I SA/Ke 417/08

PostanowienieWSA w Kielcach2008-12-10

Skład orzekający: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała znaczne dochody w poprzednim roku podatkowym, mimo bieżących problemów z dostępem do środków?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości nie może zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała znaczne dochody w poprzednim roku podatkowym, nawet jeśli obecnie ma problemy z dostępem do środków z powodu zajęcia konta. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W przypadku znacznych dochodów z poprzedniego roku, strona powinna liczyć się z koniecznością zabezpieczenia części środków na przyszłe wydatki, w tym związane z ochroną praw przed sądem.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z wynagrodzenia, które jest zajęte przez Urząd Skarbowy, co uniemożliwia mu dostęp do środków. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący przedstawił swoje trudną sytuację finansową. Analiza akt administracyjnych wykazała jednak, że skarżący uzyskał znaczne dochody w poprzednim roku podatkowym z działalności gospodarczej, inwestycji giełdowych oraz stosunku pracy.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 100 zł, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 grudnia 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 14 października 2008r. w kwocie powyżej 100 /słownie: sto/zł ; II. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 18 listopada 2008r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. K.O. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący oświadcza, że nie mieszka z żoną i sam prowadzi gospodarstwo domowe. Dotychczas utrzymywał się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1200zł brutto miesięcznie, z którego opłacał czynsz, ratę kredytu hipotecznego oraz zakup żywności. Skarżący oświadcza, że jest zadłużony, Urząd Skarbowy zajął jego konto bankowe i obecnie skarżący nie ma dostępu do środków pochodzących z wynagrodzenia, ani do debetu na rachunku. Według oświadczenia skarżącego wysokość kredytu hipotecznego stanowi kwotę 50tys.zł, a debet na rachunku wynosi 20tys.zł. W skład majątku skarżącego wchodzi 50% udziału w mieszkaniu spółdzielczym własnościowym o pow. 43m² oraz samochód osobowy rok prod. 1999 o wartości 10tys. zł. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Analiza złożonego przez K. O. wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego domaga się skarżący ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżący nie należy, bowiem jest osobą zatrudnioną i z tego tytułu uzyskuje dochód, choć jak twierdzi obecnie nie ma dostępu do wynagrodzenia - konto zajęte przez Urząd Skarbowy. Jednakże jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych skarżący w 2007r. uzyskiwał dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie doradztwa finansowego i w zeznaniu rocznym PIT 36L za 2007r. wykazał dochód w kwocie 18.697,48zł. Ponadto jak wynika z zeznania PIT-38 w 2007r. K. O. uzyskał dochód z inwestycji na giełdzie – z papierów wartościowych, który wyniósł 132.012,00zł. Podatnik za 2007r. wykazał także w zeznaniu PIT-37 dochód ze stosunku pracy w wysokości 12.479,15zł. Czyli jak wynika z powyższego skarżący uzyskał w 2007r. dochód w łącznej wysokości 163.188,63zł. Podkreślić więc należy, że skarżący uzyskując w 2007r. znaczne dochody, powinien liczyć się z koniecznością zabezpieczenia części tych środków na przyszłe wydatki, w tym związane z potrzebą ochrony swoich praw przed sądami, tym bardziej, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na jego wniosek. Biorąc pod uwagę powyższe, a także fakt, że skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, a ponadto jest osobą młodą, zdolną do podjęcia dodatkowej pracy uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi w kwocie powyżej 100 złotych. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło