I SA/Ke 414/25
WyrokWSA w Kielcach2026-01-15
Skład orzekający: Agnieszka Banach, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Andrzej Mącznik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, wydana na podstawie informacji Policji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o 52 km/h w obszarze zabudowanym, może zostać utrzymana w mocy bez przeprowadzenia przez organ administracji postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy faktycznie doszło do przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h, zwłaszcza gdy kierujący kwestionuje prawidłowość pomiaru?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie może być wydana wyłącznie na podstawie informacji Policji, jeśli kierujący kwestionuje fakt popełnienia wykroczenia. Organ administracji ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, aby jednoznacznie ustalić, czy doszło do przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym, uwzględniając ewentualny błąd pomiarowy i możliwość obrony strony. W przeciwnym razie naruszone zostają zasady państwa prawnego i rzetelnej procedury.Stan faktyczny
Starosta Kielecki wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy J. K. na 3 miesiące z powodu przekroczenia prędkości o 52 km/h w obszarze zabudowanym, co zostało stwierdzone przez Policję urządzeniem TruCAM II. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając się za związane informacją Policji i nieprowadzące postępowania wyjaśniającego. J. K. złożył skargę do WSA w Kielcach, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o kierujących pojazdami, w tym brak należytego rozpatrzenia materiału dowodowego i błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując na możliwość błędu pomiarowego urządzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Kieleckiego i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 25 lipca 2025 r. nr SKO.RD-52/2585/307/2025 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej: kolegium, organ odwoławczy) decyzją z 25 lipca 2025 r., nr SKO.RD-52/2585/307/2025 utrzymało w mocy decyzję Starosty Kieleckiego (dalej: starosta, organ I instancji) z 21 maja 2025 r. nr KT-I.5430.19.60.2025.SW orzekającą o zatrzymaniu J. K. (dalej: strona, skarżący) prawa jazdy kat. A, B i C na okres 3 miesięcy od 7 kwietnia 2025 r. do 7 lipca 2025 r. oraz nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że 9 kwietnia 2025 r. starosta otrzymał pismo strony dotyczące zatrzymania prawa jazdy z powodu przekroczenia prędkości o 52 km/h z prośbą o wydanie decyzji o odmowie zatrzymania prawa jazdy. Następnie 11 kwietnia 2025 r. wpłynęła informacja z Komendy Powiatowej Policji w K. z 7 kwietnia 2025 r. o elektronicznym zatrzymaniu prawa jazdy J. K. w związku z kierowaniem 7 kwietnia 2025 r. w S. na ul. [...] pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o 52 km/h na obszarze zabudowanym. Organ podał, że pomiaru prędkości dokonano urządzeniem LTI 20/20 TruCAM II, posiadającym ważną legalizację do 27 kwietnia 2025 r. Nadto z ww. informacji wynikało, że wobec strony za popełnione wykroczenie zastosowano pouczenie przewidziane w art. 41 Kodeksu wykroczeń. W trakcie kontroli kierujący nie zgłaszał działania w stanie wyższej konieczności. Kolegium wyjaśniło, że w związku z powyższym, organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, a następnie 16 kwietnia 2025 r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w K. (dalej: KPP w K.) o odniesienie się do pisma strony z 8 kwietnia 2025 r.
Następnie 30 kwietnia 2025 r. strona ponownie złożyła pismo o wydanie decyzji o odmowie zatrzymania prawa jazdy, do którego załączyła opinię z 29 kwietnia 2025 r. nr [...] rzeczoznawcy samochodowego w zakresie określenia błędu pomiarowego miernika prędkości marki TruCAM II, które to dokumenty 7 maja 2025 r. przekazał starosta do KPP w K., z prośbą o odniesienie się do nich. Dalej wyjaśniono, że 5 maja 2025 r. do organu wpłynęła odpowiedź KPP w K. na pismo starosty z 16 kwietnia 2025 r. Wskazano m.in., że KPP w K. zwrócił uwagę na brak podstaw prawnych do uwzględnienia błędu pomiarowego urządzenia przez funkcjonariusza Policji wykonującego czynności służbowe podczas pełnienia służby na drodze. Z wyjaśnień KPP w K. wynika, że policjant stosując środek prawny wobec kierującego, który popełnił wykroczenie w postaci przekroczenia dopuszczalnej prędkości, odnosi się do prędkości wskazanej na urządzeniu. Ponadto, zgodnie z Certyfikatem Kalibracji wystawionym przez firmę Laser Technology – Safety Camera Systems, laserowy przyrząd LTI 20/20 TruCam II o numerze seryjnym [...] posiada dokładność prędkości +/- 2 km/h. Natomiast 14 maja 2025 r. wpłynęła kolejna odpowiedź KPP w K., odnosząca się do opinii biegłego. W jej treści ponownie podkreślono, że pomiar prędkości został wykonany urządzeniem TruCAM II, posiadającym ważne świadectwo legalizacji oraz dopuszczenie do użytkowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Urządzenie to spełnia wymogi metrologiczne, a jego maksymalny błąd pomiarowy wynosi +/- 2 km/h (dla pomiarów do 100 km/h) lub +/- 2% (dla pomiarów powyżej tej wartości), co zostało również potwierdzone w opinii biegłego.
Powyższe ustalenia skutkowały wydaniem przez starostę, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1210; dalej: "ustawa") w zw. z art. 135b ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251; dalej: "p.r.d."), decyzji o zatrzymaniu stronie prawa jazdy na okres 3 miesięcy, tj. od 7 kwietnia 2025 r. do 7 lipca 2025 r. (włącznie). Strona wniosła od tej decyzji odwołanie.
Rozpoznając to odwołanie, kolegium przytoczyło postawy prawne wydanej przez starostę decyzji, w tym przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy w świetle, którego organ był obowiązany do zatrzymania prawa jazdy. Następnie organ odwoławczy potwierdził ustalenia starosty zgodnie, z którymi 7 kwietnia 2025 r. strona została zatrzymana do kontroli drogowej w związku z przekroczeniem prędkości o 52 km/h w terenie zabudowanym. Informacja o powyższym zdarzeniu została przekazana staroście. Zdaniem kolegium sporne zawiadomienie nie budzi wątpliwości co do sprawcy wykroczenia. Jako kierującego samochodem w dniu zdarzenia wskazano jednoznacznie stronę. W ocenie kolegium zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśniło, że skoro organy administracji orzekające w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy są związane ustaleniami organów kontroli ruchu drogowego, to nie ma możliwości prowadzenia przez te organy w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Stwierdziło, że ani starosta w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ani kolegium w postępowaniu odwoławczym nie mogą dokonywać własnych ustaleń co do okoliczności stwierdzenia przekroczenia przez osobę kierującą pojazdem dozwolonej prędkości w obszarze zabudowanym.
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że starosta przeprowadził postępowanie wyjaśniające i uzyskał dodatkowy materiał dowodowy w postaci wyjaśnień przedłożonych przez KPP w K., z których wynika, że skarżący kierował z prędkością 102 km/h. Nadto wywiódł, że wbrew stanowisku eksponowanemu przez skarżącego, nie jest w przedmiotowej sprawie konieczne prawomocne skazanie (wystarczy ujawnienie wykroczenia), bowiem ustawodawca przewiduje tu środek administracyjny, a nie karny. Kolegium wyjaśniło również, że nie było przeszkód do orzekania w sprawie z uwagi na upływ okresu zatrzymania prawa jazdy.
J. K. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."),
2. art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c i ust. 1e ustawy,
3. art. 7 k.p.a.,
4. art. 77 ust. 1, art. 78 ust. 1, art. 80 ust. 1 k.p.a. poprzez nienależyte i nieobiektywne rozpatrzenie materiału dowodowego, niewzględnie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii rzeczoznawcy z zakresu komunikacji i ruchu drogowego oraz pomiaru prędkości, pomimo że miała ona istotne znaczenie dla sprawy,
5.art. 2 Konstytucji RP, w myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21.
Nadto wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie, że skarżący w dniu 7 kwietnia 2025 r. kierując pojazdem mechanicznym, przekroczył na obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o więcej aniżeli 50 km/h.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że decyzja nie jest słuszna, zaś jej uzasadnienie fragmentami sprzeczne. Bezspornym jest, że skarżący kierował samochodem poddanym kontroli i przekroczył dopuszczalną prędkość o 50 km/h w obszarze zabudowanym. Aby jednak prawo jazdy zostało zatrzymane sprawcy takiego wykroczenia, to prędkość w obszarze zabudowanym musi on przekroczyć o więcej aniżeli 50 km/h. Pomimo, że organ odwoławczy twierdzi, że nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to w dalszej części uzasadnienia stwierdza, że takie postępowanie wyjaśniające organ I instancji przeprowadził i uzyskał dodatkowy materiał dowodowy w postaci wyjaśnień przedłożonych przez KPP w K., że kierował z prędkością 102 km/h.
Wskazał, że kolegium mija się z prawdą w tym zakresie, jak bowiem wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, organy administracji, orzekając w sprawie zatrzymania prawa jazdy na postawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy, nie mają możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżący w swoim odwołaniu do kolegium cytował szereg orzeczeń sądów administracyjnych, które wyraziły pogląd wręcz przeciwny aniżeli kolegium. Decyzja administracyjna w tym zakresie musi spełniać kryteria opisane w przepisach 7 k.p.a., art. 77 ust. 1 k.p.a., art. 78 ust. 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.
W ocenie skarżącego podobne wnioski nasuwają się po analizie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie. Zgodnie z orzecznictwem TK decyzja administracyjna o zatrzymaniu prawa jazdy może zostać wydana jedynie wówczas, gdy okoliczność przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym została w sposób niewątpliwy udowodniona. Starosta winien też z urzędu uwzględnić błąd pomiarowy miernika prędkości (wyrok TK z 11 października 2016 r., sygn. K 24/15). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r. sygn. akt K 4/21 stanowi, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
Końcowo wskazał, że w aktach postępowania zalega opinia rzeczoznawcy o tym, że miernik użyty do pomiaru prędkości posiada błąd pomiarowy +/- 2 km/h. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez starostę (korespondencja z KPP w K.) potwierdziło ten fakt, jak również okoliczność, że błąd pomiarowy nie został przez organ kontroli ruchu drogowego uwzględniony. Sama treść tych dowodów zebranych w toku postępowania prowadzi do wniosku, że kierując pojazdem 7 kwietnia 2025 r., poruszał się on z prędkością 100 km/h w obszarze zabudowanym. Nie sposób bowiem inaczej tłumaczyć błędu pomiarowego (+/- 2 km/h) jak odjąć wskazaną wartość błędu od wskazania prędkościomierza.
W tej sytuacji oczywistym jest, że kierujący pojazdem nie spełnił ustawowych znamion czynu, tj. przekroczenia o więcej aniżeli 50 km/h prędkości w obszarze zabudowanym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zaprezentowane w decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.
W dniu 3 grudnia 2025 r. udział w sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny zatem rozstrzygając sprawę dokonuje jej wcześniejszej oceny z punktu widzenia legalności, czyli zgodności postępowania administracyjnego oraz wydanego w nim aktu i zastosowania w nim przepisów pod kątem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). Wskazać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w niniejszej sprawie).
W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W sprawie bezsporne jest, że 7 kwietnia 2025 r. o godz. 11:56 w S. funkcjonariusz Policji dokonał zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat. A,B,C nr [...]/2604 wydanego 14 stycznia 2005 r. przez Starostę Kieleckiego. Powodem zatrzymania prawa jazdy było przekroczenie przez skarżącego pojazdem marki O. o nr rej. [...] prędkości o 52 km/h w obszarze zabudowanym, gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/h. Pomiaru prędkości dokonano urządzeniem TruCAM II [...] posiadającym ważne do 27 kwietnia 2025 r. świadectwo legalizacji. W związku z popełnionym wykroczeniem w stosunku do skarżącego zastosowano pouczenie z art. 41 k.w. Podstawą prawną elektronicznego zatrzymania prawa jazdy był art. 135 ust. 1 pkt 2a p.r.d. Stosownie do treści art. 136 ust. 1 p.r.d., pismem z 7 kwietnia 2025 r. KPP w K. poinformował o tym fakcie starostę, celem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Na skutek tej informacji starosta, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy, wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy na okres trzech miesięcy. Postępowanie zakończył decyzją o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres trzech miesięcy od 7 kwietnia 2025 r. do 7 lipca 2025 r., utrzymaną w mocy przez decyzję kolegium.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i stwierdził, że podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o 52 km/h (102 km/h), czyli więcej niż 50 km/h. Podkreślił przy tym, że informacja ta nie budzi wątpliwości co do sprawcy wykroczenia. Wyjaśnił ponadto, że ani starosta, ani kolegium nie mogą dokonywać własnych ustaleń co do okoliczności stwierdzenia przekroczenia przez osobę kierującą pojazdem dozwolonej prędkości w obszarze zabudowanym. Organ odwoławczy stwierdził również, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i uzyskał dodatkowy materiał dowodowy w postaci wyjaśnień KPP w K..
Podstawą materialnoprawną obu wydanych w sprawie decyzji był art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zgodnie z tą regulacją starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c ustawy, stanowiąc, że decyzję wydaje się na okres trzech miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie zaś do treści art. 102 ust. 1e ustawy okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zatrzymania prawa jazdy. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4, 5 lub 7, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.
Na tle tych regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto stanowisko, zaakceptowane następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów NSA z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18, o związanym charakterze decyzji wydawanej przez starostę na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy. Z brzmienia przepisu, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, wywiedziono, że organ ten jest zobligowany do wydania przedmiotowej decyzji, a rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie są pozostawione do uznania organu, który w związku z powyższym nie jest zobligowany i uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności będących podstawą sporządzenia informacji o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Należy jednak podnieść, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21, po rozpoznaniu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o zbadanie zgodności: art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5, ust. 1c, ust. 1d i ust. 1da ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268; z późn. zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541; z późn. zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji - orzekł, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541; z późn. zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212; z późn. zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Rozstrzygając powyższy problem Trybunał przychylił się do stanowiska prezentowanego, m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich, że zasady demokratycznego państwa prawnego oraz bezpieczeństwa prawnego wymagają, by minimalny standard postępowania dowodowego przed organem administracji zapewniał stronie możliwość kształtowania swojej sytuacji prawnej, tak aby umożliwić jej kwestionowanie stwierdzenia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy. Trybunał wskazał, że "Art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2015 r. - rozumiany w sposób przyjęty w orzecznictwie administracyjnym - daje w istocie pierwszeństwo swoiście rozumianej zasadzie prawdy formalnej, nakazując organowi mającemu orzec o zastosowaniu sankcji prawnej przyjąć nieobalane w toku postępowania domniemanie, że okoliczności wskazane w informacji organu kontroli ruchu drogowego są zgodne z rzeczywistym przebiegiem zdarzenia"; taka konstrukcja faktycznie wyłącza bowiem możliwość przeprowadzenia dowodu (przewidzianą w art. 76 § 3 k.p.a.) przeciwko treści informacji od organu kontroli ruchu drogowego będącej przecież dowodem z dokumentu urzędowego; "Prowadzi to do istotnego zawężenia zakresu postępowania wyjaśniającego, ponieważ - jak przyjmują sądy administracyjne - w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy organ administracji (starosta) nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2015 r. Organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z woli ustawodawcy opiera rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji organu kontroli ruchu drogowego. Ewentualne wątpliwości np. co do prawidłowości pomiaru prędkości nie mogą stanąć na przeszkodzie wydaniu decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p."; "Zdaniem Trybunału, taki sposób rozumienia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2015 r. - prowadzący do wyłączenia stosowania zasad ogólnych wyznaczających istotę postępowania administracyjnego (tj. zasady prawdy materialnej, zasady aktywnego udziału strony, zasady swobodnej oceny dowodów) - narusza standard sprawiedliwej i rzetelnej procedury przed organami władzy publicznej, stanowiącej element państwa prawnego w znaczeniu art. 2 Konstytucji (...) dopuszcza możliwość wystąpienia sytuacji, w której norma prawa materialnego ujęta w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy - mająca charakter normy sankcjonującej - zostanie zastosowana także wtedy, gdy w rzeczywistości nie doszło do zrealizowania się jej hipotezy. Innymi słowy, art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2015 r. - w rozumieniu przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych - dozwala na zastosowanie sankcji prawnej (zatrzymania prawa jazdy) nawet wówczas, gdy faktycznie do naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym w ogóle nie doszło, na podstawie domniemania prawdziwości treści "informacji" sporządzonej przez funkcjonariusza policji lub innej uprawnionej służby, które to domniemanie nie może być przez stronę podważone w ramach postępowania administracyjnego przed starostą". Zdaniem Trybunału, narusza to, wywodzone z art. 2 Konstytucji RP zasady lojalności państwa względem obywateli, sprawiedliwości i rzetelności proceduralnej, bezpieczeństwa prawnego i ochrony przed arbitralnością decyzji organów państwowych.
Reasumując tę część rozważań stwierdzić trzeba, że Trybunał zakwestionował możliwość wydania przez starostę decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji przekazanej przez Policję bez zapewnienia kierującemu prawa do przedstawienia swoich racji w toku postępowania administracyjnego, bądź gdy prawo do przedstawienia dowodów zostało co prawda zagwarantowane, ale wyłącznie formalnie. Trybunał zwrócił uwagę, że jeśli w ramach tego postępowania strona kwestionuje fakt popełnienia naruszenia prawa, wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia powinny być rozstrzygnięte, zanim nałożona zostanie sankcja.
W ocenie sądu, właśnie z taką sytuacją, jedynie formalnego zagwarantowania skarżącemu prawa do kwestionowania informacji Policji o przekroczeniu prędkości w obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h (pomiar wskazał 102 km/h), mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Sąd dostrzegł, że skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego (a nawet jeszcze przed jego wszczęciem – pismo skarżącego do organu I instancji z 8 kwietnia 2025 r., k. 3 akt administracyjnych), jak również sądowego podnosił, że informacja KPP w K. z 7 kwietnia 2025 r. nie odzwierciedla stanu rzeczywistego i kwestionował, że faktycznie dopuścił się naruszenia prawa, polegającego na przekroczeniu prędkości o więcej niż 50 km/h na terenie zabudowanym. Obydwa orzekające w sprawie organy pominęły zatem, że skarżący zakwestionował prawidłowość pomiaru prędkości. Sąd zauważa, że z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ale tylko wtedy, jeżeli prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy administracyjnej odpowiada hipotezie tej normy, czyli kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W sytuacji kiedy kierujący pojazdem kwestionuje fakt popełnienia spornego wykroczenia, orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy nie może być wydane jedynie w oparciu o przekazaną staroście informację Policji (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2023 r., II GSK 842/22; dostępny w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wymaga podkreślenia, że z informacji KPP w K. wynika, że skarżący poruszał się z prędkością 102 km/h. Informacja przekazana staroście nie wskazuje jednak faktycznej, rzeczywistej prędkości poruszania się, bo nie uwzględnia błędu pomiaru, o którym mowa m.in. w pismach KPP w K. z: 30 kwietnia 2025 r. (k. 21 akt administracyjnych), 9 maja 2025 r. (k. 26 akt administracyjnych), przedłożonej przez skarżącego w toku postępowania przed organem I instancji opinii rzeczoznawcy samochodowego D. T. (k. 15-18 akt administracyjnych) i który wynosi +/- 2 km/h. Zatem w rozpatrywanym przypadku prędkość mierzona na drodze w obszarze zabudowanym ustalona na 102 km/h może zawierać błąd pomiaru o wartości +/- 2 (2 km/h), czyli zmierzona prędkość mogła wynosić (w zaokrągleniu) od 100 do 104 km/h. W tej sytuacji stwierdzić można, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej prędkości o wartości od 50 do 54 km/h, ale brak jednoznacznej pewności, jaką dokładnie wartość miało przekroczenie.
Sposób zachowania skarżącego w postępowaniu zakończonym decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy, skonfrontowany z ostatecznie sformułowaną oceną prawną wyrażoną w decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, uprawniają do wniosku, że mimo podejmowanych przez skarżącego prób podważenia treści informacji Policji z 7 kwietnia 2025 r. oraz mimo wystąpienia przez organ I instancji (Starosty Kieleckiego) do Komendanta Powiatowego Policji w K. o dodatkowe informacje, ostateczna ocena przy wydawaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy sprowadzała się wyłącznie do wykazania związania treścią ww. informacji. W konsekwencji odmienna ocena kolegium odnośnie związania orzekających w sprawie organów informacją KPP w K. w postępowaniu zakończonym decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy, sformułowana w zaskarżonej decyzji, nie wytrzymuje krytyki sformułowanej w zarzutach skargi.
W ocenie sądu, w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r., organ powinien mieć pewność przed wydaniem decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy, że doszło do przekroczenia prędkości o 52 km/h. W przeciwnym razie powinien podjąć czynności w kierunku ustalenia, czy można stwierdzić w sposób jednoznaczny, że przekroczenie nastąpiło. Nie bez znaczenia w sprawie jest to, że skarżący jako kierujący pojazdem, który kwestionuje fakt popełnienia takiego naruszenia, nie ma możliwości dowodzić swoich racji w postępowaniu przed sądem powszechnym. Z akt sprawy wynika, że zostało wobec niego zastosowane jedynie pouczenie. Zatem dopiero poczynienie przez organy ustaleń w tym zakresie dawałoby im podstawę do wydania decyzji w sprawie.
Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie decyzja wydana została jedynie na podstawie informacji Policji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości przez skarżącego, którą to informację organy uznały za wiążącą i nie poczyniły własnych ustaleń, zaskarżoną decyzję należało uchylić, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Ponieważ uchybienia dotyczą także decyzji organu I instancji, sąd uznał za celowe uchylenie również decyzji organu I instancji, jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę ponownie, organy uwzględnią stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia 2022 r. sygn. akt K 4/21, co do interpretacji przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie kodeksu karnego i art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz ponownie rozważą, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy spełnione zostały przesłanki zatrzymania prawa jazdy. Przeprowadzą postępowanie wyjaśniające (uwzględniając również cały dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy) i dokonają ustaleń co do faktu popełnienia przez skarżącego naruszenia polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W zależności od wyników przeprowadzonego ponownie postępowania wyjaśniającego, rozważą możliwość zastosowania art. 81a k.p.a.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w pkt 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te złożyła się kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło