I SA/Ke 464/17
PostanowienieWSA w Kielcach2017-08-29
Skład orzekający: Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niską emeryturę, liczne choroby, niepełnosprawność, samotność i zadłużenie, uzasadnia ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niską emeryturą, niepełnosprawnością, licznymi schorzeniami, samotnością i znacznym zadłużeniem, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na ustanowieniu adwokata. Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wnioskodawca, 72-letni emeryt z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i licznymi chorobami, wskazał na swoją trudną sytuację materialną: niską emeryturę po potrąceniach komorniczych, wysokie zadłużenie w ZUS, znaczne miesięczne wydatki na utrzymanie, brak środków na podstawowe potrzeby i konieczność zaciągania pożyczek. Skarżący jest samotny.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu 29 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach;
J. S. złożył wniosek o ustanowienie adwokata, wskazując w formularzu wniosku na adwokat M.P. Podał, że ma 72 lata, jest w bardzo złym stanie zdrowia, posiada liczne choroby, umiarkowany stopień niepełnosprawności. Po potrąceniach komorniczych otrzymuje 1.300,95 zł emerytury. Mieszkanie jest lokatorskie. Posiada zadłużenie w ZUS w wysokości 43.800 zł. Opłaty wynoszą miesięcznie: prąd 50 zł, czynsz 383 zł, spłata rat kredytów i pożyczek 266 zł, 376 zł, 100 zł i 53 zł, telefon 63 zł, telewizja kablowa 50 zł, zakup lekarstw 250-300 zł. Wydaje też na żywność, ubrania i środki czystości. Skarżący podniósł, że brakuje mu środków na pokrycie kosztów podstawowych potrzeb życiowych. Zmuszony jest zaciągać pożyczki. Jest samotny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z uwagi jednak na konieczność zapewnienia prawa do sądu osobom niemogącym samodzielnie ponieść kosztów postępowania, ustawodawca wprowadził instytucję prawa pomocy. Prawo to może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym służy osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie częściowym służy natomiast osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powyższych przepisów wynika, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Przedstawione przez stronę okoliczności pozwalają sądowi dokonać analizy jej sytuacji materialnej a tym samym rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca winien należycie udowodnić oraz udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie informacji przekazanych przez stronę sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, sytuacja finansowa skarżącego wskazuje na konieczność uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący utrzymuje się z emerytury, jest niepełnosprawny, ma liczne schorzenia. Mieszka samotnie, nie ma majątku, jest zadłużony. Uwzględniając te okoliczności Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego wskazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 4 w zw. z § 2,
art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło