I SA/Ke 437/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009r. sprawy ze skargi S.N. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości; 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P.T. kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Ke 437/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]. znak [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego po rozpoznaniu wniosku S. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego od decyzji z dnia [...]. znak [...]:, utrzymał ją w mocy i odmówił umorzenia wnioskowanych należności na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od III kw 1997r do II kwartału 1997r w kwocie 2167,20zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 138 § 1 pkt. 1, w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071, z późn. zm.) pow. dalej jako k.p.a. i art. 41 a ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz. U. Nr 50 z 2008r., poz. 291 z późn. zm.). W motywach podniósł, że zobowiązany prowadząc działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego, podlegał wraz z małżonką obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ubezpieczenie ustało z chwilą otrzymania renty ZUS. Uwagi na fakt, że z aktem notarialnym Rep. A Nr 4009/05 z dnia 28 czerwca 2005r. wyzbył się gruntu, małżonka została wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników od 1 lipca 2005r. Organ podniósł, że zobowiązany nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, nawet w okresie kiedy gospodarstwo posiadało pełną zdolność produkcyjną. Mimo, że był informowany o bieżącym stanie zadłużenia, jak również możliwości skorzystania z ulgi w spłacie należności w postaci układu ratalnego, nie skorzystał z takiej propozycji. Z uwagi na fakt, że wniosek o umorzenie zobowiązany uzasadnił trudną sytuacją finansową, złym stanem zdrowia swoim oraz żony i związanymi z tym kosztami leczenia, organ przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające. W dniu 13 maja 2008r. dokonano ponownej wizytacji gospodarstwa. Organ stwierdził, iż dokumentacja lekarska, która jest w posiadaniu Placówki Terenowej KRUS w B. Z. potwierdza chorobę zobowiązanego i jego żony. Celem ustalenia uciążliwości choroby zobowiązanego, jego małżonki oraz wpływu na aktualne możliwości płatnicze, organ dodatkowo zasięgnął opinii lekarza Regionalnego Inspektora Orzecznictwa Lekarskiego KRUS. Opinia lekarza potwierdziła uciążliwość choroby zobowiązanego z tym, że miesięczne koszty leczenia zostały w niej określone na poziomie 50,00 zł.-100,00 zł., natomiast według opinii choroba żony nie jest schorzeniem przewlekłym. Reasumując w ocenie organu koszty leczenia nie stanowią nadmiernych nakładów finansowych. Organ nadto wskazał, że zobowiązany okresowo korzysta z pomocy społecznej, została przyznana pomoc w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości po 120,00 zł. na okres od maja 2008r. do lipca 2008r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 28.07.2006r. orzekł, umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres od 14 kwietnia 2005r. do 30 czerwca 2008r. Powołując się na wynik przeprowadzonego postępowania (wizytacji w gospodarstwie w dniu 13 maja 2008r., oraz ustalenia GOPS w W.) organ stwierdził, że sytuacja materialna zobowiązanego i jego rodziny nigdy nie należała do bardzo dobrych, ale nie była na tyle trudna, by uniemożliwiała terminowe opłacanie składek. Podniósł , że skarżący nigdy nie podjął starań aby uregulować należności pomimo posiadania dodatkowego źródła dochodu. Nie opłacił żadnej bieżącej składki ubezpieczeniowej Z doświadczenia życiowego wynika, że z wiekiem ulega pogorszeniu stan zdrowia każdego człowieka. Dlatego mniej uciążliwe i łatwiejsze jest bieżące regulowanie zobowiązań, gdy płatnik jest w pełni produktywny. Aktualnie gospodarstwo domowe jest skromne, jednak z uwagi na fakt otrzymywania stałego dochodu w postaci świadczenia rentowego ZUS, emerytury żony i pomocy finansowej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., nie zagraża ono egzystencji rodziny. Stały dochód pozwala na stabilizację sytuacji materialnej i bieżące zaspakajanie potrzeb rodziny. Organ podniósł, że rozpatrując podania rolników o umorzenie jest zobowiązany stosownie do postanowień art. 41 a ust. 1 pkt. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, brać pod uwagę również stan finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego Kasy, zatem uwzględnił stan obecny funduszów. Organ podkreślił, że zobowiązany zapoznając się z dokumentacją dotyczącą umorzenia należności nie wskazał żadnych nowych okoliczności nieznanych wcześniej a mogących mieć wpływ na zmianę decyzji. Złożył tylko oświadczenie, że przeciętnie miesięczne koszty leczenia wynoszą 200, 00 zł. Na powyższe rozstrzygnięcie S. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 41a ust. 1 pkt. 1 u.u.s.r., przepisów postępowania: art. art. 6-8 k.p.a w związku z art. 77 §1 i art.80 k.p.a oraz art. 107 §3 k.p.a, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadniając zarzuty skargi wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem z dnia 18 września 2007r.poprzednią decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 4 stycznia 2007r. nr PT-B-411/121/2006 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od III kw. 1996r. do II kw.l997r. wskazał na naruszenie przepisów art. 41a ust. 1 pkt. 1 u.u.s.r. poprzez uchybienie przepisom art. 6, art. 8, art. 11, art.77 § 1, art.80 i art. 107 § 3 k.p.a., i zobowiązał organ do ustalenia rzeczywistej sytuacji bytowej skarżącego i jego żony, z uwzględnieniem treści normy prawa zawartej w art.41a ust. 1 pkt. 1 u.u.s.r., w szczególności w kontekście zawartego w niej wymogu "uwzględnienia możliwości płatniczych skarżącego". W ocenie skarżącego jakkolwiek organ w części uzupełnił materiał dowodowy, to z decyzji nie wynika, czy dokumentacja lekarska została zaktualizowana. Zarzucił, że z opinii lekarza Regionalnego Inspektora Orzecznictwa Lekarskiego KRUS nie jest wiadome w jakiej dacie i na podstawie jakich danych i badań została sporządzona, ponadto, że wprawdzie potwierdza uciążliwość choroby skarżącego i jego żony oraz jej wpływ na możliwości płatnicze, to jednocześnie - wbrew twierdzeniu skarżącego opinia nie wskazuje na jakiej podstawie koszty leczenia zostały określone na poziomie 50-100 zł. Konkluzja organu, iż takie koszty nie stanowią nadmiernych nakładów finansowych skarżącego jest nieuprawniona, jeżeli uwzględnić, że skarżący wraz z żoną utrzymuje się z renty w wysokości 423,29 zł miesięcznie i że z powodu biedy zmuszony jest rezygnować z zakupu części leków , których koszt wyniósłby 300-350 zł Skarżący zarzucił, iż organ uzasadnił zaskarżoną decyzję przy pomocy tej samej argumentacji, którą posłużył się w poprzedniej decyzji, nie odnosząc się do zaleceń Sądu i w dalszym ciągu nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, które dałoby podstawę do oceny aktualnego stanu zdrowia skarżącego. W dalszym ciągu organ nie wyjaśnił jakie są rzeczywiste dochody skarżącego i jego żony, zadowalając się lakonicznym stwierdzeniem, że dochód skarżącego i jego żony (renta ZUS, emerytura żony i pomoc finansowa GOPS) "pozwala na stabilizację sytuacji materialnej i zaspakajanie potrzeb rodziny." Tymczasem zdaniem skarżącego utrzymuje się z renty wynoszącej 400 zł i doraźnej zapomogi w wys. 120 zł. Miesięczne wydatki na jego leczenie oraz żony pochłonęłyby 300-350 zł, gdyby mieli możliwości finansowe. Podniósł, ze wydatki związane z kosztami energii elektrycznej, opału i gazu kwartalnie wynoszą 500zł. Żona skarżącego wprawdzie nabyła prawo do wcześniejszej emerytury rolniczej, ale organ dokonuje potrąceń z całości tego świadczenia na rzecz spłaty innego zadłużenia wobec KRUS wynoszącego 11.427,80 zł., odmawiając umorzenia długu. Ocena przez organ sytuacji skrajnej nędzy, w jakiej znajduje się skarżący z żoną, jako stabilnej i bezpiecznej, a także pozwalającej na spłatę zadłużenia stanowi nadużycie prawa, a przede wszystkim naruszenie zasad praworządności i słusznego interesu obywateli, ponadto przekracza granicę prawa do swobody uznania zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 13 października 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę należy uznać za uzasadnioną. Przystępując do rozpoznania sprawy należy wskazać, że sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 września 2007r V SA/Wa 1162/07 uchylił decyzję Prezesa KRUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. WSA w Warszawie uchylając rozstrzygnięcie wskazał na konieczność ustalenia rzeczywistej sytuacji bytowej skarżącego i jego żony z uwzględnieniem normy art. 41 a ust 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz. U. Nr 50 z 2008r., poz. 291 z późn. zm.) powoływanej jako u.u.s.r. w szczególności w kontekście zawartego w niej wymogu uwzględnienia możliwości płatniczych skarżącego jak i ważnego interesu zainteresowanego. Stosownie do unormowania art. 41 a ust 1 pkt 1 u.u.s.r. organ może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek na ubezpieczenie, na wniosek zainteresowanego, w przypadkach uzasadnionych jego ważnym interesem, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno rentowego i składkowego. Sąd uchylając decyzje wskazał, iż organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego, że ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Jednocześnie rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego ( art. 77 § 1 kpa i 80 k.p.a.) zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1k.p.a. Określenie faktów mających znaczenie dokonuje organ w oparciu o przepis prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Należy podnieść, że w przypadku decyzji uznaniowych uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia. Szczególnie negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności powinno być przekonywująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją Dokonując analizy zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wymienionych wymogów należy wskazać, iż narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu. Skarżący wnioskując o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników powoływał się na trudną sytuację materialną. spowodowaną stanem zdrowia tak jego jak i małżonki. Sytuacja materialna rolnika, jego stan zdrowia i wynikająca z niego niemożność opłacania składek może, w ocenie sądu uzasadniać istnienie przesłankę ważnego interesu ubezpieczonego. Zatem obowiązkiem organu wynikającym z art. 77 § 1 kpa oraz wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 18 września 2007r. było wyjaśnienie sytuacji materialnej i życiowej skarżącego. Należy podkreślić, że dla ustalenie sytuacji bytowej zobowiązanego nie wystarczy wskazać źródło utrzymania, lecz konieczne jest ustalenie wysokości wydatków oraz relacji pomiędzy dochodami a wydatkami koniecznymi dla egzystencji konkretnego zobowiązanego i jego rodziny pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Ważny interes w umorzeniu składek ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego istnieje, gdy wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawnych potrzeb życiowych. Aby dokonać takiej oceny konieczne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, ustalenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami, które umożliwiają organowi ocenę czy sytuacja materialna i życiowa skarżącego pozwala i w jakim zakresie na zapłatę należności. Takie ustalenia nie zostały dokonane i nie zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a uzasadnienie faktyczne decyzji winno wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody którym dał wiarę oraz dowody, którym odmówił wiarygodności zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkom wynikającym z powołanych przepisów organ nie sprostał. Nie wyczerpuje dyspozycji art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a wskazanie w uzasadnieniu decyzji, że skarżący zyskuje stały dochód w postaci własnego świadczenia rentowego, emerytury żony i pomocy finansowej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej bez wykazania wysokości jaka faktycznie pozostaje w jego dyspozycji, bez ustalenia wysokości wydatków koniecznych do utrzymania a zatem kosztów wyżywienia, opłat bytowych energia, gaz, opał. Na konieczność dokonania ustaleń wskazał Sąd uchylając decyzję nakazując ustalenia rzeczywistej sytuacji bytowej skarżącego i jego żony. Organ odniósł się wyłącznie do wysokości wydatków związanych z kosztami leczenia zobowiązanego ustalając je na podstawie "opinii" lekarza Regionalnego Inspektora Orzecznictwa Lekarskiego KRUS. Należy podnieść, że organ w sytuacji, gdy wymagana jest wiedza specjalistyczna stosownie do art. 75 §1 k.p.a. może dopuścić dowód z opinii biegłego. Opinia biegłego jest dowodem podlegającym ocenie organu, przy czym należy podnieść, że organ nie może ograniczyć się do powołania się na konkluzję zawartą w opinii, lecz obowiązany jest sprawdzić na jakich przesłankach biegły oparł opinię i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego. Dokument określony przez organ jako opinia uchyla się od weryfikacji, nie można stwierdzić jakimi przesłankami kierował się sporządzający, określając koszt leczenia we wskazanej wysokości. Ma to szczególne znaczenie wobec konsekwentnych twierdzeń skarżącego, zawartych także w oświadczeniu z 21 maja 2008r. jak i jego żony (k 275) o koniecznych kosztach leczenia, ich wysokości oraz niemożności ponoszenia ich w pełnej wysokości z uwagi na trudną sytuację materialną. Jak wskazano wyżej organ stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. jest zobowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie może pominąć żadnego przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas jest zobowiązany uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Swobodna ocena dowodów oznacza że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami o wartości poszczególnych dowodów. Jeżeli organ dysponuje różnymi dowodami, co do wysokości kosztów leczenia skarżącego jak i celowości ich ponoszenia w stosunku do jego żony, organ nie może uchylić się od oceny i wskazania kryteriów jakimi się kierował uznając, który z tych dowodów jest w jego ocenie wiarygodny i stanowi podstawę ustaleń faktycznych. Pominięcie oceny tak opinii jak i oświadczeń skarżącego i jego żony narusza przepis art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a .Nie pozwala na zweryfikowanie czy dokonana ocena nie jest dowolna. Organ powinien w uzasadnieniu szczegółowo wskazać przyczyny, dla których nie zastosował instytucji umorzenia. Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi, gdy organ działa w granicach uznania administracyjnego. Brak w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej ustaleń oraz rozważenia wszystkich okoliczności związanych z sytuacją materialną zobowiązanego stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Została bowiem naruszona zasada przekonywania określona w art. 11 kpa, ponadto wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na ocenę, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności lub zaniechania przy wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a tym samym, czy nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. Powyższe oznacza, że nie zostały wykonane zalecenia WSA w Warszawie, co narusza przepis art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z art. 41 a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stan finansów funduszów emerytalno rentowego i składkowego stanowi przesłankę, którą organ uwzględnia rozpatrując wniosek o umorzenie należności składkowych. Organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że uwzględnił stan finansów funduszów emerytalno rentowego i składkowego, nie wyjaśnił jednak, w jakim zakresie stan ten miał wpływ na rozstrzygnięcie. Uzasadnienie przesłanki umorzenia nie może ograniczyć się do zacytowania przepisu, lecz winno wyjaśnić jak, w ocenie organu, stan finansów funduszów wpływa na rozpoznanie wniosku konkretnego zobowiązanego o umorzenie należności. Na marginesie należy podnieść, że przywołany w rozstrzygnięciu przepis art. 138 k.p.a., zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego. Zgodnie z § 1 pkt. 2 tego przepisu jeżeli rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe organ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, nie rozstrzygając merytorycznie o żądaniu strony. Organ naruszając przepis art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a wydał rozstrzygnięcie nie przewidziane w tym przepisie - utrzymał w mocy decyzję oraz jednocześnie orzekł merytorycznie o wniosku odmawiając umorzenia należności. Rozstrzygając ponownie sprawę w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości składkowych organ uwzględniając powyższe uwagi, dokona ustaleń w zakresie wysokości dochodów i wysokości wydatków skarżącego z uwzględnieniem jego i żony sytuacji zdrowotnej, rozważy wszechstronnie zebrany materiał i dokona oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego przy uwzględnieniu stanu finansów funduszów emerytalno rentowego i składkowego, przedstawiając wynik w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja naruszały przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 3 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. w stopniu, który miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, oraz art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu Sąd przyznał na podstawie art. 250 p.p.s.a oraz § 14 ust 2 pkt. 1 lit c , oraz § 2 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).