I SA/Ke 383/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. C. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] po dokonaniu czynności kontrolnych stwierdził niedopuszczalność zażalenia H.K. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [..] znak: [..] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości M. 65 za okres od 1 lipca 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia SKO w K. wskazało, że postanowieniem z dnia [...] r., Burmistrz Miasta i Gminy S., wydanym na podstawie art. 165 § 1 i 2 oraz art. 216 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm. dalej ,,Ordynacja podatkowa") wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za okres od 01.07.2013 r. z nieruchomości położonej w miejscowości M. 65. W postanowieniu tym organ zawarł pouczenie, że na niniejsze postanowienie nie służy zażalenie. W piśmie zatytułowanym "Odwołanie od pisma z dnia 17.02.2016" H. K. zakwestionował zasadność wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości we wsi M.. SKO powołując się na art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej podniosło, że z woli ustawodawcy nie wszystkie postanowienia wydawane w postępowaniu podatkowym, podlegają zaskarżeniu w drodze środka odwoławczego, jakim jest zażalenie, nawet jeżeli w odczuciu adresata, do którego zostały skierowane, postanowienia te są niezgodne z prawem lub niesprawiedliwe. Do tej kategorii postanowień należą m.in. postanowienia o wszczęciu postępowania. Powyższe nie oznacza jednak, aby niezadowolony z toku postępowania wyjaśniającego podatnik był w ogóle pozbawiony możliwości zaskarżenia postanowień wydanych w jego toku. Nie może tego jednak uczynić poprzez wniesienie zażalenia, ale w trybie wynikającym z art. 237 Ordynacji podatkowej, zgodnie, z którym postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że H. K. jako stronie postępowania - będzie przysługiwało odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości w miejscowości M. 65. Dopiero odwołanie wniesione przez stronę zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji spowoduje skuteczne wszczęcie postępowania odwoławczego i jego merytoryczne rozpoznanie. Na powyższe postanowienie SKO, H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia wskazał, że nie jest mieszkańcem nieruchomości położonej we wsi M. 65 i na co dzień przebywa gdzie indziej. Nadto wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nie nadaje się do zamieszkania, ma 150 lat i są to ruiny grożące zawaleniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wniesiona prze stronę skarga jest niezasadna i tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia przez organ było to, że na postanowienie o wszczęciu postępowania nie służy zażalenie, a postanowienie takie można zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Organ wyjaśnił również, że skarżący został prawidłowo pouczony w skarżonym postanowieniu o niemożności złożenia nań zażalenia. W ocenie Sądu zajęte przez organ odwoławczy stanowisko w pełni odpowiada prawu. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stosowanym odpowiednio w postępowaniu zażaleniowym z mocy art. 239 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Odpowiedź na pytanie, kiedy zażalenie jest dopuszczalne odnajdujemy w treści art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Stosownie do art. 165 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§ 1). Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia (§ 2). Jak wynika z powyższego, ani te, ani dalsze paragrafy art. 165 Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania. Skoro tak, zażalenie na takie postanowienie nie przysługuje, a więc w razie jego wniesienia jest ono niedopuszczalne. W takiej sytuacji ustawa nie pozostawia organowi odwoławczemu możliwości wyboru, co do sposobu załatwienia wniesionego zażalenia tj. organ ten, stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ma obowiązek stwierdzić jego niedopuszczalność, co też SKO słusznie uczyniło. Jednocześnie należy wskazać, co prawidłowo podniosło Kolegium, że powyższe nie oznacza, że postanowienie o wszczęciu postępowania wydane na podstawie art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej pozostaje poza zakresem kontroli instancyjnej czy sądowej. Organ słusznie pouczył skarżącego o treści art. 237 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Kontrola legalności takiego postanowienia przeprowadzana jest bowiem łącznie z kontrolą decyzji wydanej w wyniku zakończenia zainicjowanego takim postanowieniem postępowania. W sytuacji więc gdy skarżący uważa, że postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu jest nieprawidłowe, musi wstrzymać się do czasu doręczenia mu decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji (wymiarowej) i dopiero w odwołaniu od tej decyzji może podnieść zarzuty przeciw temu postanowieniu. Zaskarżenie zaś postanowienia o wszczęciu postępowania w osobnym trybie nie było możliwe. Końcowo podkreślenia wymaga, że w skardze nie zawarto żadnych argumentów, mogących skutecznie podważyć prawidłowość zaskarżonego postanowienia jak i również zarzutów takich nie sformułowano w toku rozprawy. W tym stanie rzeczy skarga podlegała na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddaleniu jako bezzasadna. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, obejmujących: opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług, orzeczono na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a.