I SA/Ke 429/09

PostanowienieWSA w Kielcach2009-11-26

Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, złożony przez osobę fizyczną posiadającą stały dochód z emerytury i majątek w postaci nieruchomości, powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać uwzględniony w całości tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie stałego dochodu z emerytury oraz majątku w postaci nieruchomości, nawet jeśli są one niewystarczające na bieżące opłaty, nie stanowi podstawy do całkowitego zwolnienia od kosztów, lecz może uzasadniać częściowe uwzględnienie wniosku poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu PPF po wcześniejszym wezwaniu sądu. Skarżąca, 72-letnia emerytka, wskazała na trudną sytuację finansową, niską emeryturę i posiadanie majątku w postaci domu i udziału w nieruchomości rolnej. Sąd, analizując wniosek i sytuację materialną skarżącej, uznał, że nie zachodzą podstawy do całkowitego zwolnienia od kosztów, ale wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. 2. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 listopada 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 26 sierpnia 2009r.; 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych w pozostałym zakresie. W dniu 19 października 2009r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek T. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej jako "p.p.s.a." wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 23 października 2009r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie złożyła w dniu 16 listopada 2009r. za pośrednictwem poczty wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadcza, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej, ma 72 lata i nie może już podjąć pracy zarobkowej. Uzyskiwana emerytura nie wystarcza na bieżące opłaty, ponadto skarżąca oświadcza, że posiada zadłużenie, które sukcesywnie spłaca. Skarżąca oświadcza, iż sama pozostaje w gospodarstwie domowym. W skład majątku skarżącej wchodzi dom jednorodzinny wielkości 100m² oraz nieruchomość rolna wielkości 1,5ha /współwłasność/ położona w M.. Skarżącej utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1279,00zł miesięcznie Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 ustawy "p.p.s.a." wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Analiza złożonego przez T. Z. wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega. Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem uzyskuje stały miesięczny dochód oraz posiada majątek - nieruchomości. Ponadto do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny, czy pożyczka od osób trzecich). Biorąc pod uwagę powyższe, uznano, że rozpatrywany wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Na uwagę zasługuje przy tym okoliczność, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącej prawo dostępu do sądu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 §3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło