie wpisu pobiera się opłatę, o której mowa w art. 10 ust. 1 (opłatę za wydanie prawa jazdy), oraz opłatę ewidencyjną. Jak zatem wskazano powyżej, na gruncie art. 15 ustawy o kierujących pojazdami, starosta powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą – w niniejszej sprawie związaną z uzyskaniem świadectwa kwalifikacji zawodowej. Ma to na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy, tak aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami powinien – poza uzasadnioną zmianą, związaną ze wskazaniem okresu ważności nowego dokumentu – jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą bowiem dotyczyć w żadnym przypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami. Błędne jest zatem działanie organu, który uznał, że orzeczenie lekarskie i psychologiczne przedłożone przez stronę skarżącą wraz z wnioskiem z dnia 23 grudnia 2021 r., generuje ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami. Zdaniem sądu, stanowisko takie nie może zostać wywiedzione ani z przytoczonej wyżej treści art. 15 ustawy o kierujących pojazdami, ani z przepisów rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. Według § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) wyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w następujący sposób: "data ważności uprawnienia – najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym: w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, ?1, B, B+E i T – za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f". Z kolei § 10 ust. 4 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. stanowi, że wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub ukończenie szkolenia okresowego, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jest dokonywany w postaci kodu "95" w układzie "95.DD.MM.RRRR", we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy odpowiednich posiadanych kategoriach prawa jazdy wymienionych w aktualnym świadectwie kwalifikacji zawodowej, przy czym w przypadku kierowcy, o którym mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, posiadającego aktualne świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego bloku programowego, wpis jest dokonywany przy wszystkich kategoriach prawa jazdy spośród posiadanych kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D oraz D+E. Datą ważności wpisu jest data 5 lat liczona od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej. Zgodnie zaś z § 10 ust. 5 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się: datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko (por. wyroki NSA: z dnia 24 lutego 2021 r., I OSK 2312/20; z dnia 21 października 2021 r., II GSK 1421/21; z dnia 10 listopada 2021 r., II GSK 2030/21; z dnia 17 marca 2022 r., II GSK 98/22, www.orzenia.nsa.gov.pl), że literalne odczytanie § 10 ust. 5 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. może wprawdzie potwierdzać sposób interpretacji organu administracji, bowiem użyte w tym przepisie określenie "w pozycji »data ważności uprawnienia« wpisuje się" może być rozumiane jako upoważnienie do określenia daty ważności nie tylko uprawnień, o których mowa w art. 15 ustawy o kierujących pojazdami, ale również uprawnień nabytych bezterminowo, lecz taki rezultat wykładni należy uznać za wadliwy, bo nieuwzględniający kontekstu systemowego, w tym argumentacji a rubrica. Stanowisko zaprezentowane przez organ pozostaje w sprzeczności z § 29 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. Przepis ten rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol – jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi § 29 ust. 2 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r., według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu powinny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami dokument prawa jazdy według nowego wzoru ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów, tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/126/WE z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 403 z 30 grudnia 2006 r., s. 18 ze zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy. Zatem w świetle powyższego przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Oznaczałoby to naruszenie podstawowej dyrektywy wykładni systemowej, nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. Ponadto nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym. Zatem za nieprawidłowe uznać należy zamieszczenie w kolumnie "11" dokumentu prawa jazdy terminu ważności uprawnień strony skarżącej, skoro uprawnienia te skarżący uzyskał bezterminowo i posiadał je 19 stycznia 2013 r., tj. w dacie wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami (art. 139). Zatem zaskarżona czynność z 18 marca 2022 r. w postaci wpisu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami dokumentu prawa jazdy, została podjęta z istotnym naruszeniem obowiązujących regulacji, a więc w sposób bezskuteczny. Tym samym więc należało skargę uwzględnić. Końcowo zwrócić należy uwagę, że Z. A., oprócz czynności z 18 marca 2022 r., objął treścią skargi również czynność z 28 grudnia 2021 r. Jak wynika z akt sprawy, skutki prawne tej pierwszej czasowo czynności zostały zniwelowane przez dokonanie czynności w dniu 18 marca 2022 r. Innymi słowy, dokument prawa jazdy wydany 18 marca 2022 r. zastąpił dokument wydany 28 grudnia 2021 r. Oznaczało to, że sąd nie rozstrzygał o czynności z 28 grudnia 2021 r., uznając ją jako niebyłą. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności z 18 marca 2022 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji zobligowany będzie mocą art. 153 p.p.s.a. uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko sądu i wydać skarżącemu nowy dokument prawa jazdy, potwierdzający nabyte przez niego bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami, które posiada. O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło