I SA/Ke 404/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-12-01
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję ustalającą wymiar zobowiązania pieniężnego powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Strona skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jej dochody i sytuację majątkową. Wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ udział profesjonalnego pełnomocnika nie był w tym momencie konieczny, a sąd jest zobowiązany do udzielania stronom występującym bez pełnomocnika potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych.Stan faktyczny
Strona skarżąca S. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2008. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, posiada nieruchomość rolną, a jego dochody są niewielkie, pochodzące głównie z zasiłku rodzinnego żony i prac dorywczych.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych; II. Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 grudnia 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2008 p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 29 października 2008r. w wysokości 180zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...]w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2008 S. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 12 listopada 2008r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył w dniu 21 listopada 2008r. wniosek na formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku skarżący oświadcza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dziewięciomiesięcznym synem. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego i jego rodziny wchodzi nieruchomość rolna wielkości 2,5ha.
Skarżący i jego rodzina mieszkają wraz z rodzicami w domu do nich należącym.
Według oświadczenia źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest dochód uzyskiwany przez żonę skarżącego z tytułu zasiłku rodzinnego na syna w kwocie 400zł miesięcznie. Skarżący pracuje dorywczo z czego uzyskuje dochód w wysokości ok. 500-600zł miesięcznie.
Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, przede wszystkim wysokość i źródła uzyskiwanych dochodów należy stwierdzić, że skarżący wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia adwokata. Udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest bowiem obecnie konieczny. W myśl art. 175 § 1 oraz art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto zgodnie z art. 6 cyt. wyżej ustawy sąd winien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 w/w ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi sporządzonej przez stronę.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło