I SA/Ke 437/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-11-04
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych, skarżący ma obowiązek uiszczania kosztów sądowych, czy też jest z nich ustawowo zwolniony?Ratio decidendi
Skarżący działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie ze względu na sytuację materialną skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył skargę na decyzję Prezesa KRUS odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił tę decyzję. Następnie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny. Sąd uznał, że wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędny z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącego adwokata. 2. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 listopada 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wyrokiem z 22 września 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 437/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną przez M. M. decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oraz poprzedzającą ją decyzję z 22 kwietnia 2016 r.
W dniu 28 października 2016 r. (data nadania) M. M. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W złożonym wniosku skarżący wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z bezrobotną żoną i dwiema bezrobotnymi córkami w wieku 24 lat i 21 lat. Jako posiadany majątek wskazał dom wielkości 120 m² oraz gospodarstwo rolne wielkości 6,39 ha wraz z budynkami gospodarczymi. Skarżący wskazał, że jego rodzina utrzymuje się z dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie 100 zł miesięcznie oraz okresowo z pomocy społecznej. Jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał kredyt w wysokości 2.500,00 zł, światło – 150,00 zł za 2 miesiące, opał – 2.500,00 zł rocznie, woda – 30, 00 zł miesięcznie, gaz – 50,00 zł miesięcznie, leki 150,00 zł miesięcznie, środki czystości ok. 100,00 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
W myśl przepisu art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718), zwanej dalej ustawą "p.p.s.a" od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna stosownie do postanowień przepisu art. 175 ustawy "p.p.s.a" powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, albo doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych.
Stosownie do przepisu art. 245 § 2 ustawy "p.p.s.a" prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. i zgodnie z postanowieniami przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy "p.p.s.a" przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Analiza przedstawionej w złożonym wniosku oraz wynikającej z akt administracyjnych i sądowych sytuacji materialnej strony skarżącej wykazała, że wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Do pozytywnej oceny wniosku przekonuje przede wszystkim źródło i wysokość miesięcznego dochodu rodziny skarżącego.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249 a ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło