I SA/Ke 459/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Asystent sędziego Magdalena Stępniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 października 2010r. sprawy ze skargi R. B. - Zakład Poligraficzny, Zakład Pracy Chronionej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. 1.1 Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił R. B. – Zakład Poligraficzny Zakład Pracy Chronionej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 1.2 W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [...]. nr [...]odmówił stronie udzielenia pomocy w spłacie zobowiązań na warunkach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 września 2007r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na restrukturyzację (Dz. U. nr 179 z 2007r. poz. 1266 ze zm.) poprzez rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. w kwocie 9.979 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 2.167 zł, za miesiące od stycznia do marca 2009r. w kwocie 5.343 zł zadeklarowanej przez podatnika i odsetek za zwłokę w wysokości 57 zł oraz zapłaty podatku za 2008r. w kwocie 17.617 zł. Decyzja ta została skutecznie doręczona stronie w dniu 29 czerwca 2009r. przesyłką pocztową, w trybie zastępczym na podstawie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). 1.3 W dniu 23 lutego 2010r. R. B. złożył pismo zatytułowane "Odwołanie", w którym wskazał, że odwołuje się od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o nr [...]i [...]z dnia [...]. Wyjaśnił, że decyzja, która jest przedmiotem pisma, nie została skutecznie doręczona, a kserokopie tych decyzji zostały mu wydane na jego wyraźne życzenie w dniu 9 lutego 2010r. Storna podniosła również zarzuty co do braku skutecznego doręczenia tych decyzji, co oznacza, że odwołanie zostało złożone w terminie. 1.4 W dniu 19 kwietnia 2010r. R. B. oświadczył, iż wnosi o przywrócenie terminu do złożenia powyższego odwołania. Nadmienił przy tym, że tylko pomoc w formie restrukturyzacji powoli na dalsze funkcjonowanie Zakładu. 1.5 Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił, że pismo jest uznane za doręczone w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, gdy z treści potwierdzenia odbioru wynika: przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej; gdy zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej i gdy upłynął czternastodniowy okres przechowywania przesyłki. W związku z niepodjęciem przez stronę przesyłki zawierającej ww. decyzję, po spełnieniu powyższych przesłanek doszło do tzw. doręczenia zastępczego. 1.6 W aktach sprawy znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru ww. decyzji wraz z kopertą zawierającą decyzję nr [...]z dnia [...]. zaadresowaną na R. B., ul. W.12, 25-254 K.. Druk poświadczenia odbioru został wypełniony przez podmiot doręczający - Urząd Poczty. Zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera informację, że "z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w punkcie 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym K. 25 w dniu 15.06.2009r., zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym UP umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata". Na potwierdzeniu tym widnieje pieczątka: "MIESZKANIE ZAMKNIĘTE AWIZOWANO." Przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 30 czerwca 2009r., gdyż adresat nie podjął awizowanej przesyłki. Zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera informację, gdzie pozostawiono zawiadomienie, a na adresowej kopercie znajdują się również adnotacje: "Zwrot nie podjęto w terminie", "Powtórnie Awizowano dnia 23/06." Adresata zawiadomiono zatem dwukrotnie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Powtórne zawiadomienie nastąpiło w dniu 23 czerwca 2009r. z powodu nie podjęcia w terminie 7 dni niniejszej przesyłki. 1.7 Następnie organ wskazał na treść art. 162 Ordynacji podatkowej, wedle którego przesłanką konieczną do przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w jego niedotrzymaniu. Natomiast R. B. oprócz zarzutu braku skutecznego doręczenia decyzji nie powołał się na inne okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy. Przy czym w pismach z dnia 31 grudnia 2007r. i 31 marca 2009r. sam wskazał adres, na który należy doręczyć korespondencję związaną z wnioskiem o rozłożenie na raty płatności zaległości, tj. K., ul. W. 12. Adres ten, jako adres do korespondencji został także wskazany w piśmie z dnia 23 lutego 2010r. zatytułowanym jako odwołanie, skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał doręczenia zaskarżonej decyzji na tenże adres jako adres wskazany przez stronę do korespondencji związanej z postępowaniem w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań. 1.8 W świetle powyższego termin do złożenia odwołania przysługiwał do dnia 13 lipca 2009r., natomiast podatnik uczynił to w dniu 2 marca 2010r. 1.9 Podsumowując organ wskazał, że argumentacja wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, tj. brak skutecznego doręczenia decyzji w dniu 29 czerwca 2009r., jest nieuzasadniona. 2.1 Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. R. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił naruszenie przepisów podanych w uzasadnieniu skargi. 2.2 Skarżący powołał treść art. 144, art. 145, art.148, art. 149, art. 150 , art. 151 i art.151a Ordynacji podatkowej. Podniósł, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nie została doręczona do dnia dzisiejszego. Uzyskał jedynie jej kserokopię, okoliczność ta nie może być jednak traktowana jako doręczenie decyzji. Brak doręczenia decyzji oznacza, że nie może być ona wykonywana i żadne terminy nie biegną. 2.3 Następnie skarżący wskazał na wyroki sądów administracyjnych: z dnia 26 kwietnia 2001r. sygn. akt I SA/Łd 600/99, z dnia 31 maja 2000r. sygn. akt SA/Sz 564/00, z dnia 21 grudnia 2000r. sygn. akt I SA/Kr 1763/99, sygn. akt I SA/Lu 1730/98. Zdaniem strony, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wykazał, aby dotarła do niej tak "przesyłka" jak i "awizo". Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2 Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. 3.3 Kwestią sporną była ocena, czy prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił R. B. – Zakład Poligraficzny Zakład Pracy Chronionej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w spłacie zobowiązań. 3.4 Zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji stronie. W razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym, w tym także terminu do wniesienia odwołania, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Z powyższego wynika, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności przez stronę w postępowaniu podatkowym jest spełnienie jednocześnie trzech warunków, tj.: złożenie w odpowiednim czasie wniosku przez zainteresowanego, dokonanie równocześnie spóźnionej czynności oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Przy czym dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Brak winy można przyjąć tylko wtedy gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. 3.5 Złożenie w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wymagało od organu dokonania ustalenia, czy procedura zastępczego doręczenia decyzji, od której skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, nastąpiła w zgodzie z wymogami zawartymi w art. 150 Ordynacji podatkowej. Od ustalenia tego zależy bowiem ocena, czy skarżący zachował się w sposób wskazujący na brak z jego strony winy w uchybieniu tego terminu. 3.6 Z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że organ podatkowy doręcza osobom fizycznym pisma w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W razie niemożności doręczenia pisma w tenże sposób, art. 150 Ordynacji podatkowej przewiduje, że poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej ( § 1 ), przy czym adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w tej placówce. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni ( § 1 a ). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastodniowego okresu, o którym mowa wyżej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy ( § 2 ). Z powyższych uregulowań wynika zatem, że warunkiem przyjęcia w postępowaniu podatkowym tzw. fikcji doręczenia pisma przez pocztę jest uprzednie niewątpliwe ustalenie, że o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej adresat został zawiadomiony w sposób określony w przepisie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Od spełnienia tego warunku zależy przyjęcie, iż adresat miał realną możliwość powzięcia wiadomości o nadejściu przesyłki i jej przechowywaniu w placówce pocztowej oraz, że swoim zaniechaniem w takiej sytuacji uchybił obowiązkowi dochowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. 3.6 W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej w K. dokonał szczegółowej analizy okoliczności doręczenia R. B. decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]. nr [...]. Wskazał, że z treści potwierdzenia odbioru ww. decyzji wynika przyczyna, z powodu której nie doręczono przesyłki adresatowi osobiście, wynika z niej też, że adresat został dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki do jego dyspozycji w konkretnej placówce pocztowej. W ocenie organu R. B. został zatem powiadomiony o nadejściu przesyłki, o miejscu w którym może ją odebrać oraz w jakim czasie może to uczynić. W związku z faktem bezskutecznego przechowywania przesyłki w placówce pocztowej przez okres czternastu dni, przesyłkę tą uznano za skutecznie doręczoną w dniu 29 czerwca 2009r., a twierdzenie to należy uznać za w pełni uprawnione w świetle art. 150 Ordynacji podatkowej. 3.7 Wskazany wyżej art. 150 Ordynacji podatkowej umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. W celu uchylenia się od negatywnych następstw przyjętej przez ustawodawcę fikcji prawnej strona musi uprawdopodobnić, że nie wiedziała o złożeniu pisma. Nie jest przy tym wystarczające (jak to czyni skarżący w sprawie niniejszej) zaprzeczenie adresata pisma, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w stosownym urzędzie pocztowym. Zaprzeczenie bowiem nie stanowi dowodu. Podatnik chcąc osiągnąć korzystny dla siebie cel winien uprawdopodobnić, że nie otrzymał awiza pocztowego. 3.8 Z akt sprawy wynika niespornie, że na poparcie swoich twierdzeń skarżący nie przedstawił żadnych dowodów. Nie uprawdopodobnił tym samym, że nie otrzymał powołanego wyżej awiza pocztowego, lub że adres pod który organ przesłał decyzję był nieprawidłowy, lub że w okresie, w którym biegł termin do odbioru przesyłki i po nim, był chory w stopniu uniemożliwiającym mu prowadzenie własnych spraw. Skarżący nie obalił domniemania o doręczeniu mu decyzji oraz nie uwolnił się od zarzutu winy w złożeniu odwołania po upływie ustawowego terminu. 3.9 Skoro zatem Dyrektor Izby Skarbowej w K. prawidłowo ustalił, że decyzja w sposób zastępczy została doręczona prawidłowo, a skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności skutkujących przywróceniem terminu do wniesienia odwołania, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. zaskarżone rozstrzygniecie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.