I SA/Ke 419/11
WyrokWSA w Kielcach2011-10-05
Skład orzekający: Ewa Rojek, Artur Adamiec, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności składkowych, mimo że wnioskodawca wykazał trudną sytuację finansową i życiową spowodowaną klęską żywiołową?Ratio decidendi
Organ rentowy nieprawidłowo odmówił umorzenia należności składkowych, ponieważ nie przeprowadził prawidłowej oceny sytuacji finansowej i życiowej wnioskodawcy. Sąd uznał, że organ nie ustalił należycie dochodów i wydatków strony, a także nie zbadał dokładnie jej sytuacji materialnej i rodzinnej, co narusza przepisy K.p.a. i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Stan faktyczny
D. R. złożył wniosek o umorzenie należności składkowych z powodu trudnej sytuacji finansowej i życiowej spowodowanej powodzią w Sandomierzu. Organ rentowy odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnionego przypadku umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, argumentując, że spełnił wymogi ustawy i że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 października 2011r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
1.1 Decyzją z dnia [...]. nr [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. nr [...]odmawiającą D. R. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.
1.2 Organ wyjaśnił, że przesłanki umorzenia należności z tytułu składek zawarte zostały w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.) - dalej: u.s.u.s., przewidujące taką możliwość tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Jednocześnie organ wskazał, że stosownie do treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania takich należności określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
Organ podniósł, że w myśl powołanych wyżej przepisów, Zakład dysponuje uprawnieniem do umorzenia całości bądź części należności składkowych. Podjęcie pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia pozostawione postało uznaniu organu podejmującego decyzję w przedmiocie umorzenia. Powyższe oznacza, iż nawet w sytuacji wystąpienia przesłanek warunkujących umorzenie, Zakład może wydać decyzję o odmowie umorzenia należności składkowych.
1.3 Dalej organ wskazał na ustalony w sprawie stan faktyczny. Pismem z dnia 10 marca 2011r. D. R. zwrócił się umorzenie należności z tytułu zaległych składek, motywując to swoją trudną sytuacją finansową i życiową spowodowaną klęską żywiołową jaką była powódź na terenie Sandomierza z maja i czerwca 2010r. D. R. prowadził działalność gospodarczą w okresie od 1 lutego 1992r. do 20 sierpnia 2009r., w której nie zatrudniał pracowników. Przedmiotowa działalność została zlikwidowana i ostatecznie wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia 20 lipca 2010r. Wobec zobowiązanego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w formie zajęcia wynagrodzenia za pracę. Z tytułu przedmiotowej egzekucji brak jest realizacji z uwagi na osiąganie przez dłużnika z tytułu zatrudnienia minimalnego wynagrodzenia.
1.4 D. R. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci. Dzieci dłużnika tj. synowie Ł. - lat 22 i B. -lat 19 oraz córka E. - lat 12 kontynuują naukę i nie osiągają dochodów. D. R. wraz z rodziną zamieszkują w domu jednorodzinnym będącym własnością żony dłużnika i jest to dom murowany składający się z 4 pokoi, kuchni i łazienki, położony na działce o powierzchni 0,13 ha. Dom ten został całkowicie dwukrotnie zalany wskutek powodzi z maja i czerwca 2010r, która dotknęła Sandomierz i wymagał gruntownego remontu. Oprócz domu i działki, na których jest zabezpieczenie hipoteczne kredytu zaciągniętego na remont domu, D. R. posiada dwa samochody osobowe PEUGEOT 307 z 2006r. i RENAULT LAGUNA z 2000r., które uległy częściowemu zniszczeniu wskutek opadów gradu.
Oprócz zadłużenia w ZUS, jak oświadczył D. R., posiada również zadłużenie 64.800,00 zł w Banku PKO SA, 20.000,00 zł na zakup samochodu i około 56.000,00 zł z odsetkami w EURO BANK S.A.
1.5 Dłużnik pismem z dnia 30 czerwca 2010r. zwracał się już z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu zaległych składek, który został rozpatrzony decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 września 2010r., zgodnie z którą umorzono częściowo należności z tytułu zaległych składek D. R. tj. na ubezpieczenia społeczne za okres od II 2000r. do XI 2002r. w łącznej kwocie 33 281,27 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od II 2000r. do III 2006r. w kwocie łącznej 16 348,74 i Fundusz Pracy za okres od II 2000r. do XI 2002r. w kwocie łącznej 2 665,53 zł.
1.6 Organ stwierdził, że w przypadku dłużnika brak jest przesłanki całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o s.u.s., tj. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku z którego można prowadzić egzekucję. Postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika prowadzone było z uwzględnieniem przepisów art. 28 ust. 3a ustawy i cyt. wyżej rozporządzenia.
1.7 Dalej organ podniósł, że ustalenia organu ponownie rozpatrującego sprawę nie różnią się od poprzednio dokonanych. Ponad te wcześniejsze ustalenia organ wskazał, że D. R. i jego żona są zatrudnieni na podstawie umów o pracę, z tym że G. R. w wymiarze 1/2 etatu. Z tego tytułu osiągają łączny dochód brutto w kwocie 2 079,00 zł tj. według minimalnego wynagrodzenia. We wniosku o ponowne rozpatrzenie zainteresowany podał, że pracuje dorywczo, ale jak organ ustalił, na dzień wydania decyzji w Kompleksowym Systemie Informatycznym brak wyrejestrowania zatrudnienia zobowiązanego u pracodawcy AUTO EXPRES, którego właścicielem jest K. C.. Pracodawca zainteresowanego jak wynika z poświadczenia odbioru decyzji z dnia 26 maja 2011r. i adresu zamieszkania jest teściem D. R.. Rodzina dłużnika w związku z powodzią otrzymała z OPS kwotę 6000,00 zł oraz na remont domu z Budżetu Państwa kwotę 83 000,00 zł w dwóch transzach.
Na wniosek ZUS z dnia 17 lutego 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w dniu 2 marca 2011r. ustanowił zastaw skarbowy na wyżej wymienionych samochodach strony.
1.8 Zdaniem organu, sytuacja finansowa zobowiązanego i jego rodziny jest aktualnie trudna, niemniej jednak dłużnik posiada majątek w postaci ruchomości oraz stałe źródła dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy i jego żony. Ewentualne ustanie zatrudnienia, biorąc pod uwagę całokształt sprawy może być działaniem pozornym. Również wiek zobowiązanego i jego żony dają możliwość podjęcia dodatkowego zatrudnienia, które przyczyni się do poprawy sytuacji finansowej rodziny, a tym samym spłaty zadłużenia w przyszłości chociażby w dogodnym układzie ratalnym. Uwzględniając te ustalenia brak jest, zdaniem organu, podstaw do stwierdzenia, że ewentualna spłata zadłużenia w przyszłości może spowodować znaczny uszczerbek dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego i jego rodziny. Stąd też na podstawie art.28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. i § 3 ust.1 pkt 1-3 rozporządzenia brak jest przesłanek do umorzenia należności. Również pozostałe przesłanki wymienione w § 3 ust.1 rozporządzenia nie zostały spełnione tj. zobowiązany już nie prowadził działalności w czasie kiedy nastąpiła powódź. Ponadto nie jest osobą przewlekle chorą, która to choroba pozbawiałaby zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
1.9 Końcowo organ wyjaśnił, że umorzenie należności ma charakter fakultatywny, co bezpośrednio wypływa z zapisu art. 28 ustawy. Stanowi on, że Zakład może umorzyć należności względem ZUS, a rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia należności następuje w drodze uznania, co oznacza, że decyzja o umorzeniu należy do organu orzekającego na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
2.1 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach D. R. podniósł, że jego zdaniem spełnił wymogi ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczące całkowitego umorzenia zaległości. W chwili obecnej skarżący jest zatrudniony, zarabiając najniższą stawkę. Stara się też pracować dorywczo, ale wszystkie dochody przeznacza na utrzymanie rodziny i likwidację skutków powodzi. Skarżący podniósł, że całym jego majątkiem są dwa stare samochody obłożone kredytem, które w najbliższym czasie zostaną sprzedane. Pensja to najniższy dochód krajowy. Razem z pracami dorywczymi i tak nie zaspokaja podstawowych potrzeb 5-osobowej rodziny. Nie ma żadnych innych źródeł dochodu. W wyniku powodzi skarżący stracił prawie wszystko, a dom trzeba było odbudowywać od początku. W tym celu otrzymał z budżetu państwa prawie 90 000 złotych, ale kwota ta nie wystarczyła do pokrycia wszystkich strat i w dalszym ciągu jego rodzina jest w trakcie likwidowania skutków.
3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł argumenty, że określając wysokość miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i kosztami leczenia córki, D. R. stwierdził, iż wynoszą one ok. 1500 zł. Organ wskazał, że w trakcie prowadzonego przez Zakład postępowania brak było możliwości weryfikacji podanych kosztów utrzymania rodziny, ponieważ zainteresowany nie przedstawił żadnych rachunków potwierdzających ich wysokość. Z jego oświadczenia wynika, iż dokumenty te uległy zniszczeniu wskutek zalania.
Dalej organ wyjaśnił, że działalność gospodarcza była przez wnioskodawcę prowadzona w latach 1992 - 2009r. zatem przed powodzią, w wyniku której poniósł on straty majątkowe. W latach tych działalność przynosiła dochód (w roku 2007 - w wysokości 11 953,52 zł, w roku 2008 – 19 685,33 zł, w roku 2009 – 5 134,38 zł), a prawidłowe opłacanie składek bieżących zapobiegłoby powstaniu zaległości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
4.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
4.2 Skarga w niniejszej sprawie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
4.3 Organ wskazał, że postępowanie w sprawie prowadzone było z uwzględnieniem przepisów art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz.1585 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
W przypadku podejmowania decyzji na podstawie tego przepisu, kwestią pierwszorzędną dla uruchomienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości jest ustalenie, czy w konkretnej sprawie występują przesłanki określone w § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). Jako warunki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Aby zatem dokonać takiej oceny konieczne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, określenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami, które umożliwiają organowi ocenę, czy sytuacja materialna i życiowa skarżącego pozwala i w jakim zakresie na zapłatę należności. Prawidłowe ustalenie wydatków jest tym bardziej istotne im niższe są dochody skarżącego i jego rodziny. Organ dokonuje oceny tych przesłanek w zakresie aktualnej sytuacji życiowej i majątkowej osoby wnoszącej o umorzenie zaległości.
4.4 Należy stwierdzić, że ocena ta nie została przeprowadzona przez organ prawidłowo. W zaskarżonej decyzji nie zostały zawarte żadne ustalenia na temat ponoszonych przez D. R. wydatków na utrzymanie własne i rodziny. Organ nie wyjaśnił, jakiego rodzaju są to wydatki, jaka jest ich miesięczna wysokość ani jaki mają one ewentualny wpływu na możliwości płatnicze skarżącego. Organ wskazał, że skarżący posiada kredyty hipoteczny i na samochód, jednakże nie ustalił, jaki jest miesięczny koszt spłaty tych zobowiązań. Zupełnie pominięta została kwestia ponoszenia kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem rodziny takich jak opłaty za wyżywienie, energię, media, wywóz nieczystości, koszty dojazdu do pracy, wysokość uiszczanych podatków itp. Tymczasem już w dniu 20 lipca 2010r. D. R. wskazał, że wydatki te wynoszą około 1.500 zł miesięcznie, potwierdził to także w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, złożonym w dniu 4 sierpnia 2010r. Jedynie w odpowiedzi na skargę organ nadmienił, że brak było możliwości weryfikacji podanych przez stronę kosztów odzwierciedlających wydatki, ponieważ dokumentacja ta została zalana w wyniku powodzi. Zdaniem Sądu, argumentacja organu jest chybiona. Logicznym jest bowiem w świetle zasad doświadczenia życiowego, że takie wydatki ponosi każda rodzina i nie jest niezbędne do ich ustalenia posiadanie dokumentacji. Możliwym jest określenie tych wydatków na podstawie samych zeznań strony, które zresztą D. R. złożył w niniejszej sprawie.
4.5 Nieprawidłowości przy ustalaniu stanu faktycznego zarzucić należy Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych również w zakresie ustalania dochodów skarżącego. Jak wynika z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, D. R. oświadczył, że nie pracuje i utrzymuje się z prac dorywczych. Natomiast w zaskarżonej decyzji organ podniósł, że zainteresowany nadal jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i że zatrudnienie to nie zostało wyrejestrowane. W związku z tym organ uznał, że ustanie zatrudnienia może być działaniem pozornym.
W ocenie Sądu, postawione przez organ tezy w tym zakresie są niedopuszczalne. Należy przypomnieć, że postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie prawdy materialnej (obiektywnej), wyrażonej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Celem postępowania jest ustalenie tej prawdy w oparciu o fakty i okoliczności udowodnione. Dotarcie do prawdy materialnej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, a następnie jego ocenie. Organ nie może natomiast czynić ustaleń na podstawie swoich przypuszczeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ stwierdził bowiem w decyzji, że "ewentualne ustanie zatrudnienia (...) może być działaniem pozornym". Jeśli Zakład Ubezpieczeń Społecznych po uzyskaniu od strony informacji, że pracuje ona tylko dorywczo, powziął wątpliwości na temat prawdziwości tego oświadczenia, winien w celu ustalenia jej dochodów podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu niezbędnym było przesłuchanie samego zainteresowanego. Natomiast odmowa wiarygodności twierdzeniom strony tylko na podstawie danych wynikających z systemu informatycznego, stoi w sprzeczności z powołaną wyżej zasadą prawdy materialnej.
4.6 Powyższe oznacza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wykonał należycie obowiązków wynikających z wyżej wymienionych przepisów K.p.a. Zaniechał obowiązkowi podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 K.p.a.). Powinnością organu było po pierwsze zgromadzić i rozpatrzyć wszystkie dowody zawarte w aktach sprawy, w tym powołane wyżej zeznania D. R. w zakresie wydatków jego rodziny. Po drugie organ winien był ustalić kwotę faktycznie uzyskiwanego wynagrodzenia skarżącego.
Poczynione uchybienia organu spowodowały, że ustalenia faktyczne w zakresie zarówno wydatków jak i dochodów skarżącego traktować należy za dowolne. Dowolne należy tu rozumieć jako nie oddające rzeczywistego ich rozmiaru. Tylko natomiast wyczerpujące i pełne ustalenie poziomu koniecznych wydatków - w kontekście poziomu uzyskiwanych dochodów - pozwoliłoby na prawidłową ocenę, czy wykonanie przez D. R. obowiązku zapłaty należności w łącznej kwocie 38 375,30 zł wypełnia przesłankę z § 3 ust.1 cyt. rozporządzenia.
4.7 Poza błędnie ustalonym stanem faktycznym sprawy, organowi zarzucić także należy nieprawidłowe rozumienie treści przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s.
W przedmiotowej sprawie organ najpierw wskazał, że na podstawie art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do umorzenia należności, a następnie wyjaśnił, że rozstrzygniecie w zakresie umorzenia należności następuje w drodze uznania.
Należy zgodzić się z organem, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych w sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Jednakże do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. Jeśli jednak żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, jak w niniejszej sprawie uznał organ, to nie ma już możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi. Podnoszenie w decyzji raz to argumentów mówiących o braku spełnienia przesłanek do umorzenia należności, a zaraz potem rozważań na temat fakultatywnego charakteru umorzenia należności wprowadza zainteresowanego w błąd co do faktycznej podstawy odmowy przyznania mu ulgi. Niepewnym jest bowiem, czy organ odmówił udzielenia ulgi w ramach decyzji uznaniowej, czy odmówił udzielenia ulgi, bo uznał, że po stronie D. R. w ogóle brak jest przesłanek do umorzenia należności. Takie postępowanie należy poddać krytyce jako naruszające zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.).
4.8 Podsumowując należy podnieść, że w celu prawidłowego zastosowania art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s., niezbędnym będzie zbadanie sytuacji finansowej strony, na którą składają się aktualna wysokość osiąganych dochodów oraz wielkość stałych obciążeń (wszelkie stałe opłaty, wydatki na leczenie). W kontekście sytuacji opisanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, organ oceni niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny po ewentualnym opłaceniu należności, z uwzględnieniem jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej. Do takich zagrożeń zaliczono pozbawienie zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Innymi słowy organ ustali, jaką rzeczywiście kwotą D. R. dysponuje a także czy z kwoty tej jest on w stanie zaspokajać potrzeby niezbędne do egzystencji swojej pięcioosobowej rodziny, i jednocześnie spłacać powstałe wobec ZUS zadłużenie. Organ uwzględni przy tym, że rodzina skarżącego ponosi finansowe skutki dwukrotnej powodzi. Rozważy, czy suma wszystkich obciążeń finansowych rodziny w świetle zasad doświadczenia życiowego pozwoli jej na funkcjonowanie bez materialnego wsparcia udzielanego przez ośrodki pomocy społecznej. Należy bowiem nadmienić, że sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2007r. sygn. akt II GSK 345/06 Lex nr 321267).
4.9 Analiza akt sprawy wskazuje zatem, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wykonał należycie obowiązków wynikających z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a., Uchybienia te czynią zaskarżoną decyzję pozbawioną prawidłowego uzasadnienia, wbrew wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. W związku z tymi uchybieniami należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza wskazane przepisy K.p.a. w stopniu, który miał istotne znaczenie dla sprawy, oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w stopniu, który miał znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnia to uchylenie tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a.
4.10 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło