I SA/Ke 394/18

WyrokWSA w Kielcach2018-12-13

Skład orzekający: Artur Adamiec, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za korzystanie z miejsca, które faktycznie pełni funkcję przystanku komunikacyjnego, może być pobierana, jeśli miejsce to nie zostało formalnie określone jako przystanek komunikacyjny w drodze uchwały rady gminy, a jedynie jako dworzec autobusowy, którego status został następnie stwierdzony jako nieważny?
Ratio decidendi
Opłata za korzystanie z przystanku komunikacyjnego może być pobierana tylko wtedy, gdy dane miejsce zostało formalnie określone jako przystanek w drodze uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego. Samo faktyczne pełnienie funkcji przystanku nie wystarcza do legalnego pobierania opłat, jeśli miejsce to nie uzyskało takiego statusu w akcie prawa miejscowego. W przypadku, gdy miejsce zostało określone jako dworzec autobusowy, a następnie stwierdzono nieważność tej części uchwały, nie można automatycznie uznać go za przystanek komunikacyjny, jeśli nie wynika to wprost z postanowień uchwały.
Stan faktyczny
A. C. wniosła o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłaty za korzystanie z miejsca przy ul. P. w B.-Z., które było naliczane jako opłata za dworzec autobusowy. Organ odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że miejsce to, mimo że nie jest już dworcem (na skutek wyroku WSA), nadal jest przystankiem komunikacyjnym, za który należało uiścić opłatę. Strona skarżąca podniosła, że miejsce to nie zostało formalnie określone jako przystanek w uchwale rady miejskiej, a jedynie jako dworzec, którego status został następnie podważony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B.-Z.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia odmowy nadpłaty uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium) decyzją z [..] 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B.-Z. z [...]2018 r. nr [...] odmawiającą A. C. stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za korzystanie z Dworca "P." w B.-Z. w okresie od 12 maja 2012 r. do 4 czerwca 2014 r. w kwocie [...] zł. Kolegium ustaliło, że wnioskiem z 9 maja 2017 r. A. C., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Handel Transport A. C., wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy B. – Z. o stwierdzenia nadpłaty w kwocie [...] zł wraz z odsetkami z tytułu bezpodstawnie naliczanej opłaty za korzystanie z obiektu - dworca autobusowego w B.-Z. przy ul. P.. Jako podstawę wniosku wskazała stwierdzenie nieważności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt. II SA/Ke 318/14 § 2 pkt 2 uchwały Rady Miejskiej w Busku - Zdroju z 29 marca 2012 r. nr XVI/210/2012 w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem jest Gmina Busko-Zdrój, udostępnionych dla operatorów i przewoźników oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów. Organ wyjaśnił, że opłata za zatrzymanie środka transportu przy ul. Poprzecznej w Busku-Zdroju była pobierana na podstawie m. in. przepisu § 2 pkt 2 ww. uchwały nr XVI/210/2012, który określał to miejsce jako "dworzec". Miejsce przy ul. P. nie spełnia jednak ustawowych wymogów pozwalających na uznanie go za dworzec autobusowy, dlatego też WSA w Kielcach stwierdził nieważność w tej części zaskarżonej uchwały rady miejskiej. Nie oznacza to jednak, że miejsce to traci status przystanku, ponieważ wypełnia definicję przystanku komunikacyjnego określoną w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2136 ze zm.), tzn. jest to miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej, w którym umieszcza się informacje dotyczące w szczególności godzin odjazdu środków transportu, oznaczone zgodnie z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazdy przedsiębiorstwa skarżącej faktycznie korzystały z przystanku komunikacyjnego przy ul. P., a zatem winny uiścić opłatę w wysokości [...] zł stanowiącą iloczyn zatrzymań w liczbie [...] pomnożonych przez stawkę 0,05 zł za jedno zatrzymanie. Ilość zatrzymań nie jest kwestionowana przez stronę, natomiast stawka opłaty za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym w wysokości 0,05 zł wynika z § 2 uchwały nr V/65/2011 Rady Miejskiej w Busku-Zdroju z 24 marca 2011 r. W związku z powyższym organ uznał, że skarżąca zobowiązana była do uiszczenia opłaty. Na przedmiotową decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła A. C.. Podniosła, że przystanek zostaje powołany do życia poprzez wskazanie go w akcie prawa miejscowego. Uchwała z 29 marca 2012 r., czyli akt prawa miejscowego, który obowiązywał w czasie powstania nadpłaty, nie określa przystanku "P.". Zgodnie z § 1 tego aktu, tylko miejsca określone w załączniku nr 1 posiadają status przystanku autobusowego. W kontekście stwierdzenia nieważności § 2 pkt 2 tej uchwały wyrokiem II SA/Ke 318/14, na ul. P. nie znajdował się jakikolwiek przystanek autobusowy, przez co organ nie posiadał podstawy prawnej do naliczenia opłaty za zatrzymanie autobusu przy tej ulicy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, powołane przez organ okoliczności nie mogą stanowić podstawy do odmowy stwierdzenia nadpłaty. W pierwszej kolejności przypomnienia wymaga, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 318/14 jest prawomocny na skutek oddalenia skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta i Gminy Busko Zdrój przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 października 2015 r. sygn. akt II GSK 2088/14. Przepis § 2 pkt 2 uchwały, którego nieważność stwierdził WSA w Kielcach brzmi: "Określa się dworce, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina Busko-Zdrój udostępnione dla operatorów i przewoźników na warunkach i zgodnie z zasadami ustanowionymi w niniejszej uchwale. Dworcami są: Dworzec Autobusowy ‘Poprzeczna’ w Busku-Zdroju zlokalizowany przy ul. Poprzecznej." W sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że na skutek wyroku, miejsca przy ul. P. nie można uznać za dworzec autobusowy. Spór w sprawie dotyczy natomiast uznania tego miejsca za przystanek komunikacyjny. W ww. uchwale zawarto także zapis, że określa się przystanki komunikacyjne, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina B.-Z.udostępnione dla operatorów i przewoźników na warunkach i zgodnie z zasadami ustanowionymi w niniejszej uchwale. Przystanki komunikacyjne określone są w załączniku Nr 1 do niniejszej uchwały ( § 1 uchwały). W załączniku tym w wykazie przystanków na terenie Gminy Busko-Zdrój, w pozycji 11 wymieniono "Busko-Zdrój ‘CENTRUM’ D.A. ul Poprzeczna". Z kolei w § 2 uchwały nr V/65/2011 Rady Miejskiej w Busku-Zdroju z 24 marca 2011 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za korzystanie przez operatorów i przewoźników z przystanków komunikacyjnych usytuowanych w pasie dróg publicznych i dworca, znajdujących się na terenie gminy Busko-Zdrój, ustanowiono, że stawki opłat wynoszą: 1. za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym - 0,05 zł. 2. za jedno zatrzymanie środka transportu na dworcu - 1,00 zł. Z akt sprawy wynika, że po wyroku sądu administracyjnego Burmistrz Miasta i Gminy Busko-Zdrój stwierdził nadpłatę za korzystanie z dworca P. w kwocie [...] zł, wynikającą z różnicy wpłaconych kwot obliczonych stosownie do stawki 1,00 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na Dworcu P., a należnych w wysokości 0,05 zł za jedno zatrzymanie w tym miejscu na przystanku komunikacyjnym. Przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej, której zdaniem, po stwierdzeniu nieważności uchwały nadającej ul. P. status dworca, miejsce to nie posiadało statusu przystanku. Z argumentem tym w pełni należy się zgodzić. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2016), dalej: "u.p.t.z.", organizowanie publicznego transportu zbiorowego polega m.in. na określaniu przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, udostępnionych dla operatorów i przewoźników oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów. Kluczowym w przedmiotowej jest przepis art. 15 ust. 2 u.p.t.z., zgodnie z którym określenie przystanków komunikacyjnych i dworców oraz warunków i zasad korzystania, o których mowa w ust. 1 pkt 6, następuje w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego. Z przepisu tego wprost wynika, że określone miejsce zyskuje status przystanku czy dworca autobusowego na skutek postanowień stosownej uchwały. Taką uchwałą w przedmiotowej sprawie jest uchwała nr XVI/210/2012, która określa zarówno dworce jak i przystanki komunikacyjne. Miejsce przy ulicy P. zostało uchwalone jako dworzec autobusowy, co wprost wynika z przepisu § 2 ust. 2. Utraciło ten status na skutek wyroku Sądu. Miejsca tego nie można jednak uznać jako przystanek komunikacyjny, ponieważ takie postanowienia nie wynikają z treści uchwały. W załączniku nr 1 pod pozycją 11 nie jest mowa o przystanku komunikacyjnym, choć tak nazywa się wykaz, lecz o dworcu autobusowym zlokalizowanym przy ulicy P., o czym świadczy skrót "D.A". (Dworzec Autobusowy) przy nazwie miejsca Busko-Zdrój "CENTRUM" ul. Poprzeczna. Podobnie oznaczony został w tym wykazie dworzec autobusowy "Busko-Zdrój ‘Zdrój’ D.A.", który zgodnie z treścią § 2 pkt 1 uchwały nr XVI/210/2012 również określony został jako dworzec ("Miejski Dworzec Autobusowy ‘Zdrój’ w Busku-Zdroju zlokalizowany przy ul. Waryńskiego 29"). Niemniej, oznacza to, że choć faktycznie przy ulicy P. zatrzymywały się pojazdy należące do firmy skarżącej, co w sprawie nie było sporne, to w świetle przepisu art. 15 ust. 2 u.p.t.z., miejsce to nie było przystankiem komunikacyjnym. Nie zostało ono bowiem objęte postanowieniami uchwały, nadającej temu miejscu taki status. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że Rada Miejska określając w tym miejscu "Dworzec Autobusowy" nie określiła jednocześnie, że sytuuje tam przystanek komunikacyjny. Argumenty organu, że miejsce to spełniało warunki przystanku w świetle art. 4 ust. 1 pkt 13 u.p.t.z. jest niewystarczający. Przystankiem komunikacyjnym dane miejsce staje się dopiero po określeniu tego faktu stosowną uchwałą. W konsekwencji, dopiero za korzystanie z tak ustanowionego przystanku, możliwe jest pobieranie opłat, stosownie do treści art. 16 ust. 4 u.p.t.z. Podsumowując, organ odmawiając stwierdzenia nadpłaty naruszył przepis art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 3 pkt 3 lit. c) tej ustawy. Mimo, że miejsce przy ul. P. pełniło faktyczną funkcję przystanku komunikacyjnego, to opłata za korzystanie z przystanku autobusowego została pobrana nienależnie. Formalnie bowiem - w drodze stosownej uchwały, miejsce to nie uzyskało takiego statusu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni to stanowisko i rozpozna wniosek o stwierdzenie nadpłaty w zgodzie treścią powołanych wyżej przepisów prawa: art. 15 ust. 2 i art. 16 ust. 4 u.p.t.z. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło