I SA/Ke 477/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a: 1. zwolnić A. B.od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 100 (sto) złotych; 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał A.B. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący w dniu 13 sierpnia 2010r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku tym wskazał, że nie posiada dochodów, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pracuje, gdyż nie pozwala mu na to stan zdrowia. Leczy się w poradni zdrowia psychicznego, poradni chorób wewnętrznych oraz w poradni laryngologicznej z uwagi na ubytek słuchu w lewym uchu. Aktualnie skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, mieszka w domu rodziców emerytów, pozostając na ich utrzymaniu. Jako posiadany majątek skarżący wykazał: nieruchomość wielkości 0,14 ara, 43m² gdzie stoi dom mieszkalny zbudowany przez rodziców o powierzchni użytkowej 141m², poddasze zaadaptowane na pomieszczenia mieszkalne na budynku zakładu wielkości 153m², nieruchomość rolną wielkości 3,48 ha oraz nieruchomość wielkości 0,65 ara 29m². Z wniosku wynika również, że skarżący nie uzyskuje dochodu. Postanowieniem z dnia 22 września 2010r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zwolnił skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 19 lipca 2010r. w kwocie powyżej 100zł i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. W dniu 30 września 2010r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia. W piśmie tym ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że znajduje się w ciężkich warunkach materialnych, jest w ciągłym leczeniu, nie pracuje i nie ma dochodów. Nie ma też możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy ze względu na stan zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przyznanie prawa pomocy powinno odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ubiegająca się przed sądem administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie tych okoliczności daje Sądowi podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sytuacja finansowa A. B. nie wskazuje na to, by nie był w stanie ponieść części kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej, a jak wynika z akt administracyjnych, skarżący jest właścicielem kilku nieruchomości: grunty o powierzchni 1.437m² położone we W. przy ul. B. 9, w skład których wchodzą budynek mieszkalny o pow. 295m², garaż o powierzchni 30m² oraz budynki na cele bytowe o powierzchni 83m², grunty położone we W. przy ul. P. 160 o powierzchni 6.529m² związane w części z prowadzoną działalnością gospodarczą, budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 384,77m² oraz gospodarstwo rolne o pow. 3,48ha w miejscowości R. gmina N. K.. Ponadto z oświadczenia o stanie majątkowym z dnia 4 stycznia 2010r. wynika, że skarżący posiada majątek ruchomy w postaci samochodów dostawczych oraz maszyn służących do prowadzenia działalności gospodarczej o wartości na łączną kwotę 33.000 zł. Należy podkreślić, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznana na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie natomiast nieruchomości i ruchomości o znacznej wartości, jak te opisane wyżej, wyklucza możliwość uznania A. B. za osobę ubogą, nie mogącą ponieść niezbędnych kosztów postępowania. W związku z tym Sąd uznał, że skarżący nie zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że skarżący nie pracuje ze względu na problemy zdrowotne, uzasadnionym było zwolnienie go od kosztów sądowych w części. Podsumowując należy podnieść, że w ocenie Sądu, stan i zakres posiadanego przez A. B. majątku pozwala mu na uiszczenie kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.