I SA/Ke 448/14

Dnia 22 października 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...][...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a ustanowić dla G.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...][...]w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych G.S. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia złożonego pod odpowiedzialnością karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z mężem, z którym utrzymują się ze świadczenia emerytalnego skarżącej w kwocie 683,07 zł netto miesięcznie. Jako posiadany majątek skarżąca wykazała mieszkanie lokatorskie wielkości 48 m². Jako ponoszone wydatki skarżąca wskazała: czynsz mieszkaniowy 570,98 zł, energia elektryczna- 48,90 zł, koszt zakupu leków dla skarżącej i jej męża w łącznej kwocie 320 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, ze zarówno ona jak i jej mąż są osobami chorymi, przy czym mąż nie posiada żadnego dochodu. W załączeniu skarżąca przedłożyła kserokopie następujących dokumentów: przekazu pocztowego emerytury za miesiąc sierpień, orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności męża, karty informacyjnej z pobytu męża na szpitalnym oddziale ratunkowym oraz zaświadczenia lekarskiego męża z dnia 11 września 2014 r. Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku, co do jego treści dane w nim zawarte okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych strony skarżącej. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 23 września 2014 r. skarżąca na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. została wezwana w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy do jego uzupełnienia poprzez: - wskazanie i udokumentowanie z jakich źródeł skarżąca pokrywa różnicę pomiędzy miesięcznymi wydatkami w kwocie 939,88 zł, a miesięcznym dochodem w kwocie 683,07zł; - udokumentowanie ponoszenia wydatków na leki skarżącej i jej męża w wykazanej łącznej kwocie ok. 320 zł miesięcznie; - oświadczenie, czy skarżąca oraz jej mąż korzystają z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wskazała, że doraźnie i w ograniczonym zakresie zajmuje się handlem, z którego uzyskuje przychód w wysokości ok. 400 zł miesięcznie, ponadto od lipca 2014 r. od rodziny otrzymuje pomoc finansową na pokrycie kosztów utrzymania i leczenia. Skarżąca wskazała także, że jest osobą trwale i przewlekle chorą w załączeniu przedłożyła zaświadczenie lekarskie. Oświadczyła, że wraz z mężem nie korzystają z pomocy społecznej. Na gruncie obowiązujących przepisów prawa dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swoich roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawy p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę przede wszystkim, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z niepełnosprawnym mężem nie uzyskującym żadnych dochodów ani świadczeń oraz że zmuszona jest korzystać z pomocy finansowej rodziny uznano, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika i jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że odstąpiono od orzekania w tym zakresie, bowiem stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi G. S. jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.