I SA/Ke 48/18
WyrokWSA w Kielcach2018-04-05
Skład orzekający: Ewa Rojek, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, oparty na okolicznościach mających miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego, może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli zarzuty dotyczą okoliczności, które miały miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji ostatecznych orzeczeń stanowiących podstawę prawną prowadzonej egzekucji. W związku z tym, zarzut przedawnienia oparty na nieskutecznym doręczeniu zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, które miało miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego, jest bezzasadny.Stan faktyczny
Skarżący J.W. podniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, twierdząc, że dochodzone należności z tytułu podatku od towarów i usług wygasły z powodu przedawnienia. Kwestionował skuteczność doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, wskazując na wadliwe doręczenie oraz działanie przez pełnomocnika. Organ egzekucyjny utrzymał w mocy postanowienie o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione, argumentując, że doręczenie było skuteczne, a zarzut przedawnienia dotyczy okoliczności sprzed wystawienia tytułu wykonawczego. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestię wyroku WSA uchylającego decyzję stanowiącą podstawę egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem
z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.-Z. z [...]nr [...] w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzut J.W. z [...] r. w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr 2602-SEW.723.775.2017
i 2602-SEW.723.776.2017 obejmujących należności z tytułu podatku od towarów
i usług.
Organ ustalił, że wobec majątku J.W. prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych
nr 2602-SEW.723.775.2017 i 2602-SEW.723.776.2017 obejmujących należności
z tytułu podatku od towarów i usług. Pismem z 31 lipca 2017 r. strona złożyła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazała, że w związku z zajęciem wierzytelności pieniężnej zgłasza zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oparty na art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (tj. Dz.U.2017.1201 ze zm.) dalej "u.p.e.a.". Zdaniem strony dochodzone w niniejszym postępowaniu zobowiązania wygasły na zasadzie przewidzianej w art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej. W sprawie nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych na skutek przyjęcia fikcji doręczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.-Z. zawiadomienia z 17 grudnia 2014 r. Doręczenie zawiadomienia było prawnie nieskuteczne co oznacza, że nie weszło ono nigdy do obrotu prawnego i nie może być uznane jako przesłanka wystarczająca do uznania zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych. W świetle art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma w postępowaniu podatkowym winny być doręczane temu pełnomocnikowi.
Zdaniem Dyrektora zarzut przedawnienia należności nie zasługuje na uwzględnienie. Podniósł, że w świetle art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków. Pierwszym warunkiem jest wszczęcie postępowania w sprawie
o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Drugim warunkiem jest zawiadomienie podatnika przez właściwy organ skarbowy o wszczęciu takiego postępowania i o zaistniałym w związku z tym zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Pismem z 17 grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w B.-Z. zawiadomił J.W. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w sprawie zobowiązania podatkowego z tytułu VAT za miesiące od kwietnia 2009 r. do grudnia 2012 r., w związku z prowadzonym postępowaniem
o przestępstwo skarbowe. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone prawidłowo, bezpośrednio na adres podatnika w świetle art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej
5 stycznia 2015 r., a zatem przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W tej sytuacji wypełniony został przez organ obowiązek wynikający
z art. 70c Ordynacji podatkowej. Brak podjęcia prawidłowo awizowanego pisma nie stoi na przeszkodzie uznania skuteczności doręczenia. Dyrektor nie zgodził się ze stwierdzeniem strony, że dla powstania skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia konieczne było doręczenie zawiadomienia z art. 70c Ordynacji podatkowej ustanowionemu pełnomocnikowi. W tym zakresie Dyrektor przychylił się do linii orzeczniczej sądów administracyjnych, według której doręczenie bezpośrednio podatnikowi zawiadomienia z art. 70c Ordynacji podatkowej jest skuteczne, nawet gdy w postępowaniu podatkowym strona działa przez pełnomocnika. Zarzut przedawnienia zaległości w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej uznał zatem za bezzasadny.
Odpowiadając na pismo pełnomocnika strony przesłane w formie elektronicznej, w którym wskazuje na brak wymagalności zobowiązania podatkowego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. sygn. akt I SA/Ke 435/17, którym to Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. znak[...] z [...] r., Dyrektor stwierdził, że jest to nowy zarzut zgłoszony na etapie postępowania zażaleniowego. Zobowiązany nie może natomiast, po upływie terminu do wniesienia zarzutów, ich uzupełniać, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu.
Na powyższe postanowienie J.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zarzucił, że Dyrektor przychylając się
w kwestii skuteczności zawiadomienia o zawieszeniu postępowania, do linii orzeczniczej wyrażonej w wyroku z 25 kwietnia 2017 r. II FSK 676/16, nie zauważył całkowitej odmienności stanu faktycznego w sprawie. Niezależnie od powyższych argumentów wskazał, że WSA w K. badał już kwestię przedawnienia zobowiązań objętych przedmiotowym postępowaniem i wyrokiem z 26 października 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 435/17 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
w K. z 2 czerwca 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Busku Zdroju z 2 listopada stwierdzając, że doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Dodał, że od wymienionego w skardze wyroku WSA w K., pismem z 7 grudnia 2017 r. złożył skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu egzekucyjnego uznające za nieuzasadniony zarzut skarżącego, w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych
o nr 2602-SEW.723.775.2017 i 2602-SEW.723.776.2017 obejmujących należności
z tytułu podatku od towarów i usług za 2011 r. Podstawę zgłoszonego zarzutu stanowi art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia
z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. Dz.U.2017.1369 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a." wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności
z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Zgodnie z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności
i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna oraz czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony. Organ egzekucyjny nie rozpoznaje natomiast sprawy od strony merytorycznej. Nie może badać, czy decyzja na mocy, której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem. Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Środkiem obrony przysługującym zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania są natomiast zarzuty, będące swoistym dla procedury egzekucyjnej środkiem zaskarżania. Podstawy zarzutów
w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały wymienione w ustawie
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy podstawą zarzutu może być m.in. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.
W niniejszej sprawie poza sporem jest, że tytuły egzekucyjne zostały wystawione 24 lipca 2017 r. i zawierały wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a. Jako podstawę prowadzenia egzekucji wskazano w nich ostateczną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Busku – Zdroju z [...] r. (utrzymaną
w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...]). W sprawie nie jest także kwestionowane, że w wyniku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, 31 lipca 2017 r., organ egzekucyjny wyegzekwował dochodzone należności. Dodatkowo należy wskazać, że nieprawomocnym wyrokiem z 26 października 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 435/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w części uchylił ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w K., co oznacza że w dacie zajęcia decyzje organu, stanowiące podstawę prawną podlegającego egzekucji obowiązku, istniały.
W tych okolicznościach organ egzekucyjny miał wszelkie podstawy do uznania egzekucji za dopuszczalną. Dochodzony obowiązek istniał i był wymagalny, wynikał
z ostatecznej decyzji, a tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony.
Skarżący, składając 31 lipca 2017 r., tj. w terminie (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), zarzut egzekucyjny, kwestionuje istnienie wyegzekwowanego zobowiązania,
z powodu jego przedawnienia. Jego zdaniem bowiem zawieszenie biegu terminu przedawnienia było nieskuteczne z powodu doręczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Busku – Zdroju zawiadomienia z 17 grudnia 2014 r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia po pierwsze w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej, po drugie stronie, zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.
Zestawienie art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzuty oparte na nieistnieniu egzekwowanego obowiązku mogą być zgłoszone tylko
w sytuacji, w której nieistnienie obowiązku jest następstwem zdarzeń zaistniałych po wystawianiu tytułu wykonawczego. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności decyzji podatkowej, ani też wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego, opartych na okolicznościach, które miały miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego.
W niniejszej sprawie natomiast skarżący nie wskazał na takie okoliczności. Argumentacja strony w zakresie złożonych zarzutów dotyczy okoliczności mających miejsce w toku postępowania podatkowego i w istocie zmierza do weryfikacji decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. [...] r., stanowiącej wraz z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Busku – Zdroju z [...]podstawę prawną prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty
w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być natomiast wykorzystywane do weryfikacji ostatecznych orzeczeń stanowiących podstawę prawną prowadzonej egzekucji.
Tak sformułowane zarzuty są sprzeczne z wynikającym wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a. zakazem badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W świetle tej argumentacji, pomimo wadliwego uzasadnienia, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu egzekucyjnego, odmawiające uwzględnienia analizowanego zarzutu.
Należy ponadto podzielić stanowisko organu, że zarzut braku wymagalności zobowiązania podatkowego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. sygn. akt I SA/Ke 435/17, jest zarzutem spóźnionym. Został bowiem wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa
w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. i nie podlega rozpatrzeniu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a, orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło