I SA/Ke 415/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-07-26
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, skarżący powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a wniosek o zwolnienie podlega umorzeniu?Ratio decidendi
Skarżący działający w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, sąd postanowił ustanowić dla niego adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący H.S. złożył skargę do WSA w Kielcach na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiającą umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną i osobistą. Sąd uznał, że skarżący wykazał przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędny z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
I. Ustanowiono dla H. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; II. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lipca 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia p o s t a n a w i a I. ustanowić dla H. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; II. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia H.S.złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W złożonym wniosku skarżący wskazuje na ciężką sytuację materialną i osobistą. Oświadcza, że obecnie został wraz z żoną bez środków do życia. Po odebraniu przez ARMiR renty strukturalnej nie uzyskuje żadnych dochodów, korzysta z pomocy dzieci i znajomych. Skarżący oświadcza, że nie posiada żadnego majątku ruchomego, ani nieruchomości. Zarówno skarżący jak i jego żona są osobami o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, chorują i leczą się na wiele chorób, miesięcznie na leki potrzebują łącznie 280 zł. Zamieszkują w jednym pokoju w domu należącym do córki, która pokrywa koszty mediów. Skarżący wskazał, że ostatnio otrzymał kwotę 100 zł z OPS w L. jako zasiłek celowy na zakup leków.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) zwanej dalej ustawą p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należało, że skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącego jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi H. S. jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249 a ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło