I SA/Ke 441/14
PostanowienieWSA w Kielcach2014-10-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą bezrobotną, w trakcie rozwodu, z ograniczonymi dochodami i majątkiem, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, biorąc pod uwagę status bezrobotnego bez prawa do zasiłku, sytuację rodzinną (rozwód, samodzielne gospodarstwo domowe), ograniczone źródła dochodu (zbieranie złomu, pomoc koleżanki) oraz brak znaczącego majątku, skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Po początkowym wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący uzupełnił braki. Następnie, po wstępnej analizie, sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową i majątkową. Skarżący przedstawił informacje o swoim bezrobociu, braku dochodów, rozwodzie, braku rachunków bankowych, a także o pomocy finansowej od koleżanki w zamian za udziały w samochodzie.Rozstrzygnięcie
Zwolniono J. F. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 października 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...][...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. p o s t a n a w i a zwolnić J. F. od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...][...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. J. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 4 września 2014 r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W odpowiedzi skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku i piśmie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych wynika, że skarżący pozostaje sam w gospodarstwie domowym, jako majątek wykazuje mieszkanie o powierzchni 90,25m² (współwłasność z żoną). Skarżący nie wykazał dochodu, wskazał, że od ponad 10 lat jest osoba bezrobotną
Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku, co do jego treści dane w nim zawarte okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych strony skarżącej. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 26 września 2014 r. skarżący na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. został wezwany w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy do jego uzupełnienia poprzez przedłożenie:
- odpisów wszystkich zeznań podatkowych za rok 2013 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), jeżeli zostały złożone przez wnioskodawcę oraz jego żonę, bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o nieskładaniu żadnych zeznań podatkowych za rok 2013 przez wnioskodawcę oraz jego żonę;
- wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego żonę rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie;
- aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego oraz jego żonę , samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji) w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 września 2014 r.;
- zaświadczenia o prowadzeniu/nieprowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącego oraz jego żonę
- aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku;
- wskazanie oraz udokumentowanie z jakich źródeł oraz w jakiej kwocie miesięcznie uzyskuje dochody żona skarżącego,
- udokumentowanie miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania, w którym zamieszkuje skarżący wraz ze wskazaniem oraz udokumentowaniem wysokości kosztów ponoszonych przez skarżącego;
- określenie wysokości ponoszonych miesięcznie przez skarżącego kosztów własnego utrzymania;
- wskazanie z jakich źródeł skarżący uzyskuje ewentualne środki na utrzymanie własne oraz utrzymanie mieszkania;
- oświadczenia, czy skarżący oraz jego żona korzystają z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że nie osiąga dochodu i za 2013 r. również dochodu nie osiągnął, nie posiada rachunków bankowych, z żoną jest w trakcie rozwodu, koszty utrzymania skarżącego i jego mieszkania ponosi koleżanka M.C. która jest także współwłaścicielem wraz ze skarżącym samochodu osobowego Opel Vectra. Obciążenia na rzecz M.C. skarżący spłaca podnosząc jej udziały w samochodzie Opel Vectra. Obecnie skarżący zbiera również złom, z pomocy społecznej nie korzysta.
Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz złożonych oświadczeń i dokumentów wykazała, że wniosek ten zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc bowiem pod uwagę sytuację finansową skarżącego, przede wszystkim fakt, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jest w trakcie rozwodu, sam pozostaje w gospodarstwie domowym, środki na własne utrzymanie uzyskuje zbierając złom oraz od koleżanki, której w zamian za pomoc finansową podnosi udziały w ich wspólnym samochodzie osobowym należało stwierdzić, że wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło