I SA/Ke 460/12
PostanowienieWSA w Kielcach2012-09-12
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych powinien zostać oddalony, mimo że strona jest uprawniona do ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega oddaleniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w tych sprawach jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
M. G. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną córki. Sąd uznał zasadność wniosku o ustanowienie adwokata, ale oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na ustawowe zwolnienie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla M. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. Oddalono wniosek M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 września 2012 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a 1. ustanowić dla M. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; 2. oddalić wniosek M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprawie ze skargi z dnia 23 lipca 2012r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznch z dnia [...] 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych M. G. złożyła w dniu 6 września 2012r. sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych.
W złożonym wniosku skarżący oświadcza, że jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku 10 lat i 8 lat. Córka jest chora na łysienie plackowate, co wiąże się z nakładami finansowymi. Wraz z dziećmi utrzymuje się z alimentów w kwocie 1.300zł miesięcznie oraz wynagrodzenia za pracę (umowa zlecenia), które w miesiącu sierpniu wyniosło 242zł, a miesiącu czerwcu, lipcu oraz wrześniu skarżąca nie osiągnęła dochodu. Jako posiadany majątek skarżąca wykazała samochód volkswagen polo rok prod. 1996.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej ustawą p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy przede wszystkim wysokość i źródła miesięcznych dochodów rodziny skarżącej oraz sytuację zdrowotną córki skarżącej należało uznać, że skarżąca uprawdopodobniła zasadność swojego wniosku o ustanowienie adwokata, a sytuacja materialna, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny.
Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać, że jest on bezzasadny i jako taki podlega oddaleniu.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy "p.p.s.a", nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi M.G. ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło