I SA/Ke 393/07

Wojewódzki Sad Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. p o s t a n a w i a : I. zwolnić skarżącego H.K. od kosztów sądowych w całości II. ustanowić dla H.K. adwokata. H.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. znak [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. Jednocześnie w piśmie tym skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że jest osobą schorowaną, leczy się. Stwierdził, że grunty rolne, które odziedziczył po rodzicach leżą odłogiem, bowiem w okresie prac polowych przebywał w zakładzie karnym. Podniósł, że brak tytułu własności nieruchomości uniemożliwia mu przekazanie jej za rentę. Z uwagi na brak danych wystarczających do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270), wezwał H.K. do uzupełnienia w/w wniosku poprzez wskazanie z jakich środków materialnych utrzymuje się, złożenie oświadczeń, czy korzysta z pomocy opieki społecznej, jaki jest stan majątkowy i wysokość dochodów uzyskiwanych przez jego syna oraz czy aktualnie ponosi koszty leczenia siebie lub syna i w jakiej wysokości. W piśmie nadesłanym do tut. Sądu [...] r. skarżący powtórzył, że jest chory, aktualnie leczy się, nie pobiera świadczeń z opieki społecznej bo instytucje pomocy społecznej odmówiły mu pomocy. Wskazał, że konflikty z sąsiadami oraz z wójtem uniemożliwiają mu użytkowanie nieruchomości. Podtrzymał twierdzenie, że nie otrzymał tytułu własności. Powołał się na fakt, że w związku z konfliktem na tle posiadania gospodarstwa pod rodzicach Sąd nałożył na niego obowiązek zapłaty kwoty [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udowodnienie tych okoliczności daje Sądowi podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na wstępie należy zauważyć, że z treści pism składanych przez H.K. do tutejszego Sądu nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie są faktycznie jego możliwości płatnicze oraz stan majątkowy. Skarżący nie wskazał z jakich środków materialnych się utrzymuje, nie przedstawił dochodów i stanu majątkowego dorosłego syna z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Nie określił też w żaden sposób jakie koszty utrzymania ponosi oraz nie udokumentował wydatków związanych z leczeniem. Załączone do wniosku kserokopie zaświadczeń lekarskich nie dotyczą aktualnego stanu zdrowia. Skarżący ograniczył się jedynie do ogólnikowego i lakonicznego stwierdzenia, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego, ze względu na fakt odbywania kary pozbawienia wolności, konflikty z sąsiadami. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarcza jedynie ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Nie wskazanie źródeł utrzymania i nieudokumentowanie ponoszonych kosztów codziennej egzystencji utrudniają natomiast sądowi dokonanie właściwej oceny, czy skarżący jest w stanie ponieść postępowania sądowego - ( tak. post. NSA sygn. akt II FZ 810/04, II FZ 875/05, I GZ 3/05, II FZ 875/05.) Na podstawie przedłożonego wniosku można stwierdzić, że skarżący jest osobą nieporadną. Przytoczone jakkolwiek nie udokumentowane okoliczności związane z niemożnością uprawiania pola w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności w okresie prac polowych (pismo skierowane do Prezesa Sądu Rejonowego w B. znajdujące się w aktach podatkowych) pozwalają w ocenie Sądu przyjąć, że mimo, że powierzchnia gospodarstwa jest znaczna skarżący mógł nie uzyskać z niej dochodu. Z akt podatkowych wynika, że stan gospodarstwa jest zły, zimą zawaliła się stodoła w której przechowywał zboże. Na ocenę sytuacji materialnej skarżącego ma wpływ fakt, pozostawania z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym dorosłego [...] syna. Fakt ten pozwala przyjąć, że ciężar ponoszenia kosztów utrzymania osobistego oraz utrzymania mieszkania rozkłada się na wszystkie osoby będące w tym gospodarstwie. Należy jednak uwzględnić, że z pisma skierowanego do Prezesa Sądu wynika, iż jego syn choruje i nie jest w stanie pracować. Dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i w konsekwencji zwolnił go od ich uiszczenia w zakresie całkowitym. Uwzględniając jego wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, Sąd kierował się zarówno jego możliwościami płatniczymi jak i wykazaną w pismach kierowanych do Sądu nieporadnością skarżącego i niemożnością prowadzenia przez niego sprawy w sposób należyty. Mając powyższe na uwadze , na podstawie art. 244 § 1 art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.