I SA/Ke 410/16
PostanowienieWSA w Kielcach2018-11-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci jedynego członka zarządu spółki z o.o. będącej stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, sąd powinien zwrócić się do sądu rejestrowego o ustanowienie kuratora dla tej spółki?Ratio decidendi
W sytuacji, gdy w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego ujawni się brak organu skarżącej spółki z o.o. (np. w wyniku śmierci jedynego członka zarządu), sąd administracyjny nie może wezwać spółki do uzupełnienia tego braku. Zamiast tego, zgodnie z art. 31 § 1 PPSA, powinien zwrócić się do właściwego sądu rejestrowego o ustanowienie kuratora dla tej spółki, który będzie ją reprezentował w postępowaniu.Stan faktyczny
Spółka G.F. Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. W trakcie postępowania ujawnił się brak organów spółki, gdyż prezes zarządu i jedyny członek zarządu zmarł. Sąd zawiesił postępowanie i postanowił zwrócić się do sądu rejestrowego o ustanowienie kuratora dla spółki.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla G. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za marzec 2010 r. postanawia zwrócić się do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla G. F.Sp. z o.o. z siedzibą w W.
A. Sp. z o.o. (nr [...], siedziba ul. [...]) – "Spółka", wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K.) z [...] 2016 r.
nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty
w podatku od gier za marzec 2010 r.
W toku postępowania ujawnił się brak w organach skarżącej Spółki.
Z pisma pracownika Spółki z 4 sierpnia 2016 r. wynika, że prezes zarządu oraz jedyny członek zarządu – J. R. zmarł w dniu 3 sierpnia 2016 r.
Z uwagi na brak organu Spółki Sąd, postanowieniem z 13 września 2016 r. sygn. akt I SA/Kie 410/16, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.
Zgodnie z treścią art. 31 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302) dalej "ustawa p.p.s.a.", jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin.
W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego.
Z uwagi na brak obecnie zarządu skarżącej Spółki, Sąd nie może jej wezwać do uzupełnienia tego braku. Jest zatem zobligowany do postępowania w trybie określonym w zdaniu drugim art. 31 § 1 ustawy p.p.s.a.
W myśl art. 42 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił. Zgodnie z art. 42 § 2 k.c. do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu,
o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. Kurator niezwłocznie podejmuje czynności zmierzające do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania,
a w razie potrzeby do jej likwidacji ( art. 42 § 3 k.c.).
Przepis art. 31 § 1 ustawy p.p.s.a. stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 70 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego. Tryb postępowania w ramach, którego następuje ustanowienie kuratora dla osoby prawnej unormowany został w przepisie art. 603 k.p.c. W myśl art. 603 § 1 k.p.c. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 37 ustawy z 17 grudnia 2009 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2010.7.45 – "ustawa nowelizująca"), kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Sąd może wszcząć postępowanie z urzędu, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem społecznym lub bezpieczeństwem obrotu i brak jest możliwości powołania organu uprawnionego do reprezentacji osoby prawnej (art. 603 § 2 k.p.c.). Przed wejściem
w życie ustawy nowelizującej art. 603 k.p.c. stanowił, że kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd opiekuńczy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Brzmienie tego przepisu było wówczas zharmonizowane z brzmieniem
art. 70 § 1 k.p.c., w którym jest mowa o zwróceniu się o ustanowienie przedstawiciela ustawowego do sądu opiekuńczego, a którego odzwierciedleniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest wskazany wyżej art. 31 § 1 ustawy p.p.s.a. Po nowelizacji art. 603 k.p.c. brak jest już takiej harmonii, niemniej - jak przyjęto
w postanowieniu Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2015 r., sygn. akt III CSK 15/15 (publ. Lex nr 1962526) - dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że w odniesieniu do osób prawnych użyte w art. 70 § 1 k.p.c. pojęcie sądu opiekuńczego obejmuje także sąd rejestrowy. Zatem dla osób prawnych sądem opiekuńczym, w rozumieniu art. 70 § 1 k.p.c., jest sąd rejestrowy.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 42 § 1 k.c. w związku
z art. 603 § 1 k.p.c. oraz art. 31 § 1 ustawy p.p.s.a., postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie dla skarżącej spółki kuratora w celu reprezentowania Spółki, w tym w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K.
z [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za marzec 2010 r. (sygn. akt I SA/Ke 410/16) oraz podjęcia przez niego starań w zakresie powołania zarządu Spółki, ewentualnie jej likwidacji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło