I SA/Ke 428/10

Dnia 22 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego P. Z. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2004r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania wynagrodzenia. Wyrokiem z dnia z dnia 17 lutego 2011r. sygn. akt I SA/Ke 428/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność zaskarżonej przez M. P. decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. W dniu 8 kwietnia 2011r. do tut. Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku, wniesiona przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej doradcę podatkowego P. Z.. Postanowieniem 21 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na nieuiszczenie pomimo wezwania należnego wpisu od skargi kasacyjnej. Od powyższego postanowienia skarżąca nie wniosła zażalenia. W dniu 26 lipca 2011r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej tj. wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej odrzuconej prze Sąd z powodu niewniesienia wpisu przez skarżącą, oświadczając, że wyżej wymienione koszty w całości nie zostały opłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 157, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W ślad za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r., II FZ 143/10 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzić należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia musi bowiem podlegać ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści art. 250 p.p.s.a. wywodzi się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93, postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 835/07, S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). Podzielając powyższy pogląd należy podkreślić, że postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że charakter czynności dokonanych przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika nie pozwala na przyjęcie, że pomoc prawna została faktycznie i profesjonalnie udzielona. W ocenie Sądu pełnomocnik procesowy odpowiada zarówno za treść jak i formę składanych pism procesowych, tylko bowiem pismo prawidłowe pod względem formalnym daje podstawę do jego merytorycznego rozpoznania przez sąd. Natomiast sporządzona przez pełnomocnika skarga kasacyjna z uwagi na nieuiszczenie należnego wpisu nie została skutecznie wniesiona, przy czym, pełnomocnik nie skorzystał z przewidzianej w takich przypadkach chociażby instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności. Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej uwzględnił, czy czynność, za którą pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy domaga się wynagrodzenia spełnia wszystkie elementy profesjonalizmu. I tak, wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna odrzucona z przyczyn wad formalnych nie wywołała żadnych skutków, nie można więc przyjąć, że czynność ta została w istocie zrealizowana, tym samym pomoc prawna profesjonalnie udzielona. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że podjęte przez pełnomocnika działania nie mogą zostać uznane za faktycznie udzieloną pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym. Skoro zaś nie sposób stwierdzić, aby pomoc prawna była stronie skarżącej rzeczywiście udzielona, stanowi to podstawę do odmowy przyznania wynagrodzenia. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia.