I SA/Ke 438/15

PostanowienieWSA w Kielcach2016-01-28

Skład orzekający: Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona uzyskała już prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego) z powodu niezadowolenia z dotychczasowego sposobu reprezentacji?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, ponieważ prawomocne postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata) wyklucza rozpoznanie kolejnego wniosku w tym samym postępowaniu, opartego na tych samych podstawach. Strona dysponuje już prawem do pełnomocnika z urzędu, a niezadowolenie z jego działań nie stanowi podstawy do wyznaczenia kolejnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
G. M. złożył skargę na decyzję dotyczącą ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Do skargi załączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który został uwzględniony postanowieniem referendarza sądowego. Następnie skarżący odwołał pełnomocnictwo adwokatowi i złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego. Sąd rozpoznał ten wniosek.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie wniosku G. M. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu 28 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych postanawia umorzyć postępowanie. G. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Do skargi załączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 26 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 26 listopada 2015 r. oddalił ww. skargę G. M... W piśmie z 14 stycznia 2016 r. skarżący odwołał pełnomocnictwo adwokatowi przyznanemu mu z urzędu, a 19 stycznia 2016 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w osobie I. A. M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.), dalej "ustawa p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wymaga podkreślenia, że prawomocne orzeczenie wydane w przedmiocie prawa pomocy wyklucza rozpoznanie następnego wniosku złożonego w tym samym postępowaniu sądowoadministracyjnym, przez tę samą stronę, w tym samym zakresie, opartego na tych samych podstawach faktycznych. Taka natomiast sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Postanowieniem z 26 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy przyznał bowiem skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie, do chwili obecnej, prawo to nie zostało skarżącemu cofnięte na podstawie art. 249 ustawy p.p.s.a. Powyższe oznacza, że w toku całego postępowania sądowego skarżący zwolniony jest od kosztów sądowych, jak również może korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków. Z tych względów skarżący nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, a także zmiany adwokata na radcę prawnego, ponieważ dysponuje on już w niniejszym postępowaniu prawem do pełnomocnika z urzędu. Podnoszona natomiast przez skarżącego na obecnym etapie postępowania okoliczność, że jest on niezadowolony z działań ustanowionego z urzędu pełnomocnika i wypowiedział udzielone pełnomocnictwo nie jest równoznaczna z możliwością ustanowienia kolejnego, innego pełnomocnika z urzędu. Żądanie bowiem ustanowienia przez Sąd następnego pełnomocnika tylko z tej przyczyny, że poprzedni pełnomocnik nie spełnił oczekiwań strony nie jest możliwe, skoro postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało zakończone. W ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań i nie działał zgodnie z jej interesem. Kognicja sądu sprowadza się do przyznania stronie prawa pomocy, po pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku złożonego na urzędowym formularzu PPF. Natomiast konkretny pełnomocnik wyznaczany jest na wniosek sądu przez Okręgową Radę Adwokacką, Radę Okręgową Izby Radców Prawnych, Krajową Radę Rzeczników Patentowych lub Krajową Radę Doradców Podatkowych, o czym stanowi art. 253 ustawy p.p.s.a. Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Z tych względów rozpoznanie ponownie złożonego przez skarżącego wniosku jest zbędne. Stosownie zaś do art. 249a ustawy p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 249a i art. 258 § 4 ustawy p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło