I SA/Ke 44/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata T. A. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (SKO, kolegium) postanowieniem z [...] r., nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia H.K.na upomnienie nr 609 wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy S. z 2 października 2017 r., wzywające do uregulowania należności w łącznej kwocie 1 298,60 zł. 1.2. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że burmistrz na podstawie art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej "u.p.e.a." wezwał H. K. do uregulowania należności wynikających z niezapłaconego podatku rolnego od osób fizycznych I,II i III raty za rok 2017 w łącznej kwocie 1 298,60 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego upomnienia. W doręczonym upomnieniu wskazano, że w przypadku niewpłacenia należności we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. Od przedmiotowego upomnienia H. K. wniósł pismo zatytułowane "odwołanie". Wskazał w nim, że uległa zmianie decyzja Starosty, która stanowi podstawę do dokonania wpisów w ewidencji gruntów. Podkreślił, że nie użytkuje przedmiotowego gospodarstwa. Gmina – w ocenie wnioskodawcy – od lat kłamała bowiem inna jest powierzchnia gospodarstwa. W piśmie nadmieniono również, że 1.3. Kolegium wskazało, że istota problemu w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy wezwanie do zapłaty jest decyzją administracyjną, która może być badana w trybie odwoławczym. Kolegium omówiło charakter prawny decyzji i wymieniło elementy, jakie powinna zawierać (107 § 1 K.p.a.) Zaskarżone przez stronę upomnienie natomiast nie odpowiada warunkom określonym w art. 107 K.p.a. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.e.a. przypomina jedynie o obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności, i nie jest rozstrzygnięciem władczym, które rozstrzyga o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane, lecz jedynie przypomina, że określony obowiązek już istnieje, i że należy go zrealizować. 1.4. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że upomnienie wydane w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest decyzją administracyjna, ani też postanowieniem w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie jest dopuszczalne rozpatrywanie odwołania od tego typu pisma. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na postanowienie SKO H. K.złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, podniósł, że gospodarstwo którego dotyczy sprawa, jest jego własnością jedynie w części, jak orzekł sąd. Wskazał, że nie prowadzi działalność w gospodarstwie. Za próby gospodarowania na tym gospodarstwie karał go sąd. 2.2. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 3.1. 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2017.2188 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2017.1369 ze zm.), określanej dalej jako " p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym; nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w wyżej określonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. 3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia od upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Na wstępie należy wskazać, że organ zakwalifikował wniesione przez skarżącego pismo zatytułowane "odwołanie" jako zażalenie od tego upomnienia. Zaś w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał się na argumenty świadczące o tym, że zaskarżony dokument nie jest decyzją w rozumieniu k.p.a. i nie przysługiwało od niego odwołanie. Sąd za właściwe uznał zapatrywanie wyrażone przez organ w uzasadnieniu. Za jego prawidłowością przemawia treść pisma oraz termin złożenia. Zakres żądania strony winien być bowiem oceniany i rozpatrywany przez organy zgodnie z sensem i racją pisma, a nie na podstawie tytułu nadanego mu przez stronę. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, na mocy art. 18 u.p.e.a. stanowi, art. 134 K.p.a. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego (także dotyczącego zażaleń z mocy art. 144 K.p.a.), w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z 2 wymienionych w art. 134 K.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 K.p.a. nie wskazuje warunków, jakie decydują o dopuszczalności środka odwoławczego. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz okoliczność wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia danego akty w toku instancji. Z tym ostatnim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie przysługuje od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji. Uregulowana tym przepisem instytucja odwołania jest środkiem prawnym, zmierzającym do kontroli decyzji wydawanych przez organ pierwszej instancji, a warunkiem koniecznym do jego wniesienia jest wydanie decyzji administracyjnej. Inaczej mówiąc odwołanie nie przysługuje od czynności organu administracyjnego, która nie jest decyzją administracyjną. Jednocześnie należy wskazać, że organ administracji wydaje decyzję gdy załatwia sprawę co do istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w nowej instancji. 3.3. W niniejszej sprawie natomiast skarżący wniósł odwołanie od upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z powołanym przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Ze wskazanej regulacji wynika, że upomnienie nie rozstrzyga o obowiązkach podatkowych skarżącego w zakresie podatku rolnego, które odwołujący się kwestionuje. Upomnienie nie stanowi żadnego rozstrzygnięcia jest jedynie prawną konsekwencją niewypełnienia przez stronę ciążących na niej obowiązków Jest jedynie pismem informacyjnym. Przypomina o istniejącym obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności, określonych wcześniej wydaną decyzją. Treść i forma upomnienia, a także okoliczności jego powstania, nie spełniają wymogów formalnych i materialnych decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Kolegium prawidłowo oceniło charakter prawny zaskarżonego przez H. K. aktu stwierdzając, że nie jest decyzją, ani też postanowieniem. Od upomnienia wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy S. nie przysługiwał żaden środek odwoławczy. Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie mają także okoliczności podniesione w skardze, a dotyczące sytuacji prawnej gospodarstwa skarżącego. 3.4. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. O przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.)