I SA/Ke 446/15

PostanowienieWSA w Kielcach2015-08-18

Skład orzekający: Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada gospodarstwo rolne i dom, ale generuje niewielkie dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja materialna, mimo posiadania gospodarstwa rolnego i domu, generuje dochód w wysokości zaledwie 100 zł miesięcznie, co nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Posiadany majątek nieruchomy nie daje realnej możliwości szybkiego uzyskania środków na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczącą umorzenia odsetek i odmowy umorzenia należności składkowych. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, posiadanie domu wymagającego remontu i gospodarstwa rolnego o niewielkich dochodach (100 zł miesięcznie), a także na konieczność stałej opieki medycznej uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono R.S. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla R.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.S na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] znak; [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od należności składkowych i odmowy umorzenia pozostałych należności składkowych postanawia: 1. zwolnić R.S. od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla R. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach. W skardze na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...]. znak [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od należności składkowych i odmowy umorzenia pozostałych należności składkowych R.S. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie w złożonym formularzu PPF skarżący wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Oświadczył, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i nieletnią córką. W zakresie sytuacji majątkowej wnioskodawca wskazał, że posiada dom wielkości 90 m² wymagający remontu oraz nieruchomość rolną wielkości 1,5 ha. Z gospodarstwa rolnego otrzymuje dochód miesięczny w wysokości 100 złotych. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności oraz papierów wartościowych. Przedstawiając swój stan zdrowia, oświadczył, że wymaga stałej opieki medycznej, co nie pozwala mu na podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. W utrzymaniu jego rodziny pomagają im rodzice będący w podeszłym wieku i utrzymujący się z emerytur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2012.270 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od tej zasady, może być zastosowane kiedy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zdaniem Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w wnioskowanym zakresie uzasadnia przede wszystkim jego sytuacja materialna. Wprawdzie skarżący jak i pozostająca z nim w gospodarstwie domowym żona posiadają gospodarstwo rolne, jednakże w zasadzie przynosi ono niewielki dochodów w wysokości 100 zł miesięcznie. W sytuacji materialnej jaka została przedstawiona we wniosku wynika, że istnieje ryzyko, iż mogą być niezaspokojone niezbędne bieżące potrzeby mieszkaniowe skarżącego, jego żony i dziecka. Ponadto skarżący nie uzyskuje innych dochodów gdyż poza domem, który zaspokaja potrzeby mieszkaniowe jego rodziny oraz gospodarstwem rolnym o powierzchni 1,5 ha nie posiada innego majątku, który umożliwiłby mu poniesienie kosztów sądowych. Fakt posiadania przez skarżącego tych nieruchomości nie przesądza o możliwości poniesienia kosztów sądowych. Posiadany majątek nieruchomy nie daje bowiem realnej możliwości szybkiego uzyskania niezbędnych w tym celu środków. Natomiast w sprawach związanych z prawem pomocy chodzi o realną sytuację finansową zainteresowanego, w tym rzeczywistą a nie hipotetyczną możliwość uzyskiwania dochodów z posiadanego majątku nieruchomego. W ocenie Sądu uprawnionym jest więc wniosek, że poniesienie przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym nie tylko sądowych opłat i wydatków, ale także kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło