I SA/Ke 387/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2009r. na rozprawie sprawy ze skargi M. Ż. na postanowienie Prezydenta Miasta O.Ś. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zgody na umorzenie zaległości podatkowej. p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata W. Z. kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych, w tym kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2009r. M. Ż. zwrócił się do Prezydenta Miasta O. o umorzenie pozostałego do spłaty podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej w kwocie 2 856, 16 zł, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2003-2004. Wniosek swój argumentował ciężką sytuacją materialną. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2009r., nr [...] Prezydent Miasta O. (dalej Prezydent) odmówił wyrażenia zgody na umorzenie przedmiotowych należności powołując się na przepis art. 209 Ordynacji podatkowej oraz art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 88, poz. 539 ze zm.), dalej jako ustawa o dochodach j.s.t. W motywach postanowienia Prezydent wskazał, że zebrał materiał dowodowy zmierzający do ustalenia sytuacji materialnej M. Ż. i jednocześnie zauważył, iż w celu złagodzenia niekorzystnej sytuacji finansowej została już zastosowana daleko idąca ulga polegająca na rozłożeniu spłaty zaległego podatku na 80 rat miesięcznych po 28,00 zł plus opłata prolongacyjna, płatne do 1 lutego 2016r.; ponadto umorzono odsetki (decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., nr [...]). Na powyższe postanowienie, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Prezydenta do usunięcia naruszenia prawa, M.Ż. wniósł, zgodnie z pouczeniem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Skarżący, powołując się na swą trudną sytuację życiową, w tym finansową, zakwestionował prawidłowość stanowiska Prezydenta. Zarzucił, m.in. nierzetelne zbadanie sytuacji skarżącego. W jego opinii spełnia on przesłanki do umorzenia podatku, a brak zgody na umorzenie nie jest spowodowany względami merytorycznymi. W odpowiedzi na skargę Prezydent podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwaną p.p.s.a., stronie przysługuje prawo wniesienia skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone przez M.Ż. postanowienie zostało wydane na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach j.s.t., stanowiącego, że w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Z literalnego brzmienia zacytowanego przepisu wynika, że organem właściwym w sprawie umarzania podatków, w tym podatków stanowiących w całości dochód jednostek samorządu terytorialnego jest naczelnik właściwego urzędu skarbowego. Oznacza to, że o umorzeniu bądź odmowie umorzenia przedmiotowego podatku rozstrzyga tylko i wyłącznie w drodze decyzji naczelnik urzędu skarbowego. Odrębność postępowania w przedmiocie umorzenia podatków stanowiących w całości dochód jednostki samorządu terytorialnego polega na konieczności uzyskania przez naczelnika zgody przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Zgoda organu przybiera postać postanowienia i jest niewątpliwie obligatoryjnym elementem przedmiotowego postępowania. Postępowanie jednak przed organem jednostki samorządu nie ma samodzielnego charakteru, stanowi pewien etap przed wydaniem decyzji przez naczelnika urzędu skarbowego. Przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego nie jest w żadnym wypadku uprawniony do samodzielnego rozstrzygania kwestii umorzenia zaległości podatkowych. Z tego względu jego postanowienie w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie kończy postępowania w sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Należy również wskazać, że na mocy art.18 ust. 3 ustawy o dochodach j.s.t. przedmiotowe postanowienie jest niezaskarżalne bowiem nie przysługuje na nie zażalenie. Z kolei fakt, że wyrażenie zgody następuje obligatoryjnie w formie postanowienia, wyklucza możliwość zaliczenia go do kategorii innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że postanowienie Prezydenta Miasta O., odmawiające zgody M.Ż. na umorzenie jego zaległości podatkowych nie jest żadnym z postanowień, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, zgodnie z zacytowanym wyżej art. 3 § 2 pkt. 2 p.p.s.a.; nie jest też aktem lub czynnością o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a.. W związku z powyższym skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt.6 p.p.s.a.. Podkreślenia wymaga również fakt, że M. Ż nie poniesie ujemnych skutków prawnych związanych z błędnym pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W przypadku bowiem wydania przez organy podatkowe ostatecznej decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej podatnika, tenże będzie miał prawo wniesienia na nią skargi do sądu administracyjnego. W ewentualnym postępowaniu przed sądem administracyjnym obok kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd mając na uwadze przepis art.135 p.p.s.a., stanowiący że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, skontroluje również legalność postanowienia wydanego przez Prezydenta Miasta O. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 58 § 1 pkt.6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. Stosownie do § 19 w zw. z § 18 ust.1 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd ustalił wynagrodzenie w przedmiotowej sprawie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 309,80 zł w tym 52,80 zł tytułem podatku od towarów i usług oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.