I SA/Ke 432/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. H. Z. (dalej zwana "skarżącą") złożyła skargę do WSA w Kielcach na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2013 r. WSA w Kielcach odrzucił skargę z powodu wniesienia jej po upływie ustawowego terminu. W dniu 28 sierpnia 2013 r. do WSA w Kielcach skarżąca złożyła wniosek w sprawie prawa pomocy, w wyniku którego postanowieniem z dnia 6 września 2013 r. Sąd ustanowił dla H. Z. adwokata. W dniu 8 października 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata J. S.. W dniu 16 września 2013 r. skarżąca złożyła do WSA w Kielcach wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, motywując go pomyłką oraz brakiem wiedzy o tym, że skargę należało wnieść za pośrednictwem placówki terenowej KRUS w O. Ś.. Odpis tego pisma Sąd przesłał do organu, który wydał skarżoną decyzję. W odpowiedzi organ wniósł o nieuwzględnianie wniosku. Zaznaczył przy tym, że skarżąca posiadała wiedzę o terminie i sposobie wniesienia skargi, gdyż była o tym prawidłowo pouczona. Postanowieniem z dnia 17 października 2013 r. WSA w Kielcach odrzucił wniosek skarżącej o przewrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że był on z mocy prawa niedopuszczalny, gdyż został złożony z pominięciem pośrednictwa organu. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyjaśnił, że w sytuacji gdy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi składa strona działająca bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika i robi to niezgodnie z art. 87 § 3 ustawy p.p.s.a., Sąd powinien pouczyć ją o wymogu zawartym w tym przepisie, względnie przesłać wniosek do organu, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Sąd uznał jednak, że skarżąca w niniejszej sprawie złożyła wniosek o przywrócenie terminu, podczas gdy miała już ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika, choć na tamten moment nie był on jeszcze personalnie wskazany. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 663/13 uchylił ww. postanowienie WSA w Kielcach z dnia 17 października 2013 r. Wskazał, że domniemanie działania pełnomocnika w ramach pełnomocnictwa powstaje dopiero wówczas, gdy właściwy organ (w tym wypadku Okręgowa Rada Adwokacka w K.) skieruje do sądu pismo wskazujące konkretną osobę, mającą pełnić tę funkcję. Do tego czasu brak podstaw, aby sądzić, że strona faktycznie korzysta z profesjonalnej pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Dla ochrony stron przed tego rodzaju konsekwencjami ustawodawca przewidział instytucję przywrócenia terminu uregulowaną w art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W takiej sytuacji pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednakże, zgodnie z art. 87 § 3 ustawy p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 ustawy p.p.s.a.). Rozpatrując niniejszą sprawę wskazać w pierwszej kolejności należy, że Sąd będąc związanym ww. orzeczeniem NSA z dnia 13 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 663/13 przyjął, iż – składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – skarżąca działała samodzielnie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji – jak zasadnie wskazał NSA – Sąd powinien był pouczyć ją o konieczności złożenia wniosku za pośrednictwem organu albo przesłać ten wniosek do organu, którego decyzja była przedmiotem skargi. W przedmiotowej sprawie Sąd pismem z dnia 2 października 2013 r. przesłał wniosek skarżącej do Prezesa KRUS, a ten w odpowiedzi wniósł o odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skoro organ miał możliwość zajęcia stanowiska w kwestii wniosku skarżącej, możliwe było przystąpienie do badania kolejnych przesłanek jego dopuszczalności. Podstawowym warunkiem zastosowania instytucji przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest stwierdzenie faktycznego uchybienia terminu, którego przywrócenia żąda strona. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi, co potwierdza prawomocne postanowienie WSA w Kielcach z dnia 12 sierpnia 2013 r. Uznać również należy, że skarżąca dopełniła wymogu wskazanego w przepisie art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a., tj. złożyła skargę. Należy jednak zauważyć, że skarżąca uchybiła terminowi, o którym mowa w przepisie art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Jak już wspomniano wyżej, stanowi on, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się (...) w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpatrywanej sprawie wskazywaną przez stronę przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi była pomyłka i brak wiedzy na temat sposobu zaskarżenia decyzji Prezesa KRUS. Uznać należy, że przyczyna ta ustała w dniu otrzymania przez skarżącą postanowienia o odrzuceniu skargi, a zatem w dniu 14 sierpnia 2013 r. W orzeczeniu tym wyraźnie bowiem wskazano, że termin do wniesienia skargi nie został zachowany z uwagi na złożenie jej bezpośrednio do WSA w Kielcach, co spowodowało konieczność przesłania skargi do organu, który zgodnie z przepisem art. 54 § 1 ustawy p.p.s.a. był w tej kwestii właściwy. Powyższe oznacza, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi zaczął biec od dnia 15 sierpnia 2013 r. i upłynął w dniu 21 sierpnia 2013 r. Jednakże w okresie tym skarżąca nie wniosła żadnego wniosku. Pierwszą aktywnością podjętą przez stronę po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi na decyzję Prezesa KRUS było złożenie w dniu 28 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego) wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pisma tego nie można jednak uznać za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Ponadto nie zostało ono złożone w siedmiodniowym terminie liczonym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Właściwy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony dopiero w dniu 16 września 2013 r., a zatem po upływie przeszło miesiąca od dnia skutecznego doręczenia skarżącej postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Należało zatem przyjąć, że w przedmiotowej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego, na podstawie przepisu art. 88 zdanie 1 ustawy p.p.s.a. – który stanowi, że spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowił jak w sentencji.