I SA/Ke 405/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.), Asesor WSA Magdalena Stępniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi H.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 9 sierpnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat E.M. kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych, w tym 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych podatku, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z 9 sierpnia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Kielce przez Miejski Zarząd Dróg w Kielcach z 15 maja 2023 r. znak: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu H.S. na nieistnienie obowiązku. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że ww. postanowieniem z 15 maja 2023 r. Miejski Zarząd Dróg w Kielcach orzekł w przedmiocie uznania jako nieuzasadniony zarzut H.S. w przedmiocie nieistnienia obowiązku. W uzasadnieniu podkreślono, że parkowanie w strefie płatnego postoju zobowiązuje do uiszczenia opłaty dodatkowej. Powyższe ma swoje odniesienie w uchwale Rady Miasta Kielce nr LVII/1001/2014 z 21 kwietnia 2014 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat. Organ podkreślił, że na dzień zdarzenia tj. na dzień 14 listopada 2022 r. wysokość opłaty dodatkowej za brak opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie SPP określona była w uchwale Rady Miasta Kielce nr XLII/863/2021 z 22 kwietnia 2021 r., w której w § 18 ust. 1-4 ustalono, że opłata na dzień nieopłaconego postoju wynosi 160 zł, a w przypadku uiszczenia opłaty dodatkowej w ciągu 3 dni od daty wystawienia zawiadomienia - wezwania wysokość tej opłaty wynosi 80 zł. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami w dniu 14 listopada 2022 r. pojazd marki Toyota o nr rej [...] był zaparkowany bez dokonania opłaty. W celu udokumentowania zdarzenia sporządzona została dokumentacja fotograficzna oraz pozostawiono wezwanie do uiszczenia opłaty o godz.15.02. Upomnieniem z 12 stycznia 2023 r. organ I instancji wezwał H.S. do uiszczenia opłaty dodatkowej w kwocie 176,00 zł za nieopłacony w dniu 14 listopada 2022 r. postój samochodu o nr rej. [...] przy ul. Jarońskich w Kielcach wraz z kosztami upomnienia w kwocie 16,00 zł. Upomnienie to zostało, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, odebrane przez H.S. 19 stycznia 2023 r. W dniu 12 marca 2023 r. został natomiast wystawiony przez Prezydenta Miasta Kielce tytuł wykonawczy nr [...] odnoszący się do należności za nieuiszczenie opłaty za parkowanie - opłaty dodatkowej. Wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy dotyczył obowiązku powstałego z mocy prawa i odnosił się do należności pieniężnej w kwocie 160,00 zł za nieopłacone parkowanie pojazdu o nr rej. [...] przy ul. Jarońskich w Kielcach. W dniu 22 marca 2023 r. zobowiązany H.S. otrzymał przedmiotowy tytuł wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego wraz z kwotą kosztów egzekucyjnych w wysokości 127,42 zł. W piśmie z 31 marca 2023 r. strona poniosła zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. tj. zarzut nieistnienia obowiązku. Miejski Zarząd Dróg w Kielcach orzekł o oddaleniu wskazanego zarzutu. Na skutek zażalenia wniesionego przez stronę Kolegium zważyło, że celem postępowania egzekucyjnego w administracji, jako specyficznej procedury egzekucyjnej przeznaczonej dla zapewnienia realizacji obowiązków administracyjnoprawnych (określonych szczegółowo w art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), jest doprowadzenie do wykonania dochodzonych obowiązków. Powołując się na treść art. 33 § 1 i 2 u.p.e.a., organ drugiej instancji podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w dniu postoju tj. w dniu 14 listopada 2022 r. pojazd samochodowy o nr rejestracyjnym [...] nie posiadał za przednią szybą (na desce rozdzielczej) wykupionej karty postojowej jak również dokumentu uprawniającego do nieograniczonego czasu parkowania na wyznaczonej ulicy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2022, poz. 479, dalej też "u.d.p."), podmiot korzystający z dróg publicznych jest zobowiązany do ponoszenia odpowiednich opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania. Zgodnie z art. 13f tej ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy pobiera się opłatę dodatkową. Dochodzenie powyższej należności za parkowanie w strefie płatnego postoju wynika z uchwały Rady Miasta Kielce nr LVII/1001/2014 z 21 kwietnia 2014 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat. Na dzień zdarzenia wysokość opłaty dodatkowej za brak opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie SPP określona była w uchwale Rady Miasta Kielce nr XLII/863/2021 z 22 kwietnia 2021 r., w której w § 18 ust. 1-4 ustalono, że opłata na dzień nieopłaconego postoju wynosi 160 zł, a w przypadku uiszczenia opłaty dodatkowej w ciągu 3 dni od daty wystawienia zawiadomienia - wezwania wysokość tej opłaty wynosi 80 zł. Zatem – jak skonkludował organ - egzekwowany obowiązek wynika bezpośrednio z przepisów ustawowych, jak również z odpowiednich przepisów prawa miejscowego. Jako podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty organ egzekucyjny i MZD wskazały formalnego właściciela pojazdu samochodowego - stronę skarżącą. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że osoba niepełnosprawna może nabyć kartę parkingową, która uposaża do nieodpłatnego parkowania w obrębie Strefy wyłącznie na miejscach oznaczonych znakiem P-24, miejsce dla osób niepełnosprawnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H.S. podniósł, że uchwała Rady Miasta pomija prawa obywatelskie zapisane w Konstytucji, lekceważy porządek prawny w Polsce, co czyni ją ułomną i niezgodną z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku prowadzonego postępowania w rozpoznawanej sprawie działania organów administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub procesowego w sposób istotnie wpływający na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie zaistniały warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela Prezydenta Miasta Kielce (Miejski Zarząd Dróg w Kielcach). W sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W świetle art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty, natomiast procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. W kontekście zgłoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku dochodzonego tytułem wykonawczym, należy poczynić następujące uwagi. Otóż zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1 u.d.p.). Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania. Stosownie do art. 13b ust. 4 pkt 1 u.d.p., rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania: ustala wysokość opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b, z tym że opłata za pierwszą godzinę postoju pojazdu samochodowego nie może przekraczać: a) w strefie płatnego parkowania - 0,15% minimalnego wynagrodzenia, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207), b) w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania - 0,45% minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w lit. a; 2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi; 3) określa sposób pobierania opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1. Opłaty, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 u.d.p.). Stosownie do art. 13f ust. 1 u.p.d., za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 10% minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13f ust. 3 u.d.p.). W dacie zdarzenia, o które chodzi w tej sprawie, czyli 14 listopada 2022 r., obowiązywała na terenie miasta Kielce uchwała Rady Miasta Kielce z dnia 20 lutego 2014 r. Nr LVII/1001/2014 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat (dalej jako "uchwała"). Wysokość stawek opłat jednorazowych, abonamentowych i zryczałtowanych za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania w Kielcach, określał załącznik nr 2 do uchwały (§ 2 uchwały). Szczegółowe zasady funkcjonowania strefy płatnego parkowania, wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób pobierania opłat za parkowanie i opłaty dodatkowej, określał Regulamin strefy płatnego parkowania w Kielcach, stanowiący załącznik nr 3 do uchwały (§ 4 uchwały, dalej jako "Regulamin"). Stosownie do § 3 ust. 1 Regulaminu, płatne parkowanie polega na obowiązku ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w SPP w dni robocze tj. od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 - 17:00 z wyłączeniem § 5 ust. 7. Zgodnie z § 16 ust. 1 Regulaminu, kontrolerzy SPP stwierdzając, że pojazd samochodowy zaparkowany w obszarze SPP nic posiada opłaconego czasu postoju, lub gdy postój trwa dłużej niż opłacony czas wystawiają zawiadomienie - wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej i wręczają je kierującemu pojazdem informując go jednocześnie o konsekwencjach wynikłych z nieopłaconego czasu postoju lub postoju ponad opłacony czas, bądź pozostawiają je za wycieraczką przedniej szyby - w przypadku nieobecności kierującego pojazdem. Z kolei zgodnie z postanowieniami § 18 ust. 1 uchwały Rady Miasta Kielce z 22 kwietnia 2021 r. nr XLII/863/2021 zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych Miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłat (dalej jako "uchwała z 2021 r."), za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w SPP lub gdy postój trwa dłużej niż opłacony czas, MZD pobiera opłatę dodatkową w wysokości 160 zł, z zastrzeżeniem ust. 3. Termin do zapłaty opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, wynosi 14 dni od daty wystawienia zawiadomienia – wezwania (§ 18 ust. 2 uchwały z 2021 r.). W przypadku uiszczenia opłaty dodatkowej w ciągu trzech dni roboczych liczonych od daty wystawienia zawiadomienia - wezwania jej wysokość wynosi 80 zł, opłatę dodatkową należy uiścić w kasie MZD, WSPP lub na indywidualne konto MZD wskazane w zawiadomieniu – wezwaniu (§ 18 ust. 3 i 4 uchwały z 2021 r.). Nie było w niniejszej sprawie sporne to, że w dniu 14 listopada 2022 r. skarżący zaparkował pojazd w strefie płatnego parkowania, że nie uiścił należnej opłaty za to parkowanie, że otrzymał zawiadomienie-wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej, jak również, że tej opłaty nie uiścił. Tymczasem w sposób jednoznaczny wynika z przywołanych wyżej regulacji, że H.S. miał obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie samochodu w SPP, że z powodu zaparkowania samochodu w SPP bez takiej opłaty miał obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej w kwocie 160 zł (ewentualnie 80 zł, jeżeli uiściłby ją w okresie 3 dni roboczych). Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej wynika z mocy prawa, dlatego też na wniosek wierzyciela (zarządcy drogi) organ egzekucyjny był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W żadnym razie nie można zgodzić się ze skarżącym, że nie istniał (nie istnieje) obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, obecnie dochodzonej na drodze egzekucji administracyjnej łącznie z kosztami i opłatami egzekucyjnymi. Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej oparty o art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. nie jest zasadny. Prawidłowo więc został oddalony. Ubocznie należy zauważyć, że w dacie zdarzenia obowiązywała zerowa stawka opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP dla posiadaczy karty parkingowej w rozumieniu ustawy, wydawanej osobie niepełnosprawnej, jeżeli pojazd oznaczony kartą parkingową zaparkowany jest w miejscu przeznaczonym dla tak oznaczonych pojazdów (§ 5 pkt 1 Regulaminu). Pojazd skarżącego nie był zaparkowany na miejscu dla osób niepełnosprawnych. Ponadto za osobę niepełnosprawną należy rozumieć osobę o obniżonej sprawności ruchowej, stwierdzonej orzeczeniem wydanym na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021r. poz. 573 z późn. zm.) - § 2 pkt 11 Regulaminu. Z kolei opłatę za jednorazowy postój pojazdu w danym dniu w SPP do 45 minut postoju ze stawką 0,00 zł uiszcza się poprzez pobranie biletu kontrolnego (zerowego) w parkomacie lub uruchomienie aplikacji mobilnej pod warunkiem wprowadzenia na bilecie prawidłowego numeru rejestracyjnego (§ 6 ust. 2 Regulaminu). Uiszczenia takiej opłaty za parkowanie pojazdu w dniu 14 listopada 2022 r. strona nie wykazała. Nie sposób nie dostrzegać, że skarżący otrzymał z Miejskiego Zarządu Dróg wyjaśnienie podstawy prawnej żądania uiszczenia opłaty dodatkowej jeszcze przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, a mimo to opłaty tej nie uiścił. Powołał się na kłopoty ze zdrowiem. Jednak w postępowaniu dotyczącym rozpoznania zarzutu w egzekucji administracyjnej, którego dotyczy obecnie rozpoznawana skarga, względy zdrowotne i osobiste skarżącego nie mają znaczenia. Należy zauważyć, odnosząc się do zarzutów skargi, że akty prawa miejscowego, które mają w tej sprawie zastosowanie, nie zostały unieważnione. W przedmiotowym postępowaniu Sąd nie dokonuje oceny zgodności z prawem tych aktów. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona (pkt 1 wyroku). Na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 4 ust.1 i 2 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz.18 ze zm.) Sąd przyznał adwokatowi z urzędu kwotę 480 zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług (110,40 zł), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu (pkt 2 wyroku). Sąd uwzględnił m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r. w sprawie SK 66/19 i uznał, że analiza statusu adwokata oraz jego roli w postępowaniu, w którym występuje jako podmiot powołany i zobowiązany do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie jego wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.