I SA/Ke 436/14
WyrokWSA w Kielcach2014-09-25
Skład orzekający: Maria Grabowska, Artur Adamiec, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, uwzględniając przesłankę ważnego interesu ubezpieczonego oraz możliwości płatnicze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił umorzenia należności składkowych, ponieważ skarżąca nie wykazała istnienia przesłanki ważnego interesu, a organ prawidłowo ocenił jej możliwości płatnicze. Mimo trudnej sytuacji materialnej, skarżąca nie udokumentowała w wystarczającym stopniu wpływu wydatków na jej sytuację finansową, a zadłużenie wynikało z wieloletniego nieopłacania składek, a nie wyłącznie z wypadku męża. Ponadto, należności były zabezpieczone hipoteką, co wykluczało ich przedawnienie.Stan faktyczny
A.P. wniosła o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, powołując się na trudną sytuację materialną spowodowaną niską rentownością gospodarstwa, wypadkiem męża i wydatkami rodzinnymi. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia, uznając, że zadłużenie wynika z wieloletniego nieopłacania składek, a skarżąca nie wykazała istnienia ważnego interesu ani braku możliwości płatniczych, zwłaszcza w kontekście posiadania gospodarstwa rolnego i otrzymywanych dopłat. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...][...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
1.1. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) utrzymał w mocy decyzję z dnia
[...]r. [...]którą odmówił A. P. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od I kwartału 1999 r. do IV kwartału 2006 r. i od I kwartału 2009 r. do I kwartału 2014 r., które na dzień wydania decyzji stanowiły kwotę 45 921,12 zł.
1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A. P. zwróciła się
o umorzenie całości lub części zadłużenia z tytułu nie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Wniosek motywowała m.in. wydatkami związanymi z narodzinami dziecka w 1998 r., wypadkiem męża, niską rentownością prowadzonego gospodarstwa, wydatkami związanymi z toczącą się sprawą sądową, faktem, że wydatki roczne rodziny w kwocie około 26 740 zł przekraczają dochody uzyskiwane z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Uszczegóławiając wniosek oświadczyła, że dochód uzyskiwany w ciągu roku z gospodarstwa wynosi 20 000 zł, a nie jak poinformowała podczas wizytacji 30 000 zł.
1.3. Organ ustalił, że zobowiązana mieszka z mężem oraz nastoletnim synem w trzyizbowym domu, wyposażonym w wodociąg, bez kanalizacji i centralnego ogrzewania. W skład budynków inwentarskich wchodzą: stodoła i trzy obory, z czego dwie nadają się do rozbiórki. Gospodarstwo wyposażone jest w podstawowe maszyny rolnicze i ciągnik. Inwentarz żywy stanowi drób. Podczas wizytacji wnioskodawczyni oświadczyła, że nie zgłosiła w KRUS wypadku męża
w gospodarstwie rolnym w 1999 r. i nie ubiegała się o odszkodowanie z powodu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Dodała, że nie korzysta
z pomocy społecznej, a ponadto że roczny koszt leczenia całej rodziny wynosi około 1000 zł. Zobowiązana przedłożyła decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego kartę informacyjną leczenia szpitalnego męża, nakazy zapłaty podatku rolnego za 2012 r. w łącznej wysokości 1073 zł.
1.4. W dniu 19 marca 2014 r. Prezes KRUS wydał decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu nie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązana nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że zadłużenie z tytułu nie opłaconych składek jest wynikiem nie wywiązywania się z terminowego regulowania składek, ale wynika z braku środków finansowych. Dodała, że od wypadku męża w 1999 r. gospodarstwo zaczęło podupadać, ponieważ nie jest on w stanie wykonywać większości prac polowych, co wpływa negatywnie na wydajność gospodarstwa. Nadmieniła, że szansą na zwiększenie dochodów z gospodarstwa może być pomoc syna, który po ukończeniu szkoły rozpocznie w nim pracę i przejmie obowiązki męża. Ściągnięcie należności KRUS z gospodarstwa, na którego hipotece dokonano zabezpieczenia należności składkowych pozbawi rodzinę środków do życia.
1.5. Prezes KRUS powołał treść art. 41a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U.2013. 1403) dalej "u.u.s.r." określający przesłanki umorzenia należności składkowych oraz wskazał na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia. Podniósł ponadto, że prowadzi się postępowanie czy zachodzą okoliczności wymienione w art. 41a ust. 2 u.u.s.r. pozwalające orzec o całkowitej nieściągalności zadłużenia i dające podstawę do umorzenia wnioskowanej przez dłużnika należności. Organ wskazał ponadto na przepisy prawa wspólnotowego, dotyczące pomocy, której zasady regulują m.in. postanowienia rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, w sprawie stosowania
art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym.
Prezes KRUS stwierdził, że zadłużenie wnioskodawczyni wynika
z wieloletniego nie wywiązywania się z ustawowego obowiązku regulowania składek, które jest jednoznaczne z nieprzestrzeganiem zapisów zawartych w ustawie
o ubezpieczeniu społecznym rolników. A. P. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 1991 r. wraz z współmałżonkiem B.em P.. Z podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników wynika obowiązek terminowego opłacania składek. W ocenie organu przedmiotowe zadłużenie nie ma bezpośredniego związku z wypadkiem męża zobowiązanej w 1999 r., ponieważ zaczęło już narastać od IV kwartału 1992 r. Wnioskodawczyni nie wykazywała zainteresowania rosnącym na koncie zadłużeniem i dogodną formą jego spłaty, które pozwoliłby na stopniowe regulowanie należności. Podczas wizytacji w dniu
15 kwietnia 2014 r. zobowiązana oznajmiła, że sytuacja finansowa rodziny uległa pogorszeniu, ze względu na zajęcie konta bankowego przez komornika. Nadmieniła, że w wyniku trudnej sytuacji finansowej jest zmuszona do sprzedaży zboża na pokrycie kosztów utrzymania. Rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej. B. P. przebywa obecnie na zwolnieniu lekarskim, a w maju 2014 r. będzie ubiegać się o rentę chorobową.
Uzasadniając odmowę umorzenia przedmiotowych zaległości Prezes KRUS stwierdził, że zobowiązana nie wskazała na nowe, nieznane wcześniej okoliczności mogące wpłynąć na zmianę oceny jej sytuacji finansowej. Zadłużenie jest następstwem nie wywiązywania się z obowiązku wynikającego z ustawy
o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wnioskodawczyni pobiera dopłaty z ARiMR, co w znacznym stopniu mogłoby wpłynąć na rozwój gospodarstwa i poprawić jego rentowność; szacunkowa wartość gospodarstwa rolnego kształtuje się na poziomie około 329 802,57 zł (oszacowana na podstawie danych GUS), co przekracza kwotę zaległości składkowych widniejących na koncie. Umorzenie nie opłaconych należności składkowych może mieć niekorzystny wpływ na wysokość przyszłego świadczenia emerytalnego lub rentowego; prowadzona egzekucja należności KRUS jest skuteczna. Ocena przyczyn zaniedbania gospodarstwa nie jest jednoznaczna, brakuje dowodów na to, że wynika ze złego stanu zdrowia męża wnioskodawczyni, ponadto B. P. miał możliwość ubiegania się o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym oraz o przyznanie renty z tytułu czasowej lub stałej niezdolności, do których prawo nie jest uzależnione od istnienia zadłużenia; zaległości składkowe są zabezpieczone ustanowieniem hipoteki przymusowej na gospodarstwie.
2. Skarga do Sądu
2.1. Na powyższą decyzję Prezesa KRUS A. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie:
1. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedokładne i nie wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, dowolną ocenę zebranego
w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez nieobiektywne, niczym nie uzasadnione przyjęcie, że nie zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem skarżącej przemawiający za umorzeniem w całości bądź w części zaległości podatkowej, podczas gdy okoliczności dotyczące skarżącej, jej sytuacja materialna wskazuje za innym rozstrzygnięciem;
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu
i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
3. art. 8 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji
w szczególności rozstrzygnięcia o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
4. art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w sytuacji skarżącej brak przesłanek uzasadnionego ważnego interesu płatnika składek, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu daje podstawy do przyjęcia, że powyższy ważny interes istnieje w realiach niniejszej sprawy;
5. art. 41 b ust. 1 u.u.s.r. poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji kiedy doszło do przedawnienia części zaległości składkowej.
2.2. W ocenie skarżącej przedstawiła ona wszelkie możliwe i potrzebne dowody do uznania jej sytuacji za wyjątkową i pozwalającą umorzyć zaległość.
Z kolei kryteria, przez które Prezes KRUS poddaje ocenie sytuację finansową czy też życiową skarżącej są zbyt wygórowane i oderwane od rzeczywistości. Ocena dokonana przez Prezesa KRUS przekracza ramy uznaniowości organu. Organ zmarginalizował fakt relacji między dochodem osiąganym przez skarżącą
a koniecznymi wydatkami, przy uwzględnieniu jej sytuacji rodzinnej uznając, że posiadanie i prowadzenie gospodarstwa rolnego samo w sobie daje pełne możliwości spłaty powstałego zadłużenia. Ustalenie takie jest pozbawione logiki jak również sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Pominięto fakt, że sytuacja w jakiej znalazła się skarżąca jest nie zależna od niej, a konsekwencją zdarzeń losowych, za które nie ponosi odpowiedzialności.
2.3. Skarżąca wskazała, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA sytuacja materialna dłużnika może być samodzielną podstawą do ubiegania się
o przyznanie ulgi na podstawie art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. Ważny interes zobowiązanego zachodzi także wówczas, gdy na skutek niskich zarobków, sytuujących się na granicy minimum socjalnego, wnioskodawca nie jest w stanie pogodzić obowiązku spłaty należności z koniecznością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Możliwości płatnicze to nie fakt osiągania dochodów, ale zestawienie tego dochodu z wydatkami, które pozwolą na ustalenie jaki jest rzeczywisty stan finansów zainteresowanego skorzystaniem z wyżej wskazanego zwolnienia. "Ważny interes" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków płatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Organ musi uwzględnić indywidualne warunki osoby ubiegającej się o umorzenie zaległości składkowej - uwzględniać zarówno jej sytuację faktyczną jak i prawną oraz jej interesy. Zdaniem skarżącej jej sytuacja materialna jest katastrofalna. Nie ma stałej pracy, a z własnego gospodarstwa nie osiąga minimalnych dochodów mimo, że organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji twierdzi, że skarżąca uzyskuje dochód, ale tych wyliczeń Prezes KRUS dokonuje teoretycznie biorąc pod uwagę wskaźniki GUS, a zapomina o realiach. Teoretycznie może i skarżąca mogłaby spłacić zadłużenie, jednakże biorąc pod uwagę jej sytuację życiową w zestawieniu z jej wydatkami nie można podzielić ustalenia Prezesa KRUS, że jest w stanie opłacić zaległości. Obecnie skarżąca nie może korzystać z dopłat bezpośrednich, gdyż konto jest zablokowane na poczet zadłużenia.
2.4. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.)
i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności
z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
3.2. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r., zgodnie z którym prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Użyty w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. zwrot "może" oznacza, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia działa w ramach uznania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia przesłanki może zatem wniosek uwzględnić lub odmówić jego uwzględnienia, ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Zaznaczyć jednak trzeba, że wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać
z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – dalej zwany "K.p.a."), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.
Sądowej kontroli legalności decyzji podlega natomiast prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji, nie zaś jej celowości. Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
Kwestią pierwszorzędną w niniejszej sprawie jest ustalenie czy występuje przesłanka umorzenia, tj. ważny interes zainteresowanego. Wniosek o umorzenie zaległości składkowych skarżąca uzasadniła trudną sytuacją materialną. Należy wskazać, że sytuacja materialna rolnika i wynikająca z niej niemożność opłacania składek może uzasadniać istnienie przesłanki ważnego interesu zainteresowanego. W związku z tym obowiązkiem organu, wynikającym z art. 77 § 1 K.p.a,. było wyjaśnienie sytuacji materialnej i życiowej skarżącej, ustalenie osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, dochodów oraz koniecznych wydatków tak dla jej egzystencji, jak i osób prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe. Ważny interes w umorzeniu składek ze względu na trudną sytuację ubezpieczonego istnieje bowiem wtedy, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty należności i jego sytuacją materialną istnieje związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawnych potrzeb życiowych. Tak dokonane ustalenia powinny zostać odzwierciedlone w uzasadnieniu decyzji.
3.3. Organ stwierdził brak okoliczności wskazujących na istnienie przesłanek uzasadniających umorzenie należności A. P.. Ustaleń tych dokonał
w wyniku przeprowadzonego postępowania.
Oceniając postępowanie organu należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 K.p.a., której rozwinięciem jest przepis art. 77 § 1 tej ustawy. Zgodnie z powyższą zasadą organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 K.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów organ nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny.
Sąd stwierdził, że przeprowadzony przez organ proces decyzyjny jest prawidłowy. Ustalona przez organ sytuacja rodzinna, majątkowa i zdrowotna skarżącej i jej rodziny, przedstawiona szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przedstawiając sytuację materialną organ wskazał na posiadane przez skarżącą i jej męża gospodarstwo rolne oraz uzyskiwane z niego dochody, a także roczną wysokość wydatków rodziny (26 740 zł plus około 1000 zł koszty leczenia rodziny). Wbrew twierdzeniom skarżącej organ wskazał na wielkość dochodów podaną przez skarżącą,
tj. początkowo jak twierdzi skarżąca, pomyłkowo podaną kwotę 30 000 zł,
a następnie 20 000 zł rocznie. Szacunkowe dane dotyczyły natomiast wartości gospodarstwa rolnego A. P.. Wprawdzie analiza przedstawionych wielkości wskazuje, że wydatki przewyższają dochód, to jednak należy wskazać, co wynika
z wniosku skarżącej, że obejmują one w większości nakłady na gospodarstwo
(np. nawozy, paliwo do ciągnika). Okoliczność ta jest istotna z uwagi na otrzymywane przez skarżącą dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w 2010 r. wynoszące 9258,44 zł, a w 2011 r. 11 002,52 zł, które powinny zostać przeznaczone właśnie na produkcję rolniczą. W aspekcie sytuacji materialnej i przesłanki ważnego interesu dopłaty mają takie znaczenie, że dzięki nim nie zostają uszczuplone środki przeznaczone w budżecie rodziny na zaspakajanie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma przy tym okoliczność o niekorzystaniu obecnie z dopłat z uwagi na zajęcie rachunku bankowego. Kwestia ta została podniesiona przez skarżącą dopiero w skardze, na etapie postępowania wnioskodawczyni nie wskazywała na te okoliczności. Przeciwnie w piśmie z dnia
4 lutego 2014 r. skarżąca precyzując wysokość dochodu uzyskiwanego
z gospodarstwa wskazała na kwotę 20 000 zł "plus dopłaty z ARiMR".
3.4. Ustalając możliwości płatnicze skarżącej organ przeanalizował również kwestię wypadku w 1999 r. męża skarżącej oraz związanych z nim problemów zdrowotnych. W tym zakresie logiczny jest wywód organu, że wbrew twierdzeniom skarżącej, okoliczność ta, jakkolwiek niezależna od strony, nie stanowi przyczyny powstałego zadłużenia. Zadłużenie jest przede wszystkim wynikiem nieopłacania przez skarżącą składek na ubezpieczenie społeczne rolników już od 1992 r., podczas gdy wypadek męża miał miejsce dopiero w 1999 r. Wpływ na możliwości płatnicze zobowiązanej natomiast mają niewątpliwie wydatki związane z problemami zdrowotnymi męża skarżącej. Nie kwestionując problemów zdrowotnych B.a Poczętego, organ nie był jednak w stanie dokonać oceny w jakim zakresie wydatki te mają wpływ na możliwości płatnicze skarżącej z uwagi na ich nieudokumentowanie. Skarżąca wskazała jedynie ogólnie na wydatki związane z leczeniem całej rodziny
w kwocie około 1000 zł rocznie.
Istotnym jest i wymaga podkreślenia, że w przypadku postępowania w sprawie wniosku o umorzenie, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na zobowiązanego. W interesie strony leży bowiem podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich
w dokumentach. Tym samym, dokonana przez organ ocena nie jest dowolną i nie narusza przepisu art. 80 k.p.a.
3.5. Podsumowując Sąd stwierdził, że Prezes KRUS przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, w szczególności art. 7 i 77 § 1 K.p.a.,
tj. dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie
i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy. Tak dokonane ustalenia doprowadziły Prezesa KRUS do wniosku, że brak jest podstawy do umorzenia należności skarżącej. Zauważyć przy tym należy, że wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 K.p.a. Zajęte stanowisko Prezes KRUS przedstawił w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Samo zaś niezadowolenie skarżącej z treści wydanego rozstrzygnięcia oraz subiektywne przekonanie o zaistnieniu przesłanek przemawiających za umorzeniem należności nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne
z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z powyższym zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. są nieuzasadnione.
3.6. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma też zarzut naruszenia
art. 41b ust. 1 u.u.s.r. ponieważ żadna część z zaległości podatkowych objętych zaskarżoną decyzją nie uległa przedawnieniu. Stosownie do art. 41b ust. 2 u.u.s.r. nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że należności składkowe za okres od IV kwartału 1992 r. do I kwartału 2010 r. oraz od 1 września 2011 r. do 31 marca 2013 r. zostały właśnie w ten sposób zabezpieczone.
3.7. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu
z urzędu Sąd przyznał na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. oraz
§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło