I SA/Ke 401/12
PostanowienieWSA w Kielcach2012-10-03
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata lub radcy prawnego) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika, ponieważ strona skarżąca nie wykazała żadnych nowych, istotnych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego prawomocnego postanowienia sądu o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko w przypadku istotnego pogorszenia sytuacji materialnej strony, co nie miało miejsca.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego oraz adwokata, powołując się na trudną sytuację materialną. Wcześniej sąd przyznał jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z powodu niewystarczających dowodów dotyczących sytuacji finansowej. Strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów, takich jak zeznania podatkowe męża czy wyciągi z rachunków bankowych. W nowym wniosku nie przedstawiła nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego oraz adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 października 2012 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. ustanowienie radcy prawnego oraz o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]2012 r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od 1 kwietnia do 22 października 2008 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek.
K.N. w dniu 21 września 2012 r. złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata.
W złożonym wniosku skarżąca wskazuje na ciężką sytuację materialną. Oświadcza jedynie, że utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych, mąż płaci alimenty w kwocie 500zł (na rzecz córki). W ubiegłym roku prowadziła działalność gospodarczą, która doprowadziła ją do długów. Wraz z mężem i synem skarżąca mieszka z rodzicami , którzy nie są majętni i mają 18 letnią córkę chorą na porażenie mózgowe i padaczkę. Skarżąca obecnie leczy się psychiatrycznie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w dniu 27 czerwca 2012 r. wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]2012 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Prawomocnym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r. wydanym w tej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w całości i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Informacje przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy, mimo wezwania o ich uzupełnienie okazały się niewystarczające i budzące wątpliwości, co do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziny. Sądowi nie został przedstawiony pełen obraz sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżąca i jej rodzina. Pomimo wezwania w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. nie zostały przedłożone zeznania podatkowe męża skarżącej oraz wyciąg lub wykaz z rachunków bankowych. Brak przestawienia stanu rachunków bankowych lub informacji odnośnie ich posiadania nieuprawdopodabnia
w wymaganym zakresie deklarowanych dochodów, nie obrazuje w pełni poziomu płynności finansowej. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że skarżąca na której spoczywa ciężar dowodzenia, nie przedstawiając szczegółowo swojej sytuacji materialnej, nie wykazała, że zachodzi brak możliwości poniesienia przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Sąd dokonując analizy przedstawionej przez skarżącą sytuacji, w oparciu
o przedstawione przez nią informacje uznał natomiast, że wykazała, iż nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a tym samym spełniła przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Nie wyklucza to jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Zgodnie bowiem z art. 165 ustawy "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 ustawy "p.p.s.a.").
Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest więc dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają - pogarszają sytuację materialną strony.
W obecnie rozpoznawanym, drugim wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie wskazano na żadne nowe, istotne okoliczności, które mogłyby prowadzić do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca w swoim wniosku ponownie lakonicznie przedstawiła swoją sytuację rodzinną i materialną, wykazując jedynie dochód z zasiłku dla bezrobotnych, obciążenie budżetu domowego alimentami na rzecz córki męża oraz sytuację zdrowotną skarżącej i jej syna, nie wskazując jednocześnie na nowe okoliczności, które zaistniały po wydaniu przez Sąd postanowienia z dnia 31 sierpnia 2012 r.
Podkreślić należy, że Sąd obszernie uzasadnił przyczyny odmowy przyznania prawa pomocy, których podstawą było nierzetelne przedstawienie sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny. Skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych informacji oraz dokumentów i z tego obowiązku nie wywiązała się, przy czym obowiązek wskazania okoliczności, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy obciąża osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy.
Wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej nie zostały wyjaśnione, ani po wezwaniu Sądu do uzupełnienia wniosku z dnia 27 czerwca 2012 r. ani w ponownie złożonym wniosku z dnia 21 września 2012 r. Skoro zatem skarżąca wiedząc jakie informacje dotyczące jej sytuacji finansowej, jak również sytuacji finansowej jej męża winna przedstawić, aby orzekający miał pełny obraz jej sytuacji materialnej - informacji tych nie przedkłada nie może oczekiwać pozytywnego dla siebie rozpatrzenia wniosku.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej wykazana w ponownie złożonym wniosku o prawo pomocy prowadzi do konkluzji, że skarżąca nie wskazała, aby sytuacja ta uległa pogorszeniu wobec tej, która była przedmiotem rozpoznania przez Sąd przy wydawaniu postanowienia z dnia 31 sierpnia 2012 r. Brak zatem podstaw do uznania, że skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem z dnia 21 września 2012 r., czyli w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 oraz art. 170 ustawy "p.p.s.a." orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło