I SA/Ke 427/14
PostanowienieWSA w Kielcach2014-07-31
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony skarżącej oraz charakter sprawy (skarga na decyzję w przedmiocie ubezpieczeń społecznych)?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna strony skarżącej (niska emerytura, niewielki majątek) uzasadnia przyznanie pomocy prawnej. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 239 pkt 1 lit. e PPSA), odstąpiono od orzekania w zakresie zwolnienia od tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący utrzymuje się z niskiej emerytury i posiada niewielki majątek.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla S. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Odstąpiono od orzekania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 lipca 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. [...] w sprawie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a ustanowić dla S. B.adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...][...] w sprawie odmowy umorzenia należności składkowych S. B. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący sam pozostaje w gospodarstwie domowym, ma 72 lata, utrzymuje się z świadczenia emerytalnego w kwocie 1057 zł miesięcznie – z czego KRUS potrąca kwotę 259 zł. Jako posiadany majątek skarżący wykazał dom wielkości 28 m². Jako ponoszone wydatki skarżący wskazał: żywność 25 zł dziennie, środki czystości 30 zł miesięcznie, opał 700 zł sezon, gaz 25 zł miesięcznie, paliwo do sprężarki 100 zł miesięcznie, leki – 40 zł miesięcznie.
Na gruncie obowiązujących przepisów prawa dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swoich roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawy p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę przede wszystkim, że skarżący pozostaje sam w gospodarstwie domowym i utrzymują się z emerytury, która po potrąceniach wynosi 798 zł uznano, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika i jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że odstąpiono od orzekania w tym zakresie, bowiem stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi
S.B. jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło