I SA/Ke 457/11

PostanowienieWSA w Kielcach2011-10-19

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zasadny, mimo że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w takich sprawach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezzasadny, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. e) przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych dla stron skarżących działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym, strona nie musi składać wniosku o zwolnienie, gdyż zwolnienie ma charakter ustawowy i obejmuje cały tok postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M.Ś. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. W ramach skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata i radcy prawnego). Sąd wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, co skarżący uczynił. Analizując sytuację materialną skarżącego, sąd uznał za zasadny wniosek o ustanowienie adwokata, ale oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego jako zbędny. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony ze względu na ustawowe zwolnienie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącego adwokata. 2. Oddalono wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego. 3. Oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 października 2011 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].. nr [...]. w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego; 3.oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze z dnia 26 sierpnia 2011r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].. nr [...].w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych M.Ś.zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 22 września 2011r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący oświadcza, że jego żona i syn korzystają z pomocy MOPS przyznanej od dnia 14 lipca 2011r. do dnia 31 grudnia 2011r. w postaci posiłków. MOPS przyznał również synowi skarżącego zasiłek rodzinny, gdzie kryterium przyznania świadczenia stanowiło wynagrodzenie na członka rodziny. Skarżący oświadcza, że jego żona jest chora i niepełnosprawna – II grupa inwalidzka, co wiąże się z zakupem lekarstw na kwotę ok. 200zł miesięcznie. W dalszej części uzasadnienia skarżący oświadcza, że zalega z czynszem mieszkaniowym, finansowo wspiera go rodzina, bez pomocy której nie mogliby zaspokoić podstawowych potrzeb. Skarżący oświadcza, że posiada również zobowiązania komornicze oraz zobowiązania w Erze. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem w wieku 11 lat. Rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 5584,56zł rocznie oraz z dochodu uzyskiwanego przez żonę skarżącego z tytułu renty w wysokości 706zł miesięcznie – po zajęciu komorniczym 432zł. Jako posiadany majątek skarżący wykazuje mieszkanie wielkości 37m². Ponadto skarżący wykazuje samochody wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej: mercedes sprinter rok prod. 2004r. oraz peugeot partner rok prod. 2006r. W myśl art. 243 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów skarżącego i jego żony oraz zaległości w czynszu mieszkaniowym należało uznać, że M.Ś. uprawdopodobnił zasadność swojego wniosku o ustanowienie adwokata, a sytuacja materialna, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny. Niemniej żądanie ustanowienia dwóch pełnomocników z urzędu, zarówno adwokata, jak i radcy prawnego, nie zasługiwało na uwzględnienie. Dla zapewnienia skarżącemu należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika. Tym bardziej, że niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego (art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać, że jest on bezzasadny i jako taki podlega oddaleniu. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi M. Ś. ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło