I SA/Ke 426/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: 1. ustanowić dla T. K. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 426/13 oddalił skargę T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia [...] 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnatrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. W dniu 10 lutego 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w osobie J. M.. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że jest osobą ubogą, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę ani na podstawie umowy cywilnoprawnej. Nie osiąga żadnych dochodów oraz nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Stan ten trwa od około dwóch lat. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomego, nie posiada oszczędności pieniężnych. Poza tym wnioskodawca wskazał, że jest przewlekle chory, po kilku operacjach (jaskra obu oczu), co znacznie utrudnia mu znalezienie zatrudnienia. Na potwierdzenie tych okoliczności skarżący dołączył do wniosku kserokopię orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności z dnia 19 grudnia 2013 r. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika ponadto, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z siostrą i siostrzeńcem w wieku 16 lat. Siostra jest właścicielem domu z 1970 r. o powierzchni 100 m² wraz z działką (0,15 ha). Źródłem utrzymanie skarżącego oraz osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym jest dochód uzyskiwany przez siostrę skarżącego z tytułu wynagrodzenie za pracę w kwocie 2288 zł netto miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają jednak skarżącym nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, które wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy. Jego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 1 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że skarżący składał już wniosek w sprawie przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, który postanowieniem z dnia 28 października 2013 r. został uwzględniony przez Sąd częściowo. Skarżący został zwolniony w zakresie wpisu od skargi, w pozostałym zakresie wniosek został natomiast oddalony. W związku z powyższym Sąd rozpatrzył wniosek w świetle art. 165 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Oznacza to, że istotnym było zbadanie czy skarżący składając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym czy w stosunku do wydanego wcześniej postanowienia nastąpiła zmiana uzasadniająca zmianę prawomocnego orzeczenia. Analizując ponowny wniosek skarżącego Sąd stwierdził, że strona powołała w nim podobne okoliczności, co w pierwotnym. Dodatkowo na potwierdzenie swoich problemów zdrowotnych, które nie były kwestionowane, skarżący przedłożył kopię zaświadczenia o stopniu niepełnosprawności. W związku z powyższym zmiana prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 28 października 2013 r., co do zakresu przyznania skarżącemu prawa pomocy nie jest uzasadniona. Zmiany wymaga natomiast rodzaj przyznanej pomocy. W tym zakresie Sąd miał na uwadze etap postępowania, tj. czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 175 § 1 i § 3 pkt 1 ustawy p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a w sprawach obowiązków podatkowych przez doradcę podatkowego. Czynnością warunkująca wniesienie skargi kasacyjnej jest również wpis od skargi kasacyjnej (art. 220 § 1 ustawy p.p.s.a.). Sąd uznał jednak za uzasadnione przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie doradcy podatkowego, z uwagi na fakt, że wydatek w tym zakresie jest znacznie większy (przekraczający możliwości finansowe skarżącego) niż wydatek stanowiący wpis od skargi kasacyjnej (wynosi on połowę wpisu od skargi). Jednocześnie należy wskazać, że Sąd nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika. Po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy działanie Sądu ogranicza się do wystąpienia do Krajowej Rady Doradców Podatkowych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 244 § 3 ustawy p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała osobę doradcy podatkowego, Krajowa Rada Doradców Podatkowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym doradcą podatkowym, wyznaczy doradcę podatkowego wskazanego przez stronę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.