I SA/Ke 467/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 29 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2008 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 28 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2008 r. Skarga została odrzucona z powodu nieuzpełnienia braków formalnych skargi polegających na niepodpisaniu skargi i niepodaniu wartości przedmiotu zaskarżenia. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 15 października 2012 r. W dniu 22 października 2012 r. M.J. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jednocześnie podając wartość przedmiotu zaskarżenia. W tym samym dniu skarżąca podpisała też skargę. Uzasadniając wniosek wskazała, że o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi dowiedziała się dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi. Nie odebrała wezwania z poczty ponieważ w dniach 29 sierpnia 2012 r. i 6 września 2012 r., tj. w dniach w których listonosz zostawiał awizo, była chora i przebywała wraz z dzieckiem pod opieką rodziców w K.. Stąd nie wiedziała, że ma do odebrania jakąkolwiek korespondencję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Stosownie zaś do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest uregulowana w art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 ustawy p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w uchybieniu terminu. Pod pojęciem braku winy rozumieć należy przeszkody zaistniałe niezależnie od strony, nie dające się przewidzieć zdarzenia nagłe, którym strona nie była w stanie zapobiec, a następnie usunąć ich skutków bez uchybienia terminom, do zachowania których była zobowiązania. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, Sąd stwierdził, że nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Nie wykazała bowiem, że w okresie od dnia 12 września 2012 r. do dnia 19 września 2012 r. zaistniały niezależne od strony skarżącej przyczyny, które stanowiłyby przeszkodę w dokonaniu czynności w terminie. Z przytoczonych przez skarżącą argumentów wynika, że przeszkodą która uniemożliwiła jej dotrzymanie terminu był wyjazd do rodziców do K., którzy opiekowali się nią i jej dzieckiem podczas jej choroby. Zdaniem Sądu należyta dbałość w prowadzeniu własnych spraw wymagała, aby przed wyjazdem do rodziców skarżąca podjęła odpowiednie działania, gwarantujące zabezpieczenie swoich interesów czy to przez powiadomienie sądu o zmianie adresu do doręczeń czy też przez upoważnienie innych osób do odbioru jej korespondencji. Tym bardziej, że nieobecność skarżącej nie była chwilowa lecz trwała przez dłuższy czas. Próby doręczenia skarżącej wezwania były podejmowane dwukrotnie w dniach 29 sierpnia 2012 r. i 6 września 2012 r. i za każdym razem skarżąca miała jeszcze 7 dni na odbiór przesyłki w placówce pocztowej. Zainicjowanie wniesieniem skargi postępowania sądowego jest równoznaczne z tym, że sąd będzie kierował do stron wezwania i zakreślał stosowne terminy do dokonania czynności procesowych, a strona winna się z tym liczyć i w odpowiedni sposób przygotować na wymianę korespondencji z sądem. Opisana wyżej zapobiegliwość skarżącej umożliwiłaby jej dochowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Dla wyeliminowania stanu swego rodzaju niepewności procesowej powodowanej brakiem reakcji wezwanej strony przepisy proceduralne przewidują instytucję fikcji doręczenia korespondencji kierowanej z sądu, z której prawidłowo skorzystano w omawianej sprawie. Wymaga ponadto wyjaśnienia, że stan chorobowy strony wnioskującej o przywrócenie terminu nie zawsze świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, którą podziela Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę, choroba może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu, gdy jest to choroba nagła obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań, w tym odebranie decyzji i wniesienie odwołania albo wyręczenie się inną osobą. Choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2010r. sygn. akt I OZ 839/10, Lex nr 742094 i z dnia 13 października 2010r., sygn. akt I OZ 767/10, Lex nr 742025, wyrok WSA z dnia 29 października 2004r., sygn. akt III SA 2967/03, Lex nr 164436; wyrok NSA z dnia 19 września 2000r., sygn. akt I SA 1072/00, Lex nr 55307 i z dnia 1 marca 1999r. sygn. akt II SA 45/99, Lex 46785). M. J. nie wykazała, że taka sytuacja miała miejsca w niniejszej sprawie. Z jej wniosku wynika jedynie, że była chora i pozostawała pod opieką rodziców. Skarżąca nie sprecyzowała jednak charakteru sygnalizowanych problemów zdrowotnych i nie uprawdopodobniła ich wpływu na uchybienie przedmiotowego terminu. Zdaniem Sądu w związku z powyższym uprawnionym jest twierdzenie, że skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. Przy dołożeniu należytej staranności, M. J. była w stanie dopełnić swoich obowiązków i uzupełnić braki skargi w wymaganym terminie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia.