I SA/Ke 454/10
PostanowienieWSA w Kielcach2010-10-11
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (doradcy podatkowego) powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli strona skarżąca wykaże trudną sytuację finansową, ale nie udowodni, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) może zostać uwzględniony w całości lub częściowo, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy strona nie udowodni braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów, ale wykaże, że częściowe ich pokrycie spowodowałoby uszczerbek, sąd może przyznać prawo pomocy w ograniczonym zakresie. W tym przypadku, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej, która mimo braku dochodów własnych, korzystała z utrzymania rodziców i środków od męża, sąd częściowo zwolnił ją od kosztów sądowych i ustanowił doradcę podatkowego, uznając, że nie wykazała ona przesłanek do pełnego zwolnienia.Stan faktyczny
Strona skarżąca D.M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w związku ze złożoną skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżąca oświadczyła, że nie pracuje, nie osiąga dochodów, nie posiada majątku, a mieszka z mężem i dziećmi. Mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą i osiąga dochód. Skarżąca powołała się na wcześniejsze sprawy, w których przyznano jej częściowe zwolnienie od kosztów i ustanowiono doradcę podatkowego.Rozstrzygnięcie
1. zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł; 2. oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie; 3. ustanowiono doradcę podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 października 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D.M. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...].. znak: [...]. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie; 3. ustanowić doradcę podatkowego.
Postanowieniem z dnia 27 września 2010r. sygn. akt ISA/Ke 454/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę D. M.na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...].. znak: [...]. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W dniu 6 października 2010r. D. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie P. Z..
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadcza, że od czasu gdy zaczęły się jej kłopoty z UKS nie pracuje i nie osiąga dochodów. Skarżąca oświadcza, że nie posiada majątku, który mogłaby spieniężyć lub zastawić. Oświadcza, że mieszka z mężem i dwojgiem dziećmi w wieku 16 lat i 4 lata, w gospodarstwie i utrzymaniu domu pomagają jej rodzice. Mąż skarżącej rozpoczął w tym roku prowadzenie działalności gospodarczej i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości 800zł miesięcznie. Z mężem skarżąca ma ustanowioną rozdzielność majątkową.
Ponadto skarżąca oświadcza, że dokumenty potwierdzające jej sytuacją finansową zostały już złożone w Sądzie, a jej sytuacja nie uległa od tamtej pory zmianie. Skarżąca wnosi o dołączenie dokumentacji z akt sprawy o sygn. ISA/Ke 510/09, ISA/Ke 112/10, ISA/Ke 114/10, w których to sprawach przyznano skarżącej zwolnienie od kosztów sądowych w części oraz ustanowiono doradcę podatkowego w osobie P. Z..
Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.
Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym.
Prawo do zwalniania z kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku.
Odnosząc te uwagi do sytuacji materialnej skarżącej, stwierdzić trzeba, że nie wykazała ona, iż została spełniona przesłanka do uwzględniania jej żądania w całości. Biorąc pod uwagę informacje zawarte w dokumentach i oświadczeniach dołączonych do spraw o sygnaturach ISA/Ke 510/09, ISA/Ke 112/10, ISA/Ke 114/10, należało uznać, że skarżąca pomimo pozostawania bez pracy ma zaspokojone wszystkie potrzeby życiowe, bowiem pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy ponoszą koszty utrzymania domu, żywności. Ponadto skarżąca otrzymuje środki finansowe od męża na odzież, potrzeby dzieci i drobne wydatki. Skarżąca nie ma potrzeby korzystać z pomocy społecznej, nie posiada zadłużeń i choć sama nie uzyskuje dochodów to nie boryka się z problemami finansowymi.
Uwzględniając powyższe okoliczności stwierdzono, że skarżąca bez uszczerbku utrzymania koniecznego jest w stanie uiścić część kosztów sądowych, o której mowa w sentencji. Kształtując limit zwolnienia wzięto pod uwagę także to, iż D.M. jest osobą młodą, zamierzającą podjąć pracę zarobkową, co rokuje poprawę kondycji finansowej jej oraz jej rodziny.
Ponadto analizując powyższe okoliczności, uznano że uzasadniają one przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Tym bardziej, iż w myśl przepisu art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło