I SA/Ke 479/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) postanowieniem z [...] znak: [...] stwierdziło, że zażalenie B.K. na postanowienie Burmistrza Miasta z [...] znak: [...] jest niedopuszczalne. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że Burmistrz Miasta na podstawie art. 165 § 1 i § 2 oraz art. 216 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej wydał ww. postanowienie, którym wszczął urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności B.J.K. pełniącego funkcję wiceprezesa zarządu I. Sp. z o.o. w S.za zaległości tej spółki z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2013 i 2014 rok. Przedmiotowe postanowienie strona odebrała 11 września 2018 r., zaś 14 września 2018 r. złożyła do Kolegium zażalenie podnosząc, że postanowienie jest przedwczesne i nie zwiera podstawy prawnej. Wskazała też, że nie ponosi odpowiedzialności za stan majątkowy spółki istniejący w dacie 19 października 2016 r. Kolegium rozpatrując przedmiotowe pismo wyjaśniło, że z treści art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Przepis art. 165 Ordynacji podatkowej nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania. W razie jego wniesienia jest ono niedopuszczalne. W takiej sytuacji ustawa nie pozostawia organowi odwoławczemu możliwości wyboru co do sposobu załatwienia wniesionego zażalenia (odwołania). Organ ten, stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ma obowiązek stwierdzić jego niedopuszczalność, co uczyniło w sprawie Kolegium. Jak wynika z treści art. 237 Ordynacji podatkowej, kontrola legalności takiego postanowienia przeprowadzana jest łącznie z kontrolą decyzji wydanej w wyniku zakończenia zainicjowanego takim postanowieniem postępowania. W sytuacji więc gdy strona uważa, że postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu jest nieprawidłowe, musi wstrzymać się do czasu doręczenia jej decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji i dopiero w odwołaniu od tej decyzji podnieść zarzuty przeciw temu postanowieniu. Na przedmiotowe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył B.K.. Zarzucił naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 165a § 1 i § 2 tej ustawy. Wniósł o uchylenie postanowienia. W uzasadnieniu skargi wyraził stanowisko, że brak jest przesłanek do wszczęcia postępowania, albowiem warunkiem tego jest ustalenie bezskuteczności egzekucji skierowanej uprzednio do samej spółki. Co prawda w uzasadnieniu postanowienia wskazano, że tego rodzaju postępowanie egzekucyjne było prowadzone, ale zostało umorzone 19 października 2016 r. Skarżący nie posiada wiedzy, jakie środki egzekucyjne zostały podjęte, a także czy egzekucja została skierowana do całego majątku spółki - np. nieruchomości. Bezskuteczność egzekucji nie jest stanem niezmiennym, a wobec tego należy ustalić, czy taką bezskuteczność egzekucji wobec spółki można stwierdzić także na dzień zamknięcia rozprawy - w drodze analogii, w niniejszej sprawie będzie to data wszczęcia postępowania opartego na treści art. 116 Ordynacji podatkowej. Zastosowanie tego przepisu należy traktować jako ostateczne zabezpieczenie roszczeń publicznoprawnych przeciwko spółce. Jeśli więc po stwierdzeniu bezskutecznej egzekucji okaże się, że wierzyciel może jednak uzyskać zaspokojenie od samej spółki, to nie ma podstaw do przyjęcia, że zachowuje on prawo do żądania zaspokojenia z majątku członków zarządu osoby prawnej. Decydujące znaczenie dla oceny zasadności wszczęcia postępowania ma zatem stan rzeczy istniejący w dacie wszczęcia postępowania tj. w dacie doręczenia postanowienia z 4 września 2018 r. Skoro od umorzenia postępowania egzekucyjnego do daty wydania zaskarżonego postanowienia minęło niespełna 2 lata, a organ podatkowy nie zbadał stanu finansowego spółki istniejącego we wrześniu 2018 r., to brak jest podstaw do wszczynania postępowania w przedmiocie ewentualnej odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości finansowe o charakterze publicznoprawnym samej spółki. W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie stwierdził naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy czy mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest postanowienie Kolegium o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania wydane na podstawie art. 165 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności, wynikającą z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, było to, że na tego rodzaju postanowienie nie służy zażalenie, a postanowienie takie można zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. O czym skarżący został pouczony w skarżonym postanowieniu. Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko Dyrektora, że na postanowienie o wszczęciu postępowania nie przysługuje zażalenie, co wynika wprost z treści art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej. Także przepis art. 165 Ordynacji podatkowej, regulujący wszczęcie postępowania, nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym przedmiocie. Natomiast takie postanowienie, jak te będące przedmiotem skargi, może być zaskarżone tylko w odwołaniu od decyzji co wynika z art. 237 w/w ustawy. Skarżący został zatem prawidłowo pouczony przez organ I instancji w wydanym przez ten organ postanowieniu, że na postanowienie o wszczęciu postępowania nie przysługuje zażalenie, a także o tym, że zgodnie z art. 237 w/w ustawy postanowienie może być zaskarżone tylko w odwołaniu od decyzji. Tym samym zarzuty formułowane w skardze, dotyczące braku przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności B. J.K. za zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi Spółki I. z siedzibą w S. - na etapie badania zasadności niedopuszczalności zażalenia nie mogą być poddane ocenie organu ani też nie mogą być przedmiotem oceny Sądu. Strona wszelkie zarzuty i argumentację odnośnie wszczęcia w/w postępowania będzie mogła przedstawić dopiero w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, jak również w odwołaniu od decyzji. W takiej sytuacji, Kolegium miało obowiązek stwierdzić niedopuszczalność zażalenia stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co też uczyniło w sprawie. Z tych względów skargę należało uznać za oczywiście nieuzasadnioną i oddalić ją na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.