I SA/Ke 476/13
PostanowienieWSA w Kielcach2013-09-06
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazała znaczące zobowiązania finansowe i stratę za ostatni rok obrotowy, ale posiadała środki na rachunku bankowym wielokrotnie przekraczające koszty sądowe oraz znaczny majątek trwały, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Posiadanie na rachunku bankowym kwoty wielokrotnie przewyższającej koszty sądowe, a także znacznego majątku trwałego, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy, nawet w sytuacji wykazywania wysokich miesięcznych zobowiązań i straty za ostatni rok obrotowy.Stan faktyczny
Spółka B. G. M. Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała na drastyczny spadek przychodów, wysokie bieżące zobowiązania (podatek od gier, czynsz, inne daniny) oraz posiadany majątek trwały i środki na rachunku bankowym. Sąd ocenił, że przedstawione okoliczności nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. M. Sp. z o.o. w B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. M. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za marzec 2010 r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier B. G.M. Sp. z o.o. w B., reprezentowana przez adwokata T.G., złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie posiada środków na opłacenie wpisu sądowego, gdyż przychody Spółki w roku 2011 i 2012 w związku ze zmianą przepisów ustawy o grach hazardowych zmalały drastycznie w stosunku do roku 2009 i 2010. Wyjaśniła, że środki wpływające do Spółki przeznaczane są na regulowanie danin publicznoprawnych. Wskazała, że obecnie eksploatuje około 75% mniej automatów niż pod koniec 2009 r., w konsekwencji nie posiada środków na bieżącą działalność. Podniosła, że w dacie sporządzania wniosku o przyznanie prawa pomocy posiadała na koncie środki "wyjęte" z automatów do gier o niskich wygranych i przygotowuje się do uiszczenia należności publicznoprawnych za miesiąc lipiec 2013r. oraz pozostałych należności tj.: 58.000 zł tytułem podatku od gier, około 45.000 zł tytułem czynszu najmu za lokale, około 60.000 zł tytułem pozostałych wydatków (pozostałe daniny publicznoprawne, wynagrodzenia, pozostałe koszty bieżącej działalności). Spółka wskazała, że łączna wysokość wydatków, do których jest zobowiązana w najbliższym czasie wynosi około 167.000 zł miesięcznie i znacząco przekracza środki zgromadzone na rachunku bankowym. Dodała, że środki trwałe Spółki to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć ani w Polsce ani za granicą.
Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w wysokości 1.000.000,00 zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok w wysokości 1.837.062,10 zł, stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu w wysokości – 300.486,38 zł. Wskazała, że stan konta na rachunku bankowym stanowi kwotę 38.819,58 zł.
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Stosownie do treści z art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Z treści art. 246 § 2 p.p.s.a wynika, że ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie.
Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy strona wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie orzekającego, znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia nie dają podstaw do przyjęcia, że uiszczenie kosztów sądowych pozostaje poza zasięgiem możliwości finansowych strony. Zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania sądowadministracyjnego koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi, który z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) winien wynieść 210 zł (wpisy od 29 wniesionych przez skarżącą skarg w łącznej wysokości 4.950 zł). W tym kontekście nie może ujść uwadze w szczególności fakt posiadania na dzień złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych na rachunku bankowym środków pieniężnych w wysokości 38.819,58 zł tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej koszty sądowe w sprawie niniejszej oraz znacznie przekraczającej koszty sądowe we wszystkich sprawach skarżącej zawisłych przed tut. Sądem.
Już ta okoliczność uniemożliwia przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podobnie argumenty Spółki o obowiązku ponoszenia wydatków związanych z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych oraz innych zobowiązań w łącznej kwocie 167.00 zł miesięcznie nie pozwalają dać wiary, że Spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę wskazaną przez spółkę kwotę miesięcznych zobowiązań nie do przyjęcia jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową.
Podobnie argumenty odwołujące się do obowiązku ponoszenia wydatków związanych z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych, w tym podatku od posiadanych automatów, nie mogą uzasadniać zwolnienia od kosztów sądowych. Nie do zaakceptowania jest założenie, że konieczność zapłaty podatków powinna powodować zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem te ostatnie również mają charakter publicznoprawny i nie powinny być traktowane jako podlegające zaspokojeniu w ostatniej kolejności.
Ponadto wskazać należy, że skarżąca posiada znaczny majątek w postaci środków trwałych o wartości 1.837.062,10 zł, a twierdzenie skarżącej, że spieniężenie posiadanego majątku jest obecnie trudne bądź niemożliwe, nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonych oświadczeń, jak również z wyciągu z KRS, nie wynika, aby majątek ten był obciążony prawami osób trzecich. Spółka posiada zatem majątek o wskazanej wyżej wartości, pozostający do jej dyspozycji.
Za zasadnością wniosku nie przemawia także wysokość poniesionej straty za ostatni rok obrotowy. Strata sama w sobie nie jest odzwierciedleniem braku możliwości finansowych Spółki i co za tym idzie sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez Spółkę i taka sytuacja nie miała miejsca również niniejszej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, by Spółka zaprzestała prowadzić działalność gospodarczą i by utraciła płynność finansową.
W tym stanie rzeczy uznano, że skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z czym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 oraz art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło