I SA/Ke 463/25

WyrokWSA w Kielcach2026-01-29

Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Renata Detka, Magdalena Stępniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym jest dopuszczalne, gdy przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji zostało popełnione w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy po raz pierwszy, a postępowanie karne zostało warunkowo umorzone?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest zasadne, nawet jeśli postępowanie karne zostało warunkowo umorzone. Kluczowe jest stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy po raz pierwszy, na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia, którym jest również wyrok warunkowo umarzający. Okres próby oraz dodatkowe 6 miesięcy na ewentualne podjęcie postępowania karnego nie wykluczają możliwości cofnięcia uprawnień, dopóki nie nastąpi definitywne umorzenie postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami A. R. z powodu popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od uzyskania prawa jazdy. Postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, a następnie upłynął okres próby. A. R. kwestionowała cofnięcie uprawnień, argumentując, że warunkowe umorzenie postępowania przekształciło się w umorzenie definitywne. Organy administracji i sąd uznały, że cofnięcie uprawnień było zasadne, ponieważ do momentu złożenia wniosku o cofnięcie uprawnień nie upłynął jeszcze termin, w którym możliwe było podjęcie warunkowo umorzonego postępowania karnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. R.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 18 września 2025 r. nr SKO.RD-52/3118/394/2025 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 18 września 2025 r. nr SKO.RD-52/3118/394/2025, utrzymało w mocy decyzję Starosty Ostrowieckiego z 1 lipca 2025 r. KM.II.5430.1.282.2.2025.AN w przedmiocie cofnięcia A. R. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii [...] prawa jazdy. Organ ustalił, że 13 czerwca 2025 r. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z 9 czerwca 2025 r. o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami A. R. z powodu stwierdzenia na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że wymieniona w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy kierując pojazdem silnikowym popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Wobec otrzymanego wniosku starosta wszczął postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Kolegium wskazało na art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328 oraz 2022 r. poz. 1002), dalej: "ustawa" i podniosło, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wydana w oparciu o wskazany wyżej przepis prawa materialnego ma charakter decyzji związanej. Powyższy przepis zobowiązuje starostę do cofnięcia uprawnień, w przypadku prawomocnego stwierdzenia, że strona postępowania administracyjnego w ciągu dwóch lat od wydania jej po raz pierwszy uprawnień do kierowania pojazdami popełnia przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Intencją ustawodawcy było, aby pozbawić uprawnień do kierowania pojazdami kierowców, którzy po uzyskaniu prawa jazdy, dopuszczali się brawurowej jazdy, bądź nie respektowali zasad i reguł obowiązujących w ruchu drogowym, powodując w związku z tym wypadki drogowe. Celem analizowanej regulacji jest między innymi prewencja generalna, która ma oddziaływać na osoby, które pierwszy raz uzyskały prawo jazdy, ażeby zachowywały one szczególną ostrożność z uwagi na mniejsze doświadczenie niż pozostali uczestnicy ruchu drogowego. Unormowanie to ma chronić zdrowie i życie uczestników tego ruchu. Następnie organ odwoławczy ustalił, że strona uprawnienie do kierowania uzyskała 15 stycznia 2024 r., zaś dwuletni okres, o którym mowa w art. 18 pkt 2 lit. b upływał 15 stycznia 2026 r. Podniósł, że pismem z 15 września 2025 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o przesłanie odpisu wyroku z 29 maja 2024 r. sygn. akt [...]. Z udzielonej odpowiedzi z 18 września 2025 r. wynika, że strona 11 lutego 2024 r. dopuściła się popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 kk. Postępowanie karne zostało warunkowo umorzone na okres próby wynoszący 1 rok. Wyrok uprawomocnił się 6 czerwca 2024 r. Odnosząc się do argumentów odwołania organ wyjaśnił, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy, w którym ustawodawca posłużył się sformułowaniem: "w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć", co oznacza, że ustawodawca zastosowanie administracyjnej sankcji cofnięcia uprawnień do kierowania nie ograniczył wyłącznie do przypadków, w których zapadł wyrok skazujący. Należy zatem przyjąć, że wyroki warunkowo umarzające postępowanie karne również mieszczą się w pojęciu "prawomocnych rozstrzygnięć". W ocenie Kolegium nie można uznać jak twierdzi strona, że w związku z warunkowym umorzeniem postępowania karnego wobec niej, nie można przyjąć, że popełniła ona przestępstwo w sensie prawnym. Oczywiste jest, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne nie jest wyrokiem skazującym. Najistotniejszą jednak kwestią dla możliwości cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami jest stwierdzenie przez sąd popełnienia przez A. R. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w analizowanym przypadku z art. 177 § 1 kk. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku podstaw do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, w związku z upływem 6 czerwca 2025 r. okresu próby, organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca w przepisach kodeksu karnego określił skutki prawne jakie wywołuje zakończenie okresu próby orzeczone w wyrokach, w których sąd zastosował wobec sprawców przestępstw środki probacyjne. Nadto wskazał na treść art. 76 § 1 k.k. i art. 68 § 4 k.k. Następnie wyjaśniło, że przypadku zatarcia skazania przyjmuje się, że jego następstwem jest ustanie prawnych konsekwencji, wobec tego nie można stosować w stosunku do takiej osoby żadnych ograniczeń, wiążących się ze skazaniem. Jest ono oznaką osobistej rehabilitacji sprawcy, któremu zostaje przywrócony status osoby niekaranej. Zatracie skazania wywołuje skutki w tych wszystkich sferach, w których określone następstwa wywoływało skazanie, w tym również w sferze stosunków administracyjnoprawnych. Podkreśliło jednocześnie, że zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie wskazuje się, że po upływie okresu próby, określonego na podstawie art. 68 § 4 k.k., i dalszych 6 miesięcy nie jest dopuszczalne podjęcie postępowania warunkowo umorzonego. Oznacza to, że umorzenie postępowania karnego przestaje być warunkowe, a ex lege staje się ostateczne, definitywne. Z upływem tego terminu dochodzi co do zasady do pełnej rehabilitacji sprawcy. Odżywa zatem domniemanie niewinności, a sprawca może uchodzić za osobę, która przestępstwa nigdy nie popełniła. Po upływie tego okresu oskarżony nie może ponosić żadnych negatywnych skutków popełnienia przestępstwa. Odnosząc powyższe do analizowanej sprawy organ wskazał, że wyrok Sądu Rejonowego w O. Ś. z 29 maja 2025 r. sygn. akt II K [...] warunkowo umarzający postępowanie karne wobec strony na okres próby jednego roku uprawomocnił się 6 czerwca 2024 r. Roczny okres próby, stosownie do treści art. 67 § 1 kk, biegł od momentu uprawomocnienia się wyroku i upłynął 6 czerwca 2025 r. Podkreślił, że najistotniejszą jednak kwestią w analizowanej sprawie jest okoliczność, że zgodnie z art. 68 § 4 kk do wskazanego okresu próby należy doliczyć jeszcze okres 6 miesięcy, w trakcie którego istnieje możliwość podjęcia warunkowo umorzonego postępowania karnego wobec strony. W realiach sprawy możliwość podjęcia warunkowo umorzonego postępowania karnego wygaśnie 7 grudnia 2025 r. Skoro do wskazanej daty 7 grudnia 2025 r. istnieje możliwość podjęcia warunkowo umorzonego postępowania wobec strony, to należy przyjąć że wymieniona nie korzysta z dobrodziejstwa domniemania niewinności i nie posiada statusu osoby niekaranej. Istotna jest również regulacja zawarta w art. 14 ust. 1a w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 276), którego treść Kolegium przywołało. Na powyższą decyzję A. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarzucając naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w [...]. II Wydział Karny z 29 maja 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K [...] i w konsekwencji pominięcie istotnych dla sprawy ustaleń wynikających z treści wydanego orzeczenia, a mianowicie okoliczności, że warunkowe umorzenie postępowania zastosowane wobec A. R. wraz z pozytywnym upływem okresu 1 roku próby przekształciło się w umorzenie definitywne; 2) art. 7, art.77 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu pozyskania dokumentów z Krajowego Rejestru Karnego oraz z Sądu Rejonowego w [...]. II Wydział Karny (Sekcja wykonywania orzeczeń karnych), zaświadczających, czy warunkowo umorzone postępowanie karne wobec A. R. zostało podjęte, czy toczyły się wobec wskazanej postępowania skutkujące możliwością podjęcia warunkowo umorzonego postępowania oraz czy wskazana w okresie 1 roku próby warunkowego umorzenia popełniła jakikolwiek przestępstwo, warunkujące możliwość jego podjęcia; 3) art. 18 pkt 2 lit. b ustawy poprzez ich zastosowanie pomimo, że doszło do definitywnego umorzenia postępowania karnego wobec A. R. w związku z czynem będącym przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] II Wydział Karny o sygn. akt II K [...], przez co brak było możliwości cofnięcia skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...]; Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Nadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o: - zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do Krajowego Rejestru Karnego o nadesłanie informacji o A. R. czy w rejestrze nadal widnieje wpis o warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec skarżącej wyrokiem Sądu Rejonowego w [...]. II Wydział Karny o sygn. akt II K [...] oraz czy wskazane postępowanie zostało podjęte; - zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do Sądu Rejonowego w [...]. II Wydział Karny (Sekcja wykonywania orzeczeń karnych) o nadesłanie informacji czy przeciwko stronie były prowadzone jakiekolwiek postępowania o podjęcie warunkowo umorzonego postępowania na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...]. II Wydział Karny o sygn. akt II K [...], ewentualnie czy toczyły się lub toczą inne postępowania skutkujące możliwością wszczęcia postępowania o podjęcie warunkowo umorzonego postępowania karnego; W uzasadnieniu skargi podniosła, że Kolegium sposób niewyczerpujący rozpatrzyło zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czego skutkiem było nienadanie należytej wartości dowodowej zalegającemu w aktach sprawy wyrokowi Sądu Rejonowego w [...]. II Wydział Karny z 29 maja 2024 r. wydanemu w sprawie o sygn. akt II K [...]. Treść wskazanego orzeczenia posiada znamienne znaczenie dla sprawy, albowiem warunkuje możliwość wydania wobec skarżącej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Jednocześnie treść wskazanego dokumentu jednoznacznie wskazuje na fakt, iż w dniu 6 czerwca 2025 r. doszło do pozytywnego upływu 1 roku próby w związku z warunkowym umorzeniem postępowania karnego wobec strony, której zarzucono popełnienie czynu z art. 177 § 1 k.k. Tego rodzaju stan rzeczy nakazywał przyjęcie, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec skarżącej przerodziło się w umorzenie definitywne, przez co nie może wywoływać jakichkolwiek skutków wobec jej osoby, również w sferze administracyjnej. Kolegium nie było zwolnione z obowiązku weryfikacji, czy w rzeczywistości wobec strony istnieją przesłanki warunkujące cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Wydanie decyzji nie powinno zatem ograniczać się wyłącznie do pozyskania odpisu orzeczenia, w którym stwierdzono winę skarżącej za dopuszczenie się popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Jej wydanie powinno zostać poprzedzone wnikliwym wyjaśnieniem, czy w dacie wpływu wniosku Komendanta tj. 13 czerwca 2025 r. w rzeczywistości można przyjąć, że skarżąca w przestrzeni prawnej pozostawała osobą, która dopuściła się popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nadto czy w dacie wpływu wniosku możliwe było wydanie postanowienia o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania. Podstawowym obowiązkiem organu orzekającego było pozyskanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego oraz Sądu Rejonowego w [...]. II Wydział Karny (Sekcja wykonywania orzeczeń karnych), zmierzających do weryfikacji czy warunkowo umorzone postępowanie nie zostało podjęte, czy przeciwko A. R. toczyły się jakiekolwiek postępowania w przedmiocie podjęcia warunkowo umorzonego postępowania, a nadto czy skarżąca dopuściła się popełnienia jakiegokolwiek innego czynu skutkującego możliwością podjęcia tego postępowania. Stwierdzenie natomiast, że postępowanie o podjęcie warunkowego umorzenia postępowania wobec strony nie było prowadzone, a nadto że brak jest przesłanek uzasadniających możliwość jego podjęcia w okresie 6 miesięcy od dnia zakończenia okresu próby, powinno prowadzić do wniosku, że warunkowo umorzone postępowanie karne z dniem 6 czerwca 2025 r. (jeszcze przed złożeniem wniosku przez Komendanta) przerodziło się w umorzenie definitywne. Na przyjęcie tego rodzaju wniosku pozwala analiza aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, na które się powołała. Zatem brak było podstaw do stosowania przepisu art. 18 pkt 2 lit. b ustawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie przed tut. sądem 29 stycznia 2026 r. pełnomocnik skarżącej cofnął wniosek dowodowy zawarty w skardze dotyczący zwrócenia się do KRK o wskazane informacje. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu informacje z kartoteki karnej dotyczącej A. R.. Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. odmówić przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w skardze oraz przedłożonego na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy administracji, przyjęto za podstawę rozważań sądu. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie jest decyzja o cofnięciu skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B. Organ prawidłowo wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 18 pkt 2 lit. b ustawy Stosownie do powołanej regulacji starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zgodnie z tiret trzecie, decyzja o cofnięciu uprawnienia wydawana jest na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Sąd zgadza się z argumentacją organu odwoławczego, zgodnie z którą decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy po raz pierwszy. Treść tego przepisu nie pozostawia swobody organowi w rozstrzyganiu sprawy, co wynika z celu tej regulacji, która tworzy gwarancję bezpieczeństwa w ruchu drogowym, poprzez wyłączenie z niego osób, które ze względu na brak wystarczających umiejętności lub doświadczenia, nie dają gwarancji tego bezpieczeństwa zarówno dla siebie jak i otoczenia. W realiach niniejszej sprawy z punktu widzenia zastosowanej podstawy prawnej i wydanego rozstrzygnięcia mają znaczenie następujące okoliczności faktyczne i prawne. Otóż uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kat. AM/ B1 i B skarżąca uzyskała 15 stycznia 2024 r. Dwuletni okres, o którym mowa w wymienionym przepisie upływał 15 stycznia 2026 r. Natomiast z odpisu wyroku z 29 maja 2024 r. sygn. akt II K [...] wynika, że strona 11 lutego 2024 r. dopuściła się popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. Wskazanym wyrokiem postępowanie karne zostało warunkowo umorzone na okres próby wynoszący 1 rok. Wyrok uprawomocnił się 6 czerwca 2024 r., zatem okres warunkowego umorzenia postępowania zakończył się 6 czerwca 2025 r. Natomiast 13 czerwca 2025 r. (data wpływu) Komendant Wojewódzki Policji w K. wystąpił z wnioskiem o cofnięcie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami. W takich okolicznościach organy prawidłowo uznały, że zachodzą podstawy do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami przez skarżącą, gdyż na podstawie prawomocnego wyroku stwierdzono, że skarżąca popełniła w okresie 2 lat od dnia wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W art. 18 pkt 2 lit. b ustawy ustawodawca posłużył się sformułowaniem: "w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć", co oznacza, że ustawodawca zastosowanie administracyjnej sankcji cofnięcia uprawnień do kierowania nie ograniczył wyłącznie do przypadków, w których zapadł wyrok skazujący. Zgodnie z art. 66 § 1 k.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem sprawcy, a tym samym nie może zostać połączony z wymierzeniem mu kary. Warunkowe umorzenie postępowania nie jest też warunkowym skazaniem, gdyż polega na rezygnacji ze skazania i kary w celu poddania sprawcy próbie (vide: wyrok SN z 29 grudnia 2020 r., IV KK 546/20, Lex nr 3169287). Warunkowe umorzenie postępowania przesądza jedynie kwestię winy, nie wiąże się jednak z wymierzeniem kary. Podsumowując, wyroki warunkowo umarzające postępowanie karne mieszczą się zatem w pojęciu "prawomocnych rozstrzygnięć", o których mowa w art. 18 pkt 2 lit. b ustawy. W dalszej kolejności co istotne z punktu widzenia wydanego rozstrzygnięcia oraz zastrzeżeń strony skarżącej za prawidłowe i wolne od wad należało ocenić stanowisko SKO, zgodnie z którym w realiach sprawy uwzględniając treść art. 68 § 4 k.k. do wskazanego okresu próby (1 roku jak w niniejszej sprawie) należało doliczyć okres 6 miesięcy. Otóż zgodnie z treścią ww. przepisu - warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Zatem uwzględniając powyższe w realiach sprawy możliwość podjęcia warunkowo umorzonego postępowania karnego wygasła 7 grudnia 2025 r., a nie jak twierdzi skarżąca wraz z upływem okresu 1 roku liczonego od dnia uprawomocnienia się ww. wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne wobec niej. Jak wskazuje się w doktrynie na skutek stwierdzenia winy oskarżonego w wydanym wyroku warunkowo umarzającym postępowanie uchyla się domniemanie niewinności. Jednakże jest to stan tymczasowy, który może ulec zmianie, ponieważ proces karny może jeszcze "odżyć" w czasie wyznaczonego okresu próby, jak również w ciągu 6 miesięcy od jego zakończenia. Dopiero upływ tego okresu uniemożliwia wydanie decyzji o podjęciu postępowania (vide: I. Bondarczuk, Warunkowe umorzenie w świetle zasady domniemania niewinności, pub. Prok. i Pr. 2011/4/39-50). W związku z tym, że nie ma klasycznego skazania, istotnie art. 106 i 107 k.k., dotyczące zatarcia skazania nie mają zastosowania w przypadku warunkowego umorzenia postępowania. Nie można jednak w sprawie niniejszej, co już wyżej wyjaśniono - tracić z pola widzenia ww. przywołanego przepisu art. 68 § 4 k.k. Nadto istotna jest również regulacja zawarta w art. 14 ust. 1a w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 276). Wynika z niej, że w rejestrze tym gromadzi się dane o osobach przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe (art. 1 ust. 2 pkt 2). Dane osobowe osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2, usuwa się z Rejestru po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 k.k., a ponadto po otrzymaniu zawiadomienia o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Z powyższych przepisów wynika, że pozytywny upływ okresu próby liczonego od dnia uprawomocnienia się wyroku przekształca warunkowe umorzenie w umorzenie definitywne a jego warunkowość po upływie okresu, o którym mowa w art. 68 § 4 k.k. staje się historyczna. Nie jest to klasyczne zatarcie skazania, ale uzasadnionym jest stwierdzenie, że ostateczne umorzenie postępowania nie powinno wywoływać dla skarżącego negatywnych skutków nie tylko na płaszczyźnie odpowiedzialności karnej ale również w sferze stosunków administracyjnoprawnych. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie odnośnie klasycznej instytucji zatarcia skazania przyjmuje się, że wywołuje ono skutki w tych wszystkich sferach, w których określone następstwa wywoływało skazanie, w tym również w sferze stosunków administracyjnoprawnych (vide: R. Stefański, Kodeks karny. Komentarz, C.H. Beck 2019, t. 51 i 53 do art. 106 i powołane tam piśmiennictwo; wyrok NSA z 25 marca 1981 r., SA 353/81 z glosą S. Rakowskiego, OSPiKA 1982, Nr 1-2, poz. 21). Bezpośrednio po tym jak do zatarcia skazania już doszło, nie jest prawnie dopuszczalne wydawanie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, zaświadczenia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, odwołującej się lub nawiązującej do faktu skazania i ignorującej fakt obowiązywania w konkretnym przypadku, w dacie wydawania tego rodzaju decyzji, owej zasady (vide: A. Ring, glosa do wyroku SN z 24 czerwca 2015 r., II UK 247/14, Lex nr 1764809). Zatem zatarcie skazania stanowi przeszkodę dla cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. (vide: wyrok NSA z 14 grudnia 2021 r. II GSK 2320/21, wyrok WSA w Gliwicach z 13 kwietnia 2023 r., II SA/GI 136/23, pub. CBOSA). Przepis art. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym miał identyczną treść jak podstawa prawna zastosowana w sprawie niniejszej, stąd zachowują aktualność poglądy doktryny, jak i orzecznictwo wypracowane na kanwie tej regulacji. Skoro zatarcie skazania stanowi przeszkodę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami to tym bardziej, zdaniem sądu, przeszkodę taką stanowi przekształcenie warunkowego umorzenia w umorzenie definitywne, a z taką zaś sytuacja w realiach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia. Skoro bowiem wyrok warunkowo umarzający postępowanie uprawomocnił się 6 czerwca 2024 r., a okres próby zakończył się z dniem 6 czerwca 2025 r., zaś warunkowo umorzone postępowanie można było podjąć do 7 grudnia 2025 r. - to dopiero od 8 grudnia 2025 r. warunkowe umorzenie postępowania karnego orzeczone wobec skarżącej przekształciło się w umorzenie definitywne. W takich okolicznościach za uprawnione należało uznać stanowisko SKO, że w dniu złożenia wniosku przez Komendanta o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami (12 czerwca 2025 r.) skarżąca popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stwierdzone na podstawie prawomocnego wyroku. Zatem skoro skarżąca w dacie orzekania przez organy znajdowała się w okresie 6 miesięcy od zakończenia przez nią rocznego okresu próby, to wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...] było zasadne. Mając na uwadze powyższe rozważania w sprawie wystąpiły przesłanki do cofnięcia uprawnień skarżącej w oparciu o art. 18 pkt 2 lit. b ustawy, a skoro tak zarzut naruszenia wskazanego przepisu należało uznać za chybiony. Odnosząc się natomiast do twierdzeń i zarzutów skarżącej naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zauważenia wymaga, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Końcowo podkreślić należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego, jak i prawomocnego wyroku karnego nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek o przeprowadzanie dowodów wskazanych w skardze oraz z przedłożonego na rozprawie dowodu w postaci informacji w KRK dotyczący skarżącej, dlatego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd odmówił ich przeprowadzenia. Stosownie do powołanej regulacji sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższego wynika, że w postępowaniu sądowym nie każdy dowód może zostać dopuszczony, ale tylko taki, który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W niniejszej sprawie zaś takie wątpliwości nie wystąpiły. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło