I SA/Ke 41/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.-K. L. K. i Wspólnicy Spółka Jawna w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.-K. L. K. i Wspólnicy Spółka Jawna w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. postanawia: zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2000 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...]r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. M.-K. L.K. i Wspólnicy Spółka Jawna w likwidacji w K. ("Spółka") złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od roku 2011 organy podatkowe prowadzą wobec niej do dziś kontrole, co spowodowało utratę płynności finansowej Spółki. 23 lutego 2015 r. Spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Obecnie przeciwko Spółce prowadzone są postępowania egzekucyjne (w załączeniu kopie 3 postanowień o umorzeniu postępowania egzekucyjnego). Spółka oświadczyła, że ani ona ani jej wspólnicy nie mają możliwości uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.000 zł lub w części, a nieuiszczenie wpisu spowoduje nieodwracalne skutki. Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w wysokości (–)13.812.397,41 zł, wartość środków trwałych (według bilansu na ostatni rok) w wysokości 886.776,40zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu w wysokości (-)998.538,39zł. Stan konta na rachunku bankowym wynosi 0 zł, przy czym środki finansowe na rachunku bankowym są zablokowane, stan gotówki w kasie wynosi 0,00 zł, a stan zobowiązań 17.974.664,71 zł (bez uwzględnienia odsetek od zobowiązań oraz kosztów kasacyjnych). Zarządzeniem z 28 lutego 2018 r. starszy referendarz sądowy wezwał Spółkę do przedstawienia stanu finansowego i majątkowego wspólników Spółki oraz osób pozostających z nimi we wspólnych gospodarstwach domowych poprzez: - wskazanie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z L.K. oraz Z. K.; - przedłożenie odpisu (kserokopii) rocznych zeznań podatkowych za rok 2016 L.K. i Z.K. oraz osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym; - przedłożenie odpisu (kserokopii) rocznych zeznań podatkowych za rok 2017 L.K. i Z.K. oraz osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym - w przypadku niezłożenia zeznania podatkowego za 2017 r. przedłożenie stosownych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskanych za 2017 r.; - wykazanie nieruchomości (domy, mieszkania, nieruchomości rolne, inne nieruchomości) należących do L.K. i Z.K. oraz do osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez L.K. i Z.K. oraz posiadanych przez osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; - przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych (właściciel/współwłaściciel) przez L.K. i Z.K. oraz przez osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji); - określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu/mieszkania, w którym zamieszkuje L.K. i Z.K. np. czynsz, energia, media, telefon; - przedłożenie oświadczenia na okoliczność, jaką kwotę miesięcznie przeznacza L.K. i Z.K. wraz z rodziną na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia, leki. W odpowiedzi Spółka przedłożyła następujące dokumenty: - oświadczenie L.K. i Z.K., że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym i zamieszkują nieruchomość należącą do ich córki;; - kserokopię zeznania PIT-36L L.K. za 2016 r. (przychody /pozarolnicza działalność gospodarcza/: 0zł, koszty uzyskania przychodów 0 zł, dochód: 0zł,); - kserokopię zeznania PIT-37 Z.K. za 2016 r. (przychody: 3.524,40 zł, koszty uzyskania przychodów 0 zł, dochód: 3.524,40zł,); - informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2017 Z.K. - (przychody: 1.560,00 zł, koszty uzyskania przychodów 276,87 zł, dochód: 1.283,13zł,) - oświadczenie, że L.K. od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. nie osiągnął żadnych dochodów; - oświadczenie, że Z.K. od 1 stycznia do 31 maja 2016 r. osiągnęła dochód w wysokości 2.403,13 zł z tytułu zasiłku dla bezrobotnych; - oświadczenie L.K. i Z.K., że w okresie ostatnich trzech miesięcy nie posiadali żadnych kont bankowych; - oświadczenie, L.K. i Z.K., że nie posiadają nieruchomości; - zaświadczenia Starostwa Powiatowego z 12 marca 2018 r., że L.K. i Z.K. nie figurują jako właściciele ani współwłaściciele żadnych pojazdów; - oświadczenie L.K. i Z.K., że wydatki związane z ich życiem codziennym oraz koszty utrzymania nieruchomości, w której zamieszkują ponosi ich córka. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) dalej ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego przysługuje osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zaznaczyć należy, że w rozpatrywanym przypadku badanie zdolności płatniczych Spółki rozciąga się również na analizę sytuacji majątkowej jej wspólników. Zgodnie bowiem z art. 22 § 2 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) powoływanej dalej jako k.s.h. każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami W sytuacji zatem gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy wziąć również pod uwagę sytuację majątkową jej wspólników. Nieuzasadnione byłoby przyjęcie, że przy przyznaniu prawa pomocy spółce jawnej, sytuacja majątkowa wspólników nie ma znaczenia w przypadku wskazywania na brak po stronie tej spółki dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, jeżeli nie ulega wątpliwości, że wspólnicy odpowiedzialni są za zobowiązania tej spółki. Stawiałoby to wspólników spółki jawnej w postępowaniu w zakresie przyznania prawa pomocy w korzystniejszej sytuacji niż w innych postępowaniach (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2009r., sygn. akt I FZ 70/09 publikowane na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie orzekającego wskazać należy, że w świetle przedstawionych przez spółkę oświadczeń i złożonych dokumentów wynika, że utraciła płynność finansową, a w 2015 r. zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Obecnie przeciwko Spółce prowadzone są postępowania egzekucyjne (przedłożyła kopie postanowień o umorzeniu postępowania egzekucyjnego). Spółka nie posiada środków finansowych na rachunkach bankowych. Również sytuacja wspólników spółki jawnej jest trudna. Wspólnicy nie posiadają żadnego majątku, t.j. nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł oraz pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Mieszkają w domu należącym do ich córki pozostając na jej całkowitym utrzymaniu. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji