I SA/Ke 439/09
WyrokWSA w Kielcach2009-11-12
Skład orzekający: Mirosław Surma, Maria Grabowska, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji podatkowych, dokonane pod adres widniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym, jest skuteczne, jeśli strona w międzyczasie zmieniła siedzibę i nie powiadomiła o tym organu podatkowego przed doręczeniem?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze decyzji podatkowych jest skuteczne, jeśli zostało dokonane pod adres widniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym, a strona nie powiadomiła organu podatkowego o zmianie adresu przed doręczeniem. Zmiana adresu i powiadomienie o niej organu po skutecznym doręczeniu decyzji nie może wywołać skutków procesowych.Stan faktyczny
Spółka M. E. O. sp. z o.o. wniosła skargi na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które stwierdziły niedopuszczalność odwołań od decyzji Wójta Gminy P. w sprawie podatku od nieruchomości. Kolegium uznało, że decyzje organu pierwszej instancji zostały skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego, a odwołania wniesiono po terminie. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, twierdząc, że została poinformowana o zmianie adresu i otrzymała decyzje pod nowy adres, co oznaczało zachowanie terminu do wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2009r. sprawy ze skarg M. E. O. sp. z.o.o. w K. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.: z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; z dnia [...]. nr [...]w przedmiocie stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania; oddala skargi.
Postanowieniami z dnia [...]. o numerach [...]., [...].,[...].,[...].oraz [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność odwołań wniesionych przez M.E. O. Sp. z o.o. w K. od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...]. o numerach odpowiednio [...].,[...].,[...].,[...].oraz [...].w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata odpowiednio 2005, 2006, 2007, 2008 i 2009.
Organ drugiej instancji ustalił, że decyzje organu pierwszej instancji zostały doręczone stronie w trybie doręczenia zastępczego zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 23 kwietnia 2009r. Odwołania od w/w decyzji zostały natomiast złożone w organie pierwszej instancji w dniu 21 maja 2009r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zatem w niniejszej sprawie upłynął on z dniem 7 maja 2009r.
Organ wskazał, że strona nie wniosła o przywrócenie terminu ani nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Na powyższe postanowienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła M. O. Sp. z o.o. Wnosząc o ich uchylenie zarzuciła organowi naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 151a w zw. z art. 122, art. 214 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca podniosła, że w dniu 5 maja 2009r. pracownik Urzędu Gminy P. zatelefonował do byłego prezesa zarządu skarżącej P. M. celem ustalenia przyczyny niepodjęcia decyzji z dnia 2 kwietnia 2009r. Dowiedział się od niego, iż od dnia 31 marca 2009r. Spółka nie ma już siedziby pod adresem, na który zostały wysłane wskazane wyżej decyzje Wójta Gminy P., tj. K., ul. W. [...]., oraz że od dnia 2 kwietnia 2009r. P. M. nie jest już prezesem zarządu. W dniu 5 maja 2009r. do Urzędu Gminy w P. zatelefonował nowy prezes zarządu powołany w dniu 15 kwietnia 2009r. A. F., który oświadczył, że w okresie od 31 marca do 4 maja 2009r. Spółka nie miała żadnego adresu do doręczeń w K.. Natomiast od dnia 4 maja 2009r. ma siedzibę pod adresem: K., os. Z. W. [...].
Skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji wysyłając oryginały decyzji pod nowy adres uznał, zgodnie z dyspozycją art. 151a Ordynacji podatkowej, że ustalono miejsce prowadzenia działalności przez skarżącą, oryginału decyzji nie należy pozostawiać w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, oraz że oryginał decyzji należy doręczyć skarżącemu na adres ustalony w dniu 5 maja 2009r.
W ocenie skarżącej zatem, skoro doręczono jej oryginały decyzji pod nowy adres w dniu 11 maja 2009r., z pouczeniem o przysługującym jej czternastodniowym terminie do wniesienia odwołania, to termin ten został zachowany i nie było podstaw do złożenia wniosku o jego przywrócenie.
W odpowiedzi na skargę organ samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień. Dodatkowo organ wyjaśnił, że przepis art. 151a Ordynacji podatkowej nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Z jego brzmienia wynika bowiem, że dotyczy on sytuacji gdy podany adres nie istnieje lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności. Adres skarżącej: K., ul. W. [...].wskazany był w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Organ wskazał również, że w toku postępowania strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik, zgodnie z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej, mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. W razie zaniechania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, w organ pozostawia pismo w aktach sprawy (§ 2).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że poinformowanie organu o zmianie adresu już po skierowaniu przesyłki na poprzedni adres nie mogło mieć wpływu na podjęte wcześniej czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.VII.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr. 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr. 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.).
Skargi nie są zasadne albowiem zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu.
Istotą sporu w sprawie jest skuteczność dokonanego przez organ I instancji doręczenia skarżącej Spółce decyzji określających wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2005 – 2009.
Zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 29.VIII.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. za 2005r. Nr. 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej ord. pod. osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, z odpowiednim stosowaniem przepisów art. 146, 148 § 2 pkt 1 i 3 i art. 150 .
Przepis art. 146 1 ord. pod. nałożył na stronę postępowania obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o każdej zmianie adresu, który trwa do chwili doręczenia stronie decyzji ostatecznej.
Konsekwencją zmiany adresu i nie powiadomienia o tym organu jest tzw. doręczenie zastępcze stwarzające przyjęcie prawnej fikcji doręczenia pisma.
Prawidłowo odebranymi postanowieniami z dnia 5.III.2009r. organ doręczył skarżącej Spółce postanowienia wszczynające postępowania w poszczególnych sprawach. Od tego momentu na Spółce ciążył obowiązek powiadamiania organu o każdej zmianie miejsca prowadzenia działalności ujawnionej w odpowiednim rejestrze prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 20.VIII.1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2001r. Nr 17, poz. 209 ze zm.). Konsekwencją niedopełnienia przez Spółkę powyższego obowiązku było doręczenie zastępcze decyzji w myśl dyspozycji art. 150 § 1 ord. pod. bądź pozostawienia pism w aktach ze skutkiem doręczenia zgodnie z art. 151 a ord. pod.
W związku z tym, że doręczający przesyłki nie powziął wiadomości o nieistnieniu adresu czy jego niezgodności z rejestrem w sprawie miał prawidłowo zastosowanie tryb doręczenia zastępczego o jakim mowa w art. 150 § 1 ord. pod.
Do uznania, że decyzje z dnia 2.IV.2009r. zostały skutecznie doręczone w trybie art. 150 ord. pod. koniecznym było ustalenie przez organ, że:
1. decyzje wysłane zostały pod właściwy adres
2. urząd pocztowy zawiadomił stronę w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu jego odbioru
Skoro co podniesiono wyżej Spółka mimo wiedzy o prowadzonym postępowaniu podatkowym nie poinformowała organu o zmianie siedziby lub jej braku, to należy w myśl art. 146 § 1 ord. pod. uznać, że decyzje wysłane zostały pod właściwy adres. Prawidłowo też osoba doręczająca uczyniła adnotację w dokumencie potwierdzenia odbioru o niemożności doręczenia w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub w art. 149 i pozostawiła zawiadomienie o miejscu przechowania pisma w oddawczej skrzynce pocztowej. Pismo zgodnie z dyspozycją tego przepisu przechowane było na poczcie przez 14 dniu o czym adresat został dwukrotnie zawiadomiony.
Oznacza to, że przedmiotowe decyzje zgodnie z art. 150 § 2 ord. pod. doręczone zostały prawidłowo z dniem 22.IV.2009r. (tj upływem 14-to dniowego terminu).
W tym miejscu wskazać należy, że organ wadliwie wyliczył datę doręczenia na 23.IV.2009r. z tym że uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik postępowania.
Wskazanie jak w sprawie niniejszej nowego adresu już po skutecznym doręczeniu decyzji tj. po dniu 22.IV.2009r. nie mogło wywołać skutków z zakresie doręczenia. Zgodnie bowiem z poglądem zaprezentowanym przez WSA w Opolu w sprawie ISA/Op 212/07 LEX nr. 401611 " organ podatkowy jest zobowiązany powtórnie wysłać pismo pod zmieniony adres jedynie w sytuacji, gdy strona powiadomiła organ podatkowy o nowym adresie już po dniu ekspedycji pisma, ale przed jego dotarciem pod poprzedni adres" .Pogląd ten zaaprobowany został w komentarzu do ustawy Ordynacja podatkowa LEXISNEXIS Wydanie IV, w tezie 6 do art. 146 .
Z przedłożonych przez Spółkę organowi dokumentów wynika, że zgodnie z podjętą uchwałą nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników skarżącej Spółki z dniem 15.IV.2009r. odwołano prezesa P. M. i z tym samym dniem powołano nowego prezesa w osobie A. F.. Oznacza to zgodnie z notatką służbową z dnia 5.V.2009r. sporządzoną przez pracownika Urzędu Gminy P. urzędujący prezes zarządu Spółki powiadomiony został o doręczeniu zastępczym decyzji i terminie (choć z błędem) do złożenia odwołania oraz na wypadek uchybienia tego terminu o konieczności złożenia wniosku o jego przywrócenie. Jednocześnie z notatki wynika, że z tym dniem Gmina powzięła wiadomość o nowym adresie Spółki a dokonane przez nią doręczenie miało charakter wtórny i informacyjny.
Oznacza to, że drugie doręczenie decyzji choć nieprawidłowo opatrzone informacją o sposobie i terminie zaskarżenia nie mogło odnieść skutku procesowego wobec skutecznego omówionego wyżej doręczenia zastępczego.
Z tych względów zarzuty skargi postulujące naruszenie wymienionych w nich art. Ordynacji podatkowej nie są zasadne albowiem organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie doręczenia przedmiotowych decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło