I SA/Ke 47/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata T. A. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.-Z. z [...]nr [...] w przedmiocie skargi H.K. na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego - zmierzającą do zajęcia świadczenia społecznego rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] r., nr zaw. 2602-SEE.711.382924.2017.WYM156, dokonaną na podstawie tytułów wykonawczych o nr SW6/153/2013, SW6/154/2013, 234/2014, 253/2014 wystawionych przez wierzyciela Wójta Gminy S. oraz 509/2015, 617/2015, 68/2016, 179/2016, 192/2016, 300/2016, 545/2016, 25/2017, 190/2017 wystawionych przez Burmistrza Miasta i Gminy S.. Organ podał, że w dniach 6 maja 2013 r., 21 sierpnia 2014 r. oraz 28 października 2014 r., wystawione zostały przez wierzyciela tj. Wójta Gminy S. tytuły wykonawcze o numerach: SW6/153/2013, SW6/154/2013, 234/2014, 253/2014 obejmujące zaległości H.K. z tytułu podatku rolnego. Odpisy w/w tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniach: 7 października 2014 r., 25 listopada 2014 r. i 23 grudnia 2014 r. W dniu 28 sierpnia 2015 r. został wystawiony przez wierzyciela tj. Burmistrza Miasta i Gminy S. tytuł wykonawczy o nr 509/2015 obejmujący zaległości H.K. z tytułu nieuiszczonego podatku rolnego. Odpis tego tytułu został doręczony stronie w dniu 2 maja 2016 r. W dniach 30 sierpnia 2016 r., 25 października 2016 r., 27 grudnia 2016 r. i 30 stycznia 2017 r. wystawione zostały przez tego wierzyciela tytuły wykonawcze o nr 192/2016, 300/2016, 545/2016, 25/2017 obejmujące zaległości z tytułu zobowiązań pieniężnych w podatku rolnym oraz nieuiszczonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższe tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 5 kwietnia 2017 r. W dniach 25 listopada 2015 r., 27 kwietnia 2016 r., 8 sierpnia 2016 r. i 16 października 2017 r. wystawione zostały przez wierzyciela – Burmistrza Miasta i Gminy S. tytuły wykonawcze o nr 617/2015, 68/2016, 179/2016, 190/2017 obejmujące zaległości H.K. z tytułu podatku rolnego. W/w tytuły wykonawcze zostały doręczone stronie w dniu 8 września 2017 r. Podstawą wystawienia w/w tytułów wykonawczych były orzeczenia nr FN-3113/900/2011 z 4 lutego 2011 r., nr: Fn.3123/843/2012 z 20 stycznia 2012 r., nr Fn.IV.3123.577.2014 z 27 stycznia 2014 r., nr. FN-3123/1952/2013 i FN-3123/1951/2013 z 12 marca 2013 r., nr FN.IV.3123.1548.2015 z 5 lutego 2015 r., nr FN.IV.3123.1600.2016 z 27 stycznia 2016 r., 27 października 2016 r., FN.VII.3162.1.6.2016 z 10 sierpnia 2016 r., FN.IV.3123.2170.2017 z 30 sierpnia 2017 r., stanowiące podstawę prawną dochodzonych należności. W celu realizacji zaległości organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w B.-Z. na podstawie zawiadomienia z 19 października 2017 r., nr 2602-SEE.711.382924.2017.WYM156 o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej dokonał zajęcia świadczenia rentowego w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w K.. Zawiadomienie to H.K. otrzymał w dniu 2 listopada 2017 r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie otrzymał w dniu 23 października 2017 r. W dniu 13 listopada 2017 r. do Urzędu Skarbowego w B.-Z. wpłynęła odpowiedź dłużnika zajętej wierzytelności na w/w zajęcie, w której zawarto informację, że potrącenie ze świadczenia wprowadzone zostało począwszy od należności za 1 listopada 2017 r. W dniu 3 listopada 2017 r. H.K. złożył skargę na czynność egzekucyjną - zajęcie świadczenia z Ubezpieczenia Społecznego w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w K.. Postanowieniem z 6 listopada 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B.-Z. oddalił skargę. Rozpatrując zażalenie organ powołał treść na art. 79 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201), dalej jako "u.p.e.a.", wskazał na przepis art. 54 § 1 tej ustawy wyjaśniając, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne mogą być podnoszone wyłącznie kwestie formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Kwestionowana czynność egzekucyjna została dokonana z zachowaniem wymogów wynikających z art. 79 § 1 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności tj. Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Odział Regionalny K. oraz stronie. Dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny o wysokości świadczenia rentowego oraz, że potracenie ze świadczenia wprowadzone zostało począwszy od należności za listopad 2017 r. Organ zauważył, że świadczenie rentowe nie zostało wyłączone spod egzekucji na podstawie art. 8 u.p.e.a., z tym, że w myśl art. 10 § 1 u.p.e.a. świadczenie rentowe podlega ochronie przewidzianej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym. Zaskarżone zajęcie było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia, który odpowiada wzorowi ustalonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1339). W zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności organ egzekucyjny wskazał kwotę jaka podlega realizacji w związku z dokonanym zajęciem, a zatem wskazał wysokość zajętej wierzytelności, czym zostały spełnione ustawowe przesłanki regulujące kwestię zajęcia wierzytelności. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B.-Z. jako organ egzekucyjny, prawidłowo dokonał stosownej czynności egzekucyjnej, natomiast dłużnik zajętej wierzytelności, zobowiązany jest do realizacji zajęcia w myśl obowiązujących przepisów. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym także tytuł wykonawczy pod kątem wymogów formalnych, stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie może z urzędu, samodzielnie weryfikować przesłanki należności objętej tytułem wykonawczym. Odnosząc się do sytuacji finansowej zobowiązanego organ nadmienił, że argument ten może być brany pod uwagę przez wierzyciela przy rozpatrywaniu wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie należności (np. umorzenia). Natomiast postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem mającym na celu realizację zobowiązania objętego tytułem wykonawczym. Na powyższe postanowienie H.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia wniósł o umorzenie podatku gruntowego od roku 2006 do chwili obecnej. Wskazał, że gospodarstwo, z którym są związane zaległości objęte tytułami wykonawczymi wystawianymi przez Burmistrza Miasta i Gminy S. stanowi jego własność tylko w 50%. Organ ten niezasadnie obciążył go podatkiem za 24 ha, podczas gdy Sąd przyznał ojcu skarżącego jedynie 13 ha. Wniósł również o wypowiedzenie się, że spadek z 1997 r. dotyczy 24 ha i wydanie stosownego zaświadczenia. Podniósł, że przekazał Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej decyzję starosty, z której wynika, iż został wykreślony z części gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Na podstawie art 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "ustawa p.p.s.a." Sąd przeprowadził dowód z k. 15 akt administracyjnych sprawy tutejszego sądu, sygn. akt I SA/Ke 627/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a, sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną – zajęcie świadczenia społecznego rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Na wstępie należy wskazać, że w ocenie Sądu organ prawidłowo zakwalifikował złożone pismo jako skargę na czynność egzekucyjną. Została złożona w terminie przewidzianym w art. 54 § 4 u.p.e.a., ponadto wskazanie numeru zawiadomienia o zajęciu (2602-SEE.711.382924.2017.WYM156) w sposób jednoznaczny pozwala na zidentyfikowanie zaskarżanej czynności. Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Definicję legalną pojęcia "czynności egzekucyjnych" zawiera przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które mogą być podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2013 r., w sprawie II FSK 2988/11, publ. LEX nr 1413364, wyrok z 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 802/13 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl.). Skarga o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. nie jest środkiem prawnym, który może być odnoszony do tych działań, które mogą być kwestionowane właściwymi środkami. Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 a u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest m.inn. egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Organy w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia świadczenia rentowego z Ubezpieczenia Społecznego w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako zgodny z art. 79 u.p.e.a. Do zajęcia tego rodzaju wierzytelności pieniężnej dochodzi poprzez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń, zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych (§ 1). Z treści § 2 wynika natomiast, że zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń. Z kolei § 3 stanowi, że w stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej nieważne są rozporządzenia świadczeniami przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po ich zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu. W myśl art. 79 § 4 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny podejmuje wskazane działania w tym przepisie. Zdaniem Sądu przedmiotowe zajęcie zostało sporządzone oraz doręczone prawidłowo, z uwzględnieniem przepisów procedury egzekucyjnej oraz przepisami aktów wykonawczych - rozporządzenia Ministra Finansów z 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1483), rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1339), rozporządzenia Ministra Finansów z 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016r., poz. 1305 ze zm.). Skarżący nie podniósł żadnych argumentów odnoszących się do prawidłowości zaskarżanej czynności – zajęcia świadczenia rentowego. Tym samym nie wskazał sposobu naruszenia przez organ egzekucyjny przytoczonego art. 79 u.p.e.a. Jego zarzuty koncentrują się na niezasadnym wymiarze podatku rolnego objętego realizowanymi tytułami egzekucyjnymi, skarżący kwestionuje powierzchnię przyjętą za podstawę opodatkowania, zmierzając do wykazania, że zobowiązanie objęte tytułami egzekucyjnymi w zakresie podatku rolnego zostało ustalone wadliwie. Jak wskazano wyżej w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani zasadności należności objętych tytułami egzekucyjnymi, nie ocenia się także prawidłowości prowadzenia postępowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, co do zasady, nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a kognicja organów nadzoru jest ograniczona wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13, z 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13 dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z powyższych względów nie mogą odnieść skutku zarzuty dotyczące zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ w tym postępowaniu nie może samodzielnie weryfikować należności objętej tytułem wykonawczym. Sąd przeprowadził dowód z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy WSA w K. sygn. I SA/Ke 627/17 celem potwierdzenia doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych o nr 25/2017, 545/2017, 545/2017, 192/2017. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny mając na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym zastosował prawidłowo, w zgodzie z regulującymi ją przepisami prawa, przewidziany w u.p.e.a.-w art. 1 a pkt 12 lit. a tiret trzecie-środek egzekucyjny tj. egzekucję ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników. Z powyższych względów Sąd nie podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a skargę oddalił. O przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).