I SA/Ke 485/14

WyrokWSA w Kielcach2014-10-23

Skład orzekający: Maria Grabowska, Danuta Kuchta, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka P. S.A. była samoistnym posiadaczem nieruchomości w rozumieniu art. 336 k.c. i tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości za rok 2010, mimo że wieczystym użytkownikiem nieruchomości była inna spółka?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka P. S.A. była samoistnym posiadaczem nieruchomości w rozumieniu art. 336 k.c. w 2010 roku, co skutkowało nałożeniem na nią obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Pomimo że wieczystym użytkownikiem nieruchomości była inna spółka, P. S.A. wykazywała cechy samoistnego posiadania, takie jak faktyczne władztwo nad rzeczą i zamiar władania nią dla siebie, co było potwierdzone zgromadzonym materiałem dowodowym. W związku z tym, wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku został uznany za niezasadny.
Stan faktyczny
Spółka P. S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011, twierdząc, że nie powinna być podatnikiem. Organ podatkowy pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając P. S.A. za samoistnego posiadacza nieruchomości w 2010 roku. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędną wykładnię art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...][...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] nr [...] wydaną wobec P. S.A. w W. ("podatnik", "skarżąca") w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2010 w kwocie 20.240 zł. P. S.A z siedzibą w W. w dniu 19 kwietnia 2012 r. wystąpiła do organu podatkowego pierwszej instancji z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011, składając jednocześnie korekty deklaracji za te lata. W uzasadnieniu wniosku spółka powołała się na dokumenty w postaci wyroku NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 573/09 oraz decyzji Wojewody Ś. z roku 1994, na podstawie których Grupa O. S.A nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 218 wraz z prawem własności zlokalizowanych na niej obiektów. Decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy I instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty wskazując, że przez cały 2010 r. P. S.A. było samoistnym posiadaczem obiektów budowlanych znajdujących się na działce o nr ewid. 218. Podmiot ten sprawował faktyczne władztwo w sensie fizycznym jak i psychicznym nad budynkami oraz budowlami znajdującymi się na tej działce. Rozpatrując odwołanie i dokonując prawnej i merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przywołało treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) dalej "u.p.o.l.", "ustawa", wskazało, że przepis art. 3 ust. 3 u.p.o.l.; stanowi swoistą normę kolizyjną, rozstrzygającą, że w sytuacji, gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, to on, a nie właściciel, zostaje zobowiązany do zapłaty podatku od danej nieruchomości. Przyjęte rozwiązanie jest uzasadnione, bowiem to posiadacz samoistny a nie właściciel, sprawuje faktyczne władztwo nad nieruchomością, może ją użytkować i uzyskiwać z tego tytułu przychody i innego rodzaju korzyści. Treść art. 3 ust. 1 u.p.o.l., oznacza jednocześnie, że właściciel danej nieruchomości będzie zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości tylko wtedy, gdy pozostaje on równocześnie jej samoistnym posiadaczem (tytuł własności i stan faktycznego posiadania związane są z tym samym podmiotem). Potwierdzeniem stanowiska jest wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 479/10 w którym stwierdzono, że w przypadku konkurowania posiadacza samoistnego z właścicielem/użytkownikiem wieczystym, podatnikiem podatku od nieruchomości jest posiadacz samoistny. Organ podniósł, że z akt przedmiotowej sprawy (wypis z rejestru gruntów z dnia 15 stycznia 2010 r.) wynika, że właścicielem działki nr 218 o pow. 12,1708 ha oznaczonej jako Tk - tereny kolejowe, jest Skarb Państwa, natomiast użytkownikiem wieczystym "Grupa O." S.A. W takim stanie faktycznym, zgodnie z przepisem art. 3 ust 1 pkt 3 ustawy, podatnikiem podatku od nieruchomości winien być użytkownik wieczysty nieruchomości, w przedmiotowej sprawie - "Grupa O." S.A. Jednakże przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w Wojciechowicach postępowanie, wykazało, że samoistnym posiadaczem spornej nieruchomości położonej w Ł. była spółka P. S.A. z siedzibą w W.. Organ przedstawił pojęcie samoistnego posiadacza w rozumieniu art. 336.k.c podnosząc, że dla samoistnego posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Przywołując poglądy doktryny cywilistycznej podniósł, że samoistne posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. W ocenie Kolegium w stanie faktycznym sprawy P. S.A korzystało w sposób widoczny "jak właściciel" z nieruchomości położonej w Ł.. Świadczy o tym przeprowadzone przez organ podatkowy postępowanie oraz zgromadzone w jego toku dowody (pismo Grupy O. z dnia 16 lipca 2012 r., FG/JS/096/2012, treść wyroku NSA w W. z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 573/09, protokół z przesłuchania J. S. - Głównego Księgowego Grupy O. S.A., protokół zdawczo odbiorczy spisany dnia 20 sierpnia 2012 r. pomiędzy P. S.A a Grupą O. S.A, ujęcie przedmiotowej nieruchomości w ewidencji środków trwałych spółki P. SA). Fakt władania sporną nieruchomością (corpus) w roku 2010 oraz chęć władania tą nieruchomością dla siebie (animus) przez P. SA, potwierdza złożenie przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy W. ustalającej opłatę roczną z tytułu zarządu Grupy O. S.A sporną nieruchomością oraz fakt ujęcia spornej nieruchomości w ewidencji środków trwałych spółki P. S.A. Potwierdzeniem jest też uzasadnienie wyroku NSA w W. z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 573/09, z którego wynika, że nieruchomość od roku 1990 znajdowała się w faktycznym władaniu skarżącej spółki - "Grunty te były we faktycznym władaniu i zarządzie P., przebiegała przez nie w części linia kolejowa nr 025 Ł. K.-D. oraz infrastruktura kolejowa użytkowana przez Spółki P. wraz z dworcem P., na dowód czego załączono wykaz działek ewidencyjnych oraz wykaz środków trwałych na nich znajdujących się wraz z datą budowy". O fakcie władania sporną nieruchomością przez P. S.A w roku 2010 świadczy sporządzenie w dniu 20 sierpnia 2012 r., (już po wydaniu wyroku przez NSA) protokołu zdawczo-odbiorczego w sprawie przekazania przez P. S.A. Grupie O. S.A "władztwa nad nieruchomościami gruntowymi i naniesieniami budowlanymi położonymi w obrębie stacji O. na działce nr 218 obr. Ł., gmina W. nabytymi przez Grupę O. S.A w drodze decyzji administracyjnej Wojewody T. nr G.III.7224-1/26/94 z dnia 27 kwietnia 1994 r." logiczne, spójne i przekonywujące zeznania J. S. - Głównego Księgowego Grupy O. SA z których wynika, że sporną nieruchomością w roku 2010 władała P. SA jak również fakt (co wynika z pisma Grupy O. z dnia 6 maja 2013 r.), że pracownicy Grupy O. SA w roku 2010 nie wykonywali żadnych prac na przedmiotowej nieruchomości. Wskazane okoliczności w sposób jednoznaczny świadczą zarówno o fizycznym jak i psychicznym władztwie P. SA nad sporną nieruchomością, co wypełnia definicję samoistnego posiadania o której mowa w przepisie 336. k.c. Odmienne twierdzenia skarżącej nie znajdują potwierdzenia w zebranym materialne dowodowym. Oznacza to, że w roku 2010 obowiązek podatkowy z tytułu posiadania spornej nieruchomości ciążył na P. SA, co powoduje, że wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w świetle zebranego materiału dowodowego, nie jest zasadny. W odniesieniu do zarzutów skarżącej Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst. jedn: Dz.U z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.) "p.g.k." nie stanowi o braku potrzeby przeprowadzenia postępowania podatkowego i dokonania przez organ podatkowy własnych ustaleń, co do treści zapisów zamieszczonych w ewidencji, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieją podstawy do ich negowania. Na potwierdzenie przywołało wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 października 2013r., sygn. akt I SA/Lu 560/13. Powyższą decyzję Spółka w całości zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wnosząc o jej uchylenie, uchylenie decyzji poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia: - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz.U z 2000 r. Nr 98,poz.1071 ze zm.) dalej k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a wskazując na brak ustaleń wszystkich okoliczności na których winno być oparte rozstrzygnięcie oraz nieprawidłowe ustalenia dotyczące podatnika; - art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U z 2012 r., poz. 749 ze zm.) "Ordynacja podatkowa" poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] r. nr [...], wydanej w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2010 w kwocie 20.240,00 zł; - art. 3 ust. 1 ustawy "u.p.o.l.", (poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie) przez przyjęcie, że zgodnie z w/w przepisem, podatnikiem podatku od nieruchomości winien być posiadacz P. S.A a nie użytkownik wieczysty nieruchomości - Grupa O. S.A. W uzasadnieniu zarzutów spółka podniosła, że wystąpiła z wnioskiem o zwrot nadpłaconego za lata 2007-2011 podatku od nieruchomości od budynków i budowli usytuowanych na działce nr ewidencyjny 218 położonej w miejscowości Ł.. Na działce tej od ponad 100 lat usytuowane były obiekty kolejowe: tory główne szlakowe linii kolejowej Ł. - D., bocznica kolejowa do cementowni oraz budynki i budowle infrastruktury kolejowej użytkowane przez jednostki organizacyjne P. S.A i spółki zależne. Jako podatnik podatku od nieruchomości deklarowała podatek od nieruchomości od położonych na działce nr 218 budynków i budowli uznając, że jest zobowiązana do zapłaty. Fakt składania przez skarżącą deklaracji od podatku od nieruchomości za budynki i budowle za lata 2007- 2011 r. uzasadniony był tym, że w toku znajdowały się i postępowania administracyjne a następnie sądowe zmierzające do unieważnienia i w efekcie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, mocą których działką nr 218 uwłaszczona została Cementownia O. S.A w O.. Do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tych postępowań P. S.A liczyła na korzystne dla siebie rozstrzygniecie, tym bardziej, że na działce nr.218 znajdowały ; się zbudowane przeszło sto lat temu czynne obiekty kolejowe służące prowadzeniu ruchu kolejowego oraz obiekty infrastruktury towarzyszącej. Po niekorzystnym rozstrzygnięciu na korzyść Cementowni O. S.A sprawy działki gruntu nr 218 oczywistym jest, że Cementownia a nie P. S.A winna być podatnikiem podatku od nieruchomości zarówno gruntowej jak i od budynków i budowli posadowionych na działce nr 218. Przywołując zasadę superficies solo cedit, zakwestionowała stanowisko organu, że P. S.A była samoistnym posiadaczem budynków i budowli usytuowanych na działce nr 218. Skarżąca zarzuciła, że zgodnie z art. 3 ust.1 pkt.1 u.p.o.l. zobowiązanym do podatku od nieruchomości jest osoba prawna będąca właścicielem gruntu oraz budynków i budowli a dopiero w następnej kolejności zobowiązanym z tytułu tego podatku jest posiadacz samoistny. W przypadku, gdy wieczystym użytkownikiem jest Cementownia O. to na Cementowni a nie na P. S.A ciąży obowiązek podatku od nieruchomości, zarówno od gruntu jak i od posadowionych na nim budynków i budowli. Wskazała, że NSA w wyroku z dnia 24 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1749/11 wyraził pogląd, że w przypadku, gdy samoistny posiadacz, którym według organów jest P. S.A, nie został wskazany w ewidencji gruntów, to nie mógł ciążyć na nim obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, lecz na ujawnionym w tej ewidencji właścicielu. W uzasadnieniu Kolegium przyznaje, że z wypisu z rejestru gruntów z dnia 15 stycznia 2010 r. wynika, że właścicielem działki nr 218 o pow.12.1708 oznaczonej jako Tk - tereny kolejowe jest Skarb Państwa, natomiast użytkownikiem wieczystym "Grupa O." S.A. Podkreśliła, że zgodnie z art. 21 ust 1 "p.g.k., podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostwo powiatowe. W ocenie skarżącej przywołany przez Kolegium wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim sygn. akt I SA/Go 479/10 jednoznacznie potwierdza, że zasadniczo podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel. Natomiast posiadacz jest podatnikiem w sytuacji, kiedy zostanie ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, że nieruchomość znajduje się w posiadaniu innej osoby niż właściciel. W przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżącej, sytuacja nie jest tak oczywista i nie budząca wątpliwości, skoro od 2006 r. toczyło się postępowanie administracyjne rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 573/09. Oznacza powyższe, że stanowisko skarżącej, że po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy użytkowania wieczystego spornej nieruchomości na korzyść Grupy O. S.A, podatnikiem podatku od obiektów budowlanych na tej nieruchomości winna być Grupa O. S.A. jest słuszne i prawnie uzasadnione. Skoro istnieje właściciel/użytkownik wieczysty spornej nieruchomości, a jest nim Grupa O. S.A, to na niej spoczywał obowiązek podatkowy w roku 2010 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując wyrażoną w decyzji argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Rozpoznawana sprawa dotyczy żądania stwierdzenia przez organy podatkowe nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2010. Zgodnie z art. 75 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy przysługuje prawo złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku, jeżeli w deklaracjach innych niż wymienione w art. 73 § 2 pkt 2 i 3, z wyjątkiem deklaracji dotyczącej zaliczek na podatek dochodowy, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. Z treści art. 6 ust. 1 oraz art. 6 ust. 9 u.o.p.l. wynika, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości w stosunku do osób prawnych, jednostek organizacyjnych oraz spółek nie mających osobowości prawnej, jednostek organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostek organizacyjnych Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe powstaje z mocy prawa, a więc w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a podatnik jest zobowiązany do złożenia stosownej deklaracji podatkowej i samodzielnego obliczenia kwoty podatku oraz dokonania jego zapłaty bez odrębnego wezwania. Przepis art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że w przypadku, gdy prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W każdym innym przypadku, gdy organ kwestionuje prawo do nadpłaty w wysokości określonej przez podatnika, zobowiązany jest do wypowiedzenia się w sprawie nadpłaty (pozytywnie lub negatywnie dla wnioskodawcy) w formie decyzji. Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego jak również nienależnie zapłaconego podatku (art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia, obowiązek ten nie istniał, albo wygasł. Istotne zatem dla rozstrzygnięcia jest dokonanie ustaleń czy na spółce ciążył w 2010 r. obowiązek w podatku od nieruchomości z tytułu posiadania obiektów budowlanych Zakres podmiotowy podatku od nieruchomości został określony w przepisie art. 3 u.p.o.l. Zgodnie z art. 3 ust 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące między innymi właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; (pkt 1), samoistnymi posiadaczami nieruchomości lub obiektów budowlanych (pkt 2) lub użytkownikami wieczystymi gruntów (pkt 3). Wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 1 obiekty budowlane stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, zatem powoływanie się przez skarżącą na zasadę superficies solo cedit nie jest uzasadnione. Przepis art. 3 ust. 3 u.p.o.l., stanowiąc swoistą normę kolizyjną rozstrzyga, że w przypadku, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Nie budzi wątpliwości że przepis art. 3 ust. 3 u.p.o.l. ustala pierwszeństwo w opodatkowaniu samoistnego posiadacza w przypadku, gdy przedmiot opodatkowania stanowi własność innego podmiotu. Wyraźnie wskazują na to zastrzeżenie zawarte w art. 3 ust 1 pkt 1 u.p.o.l. Bezsporne w sprawie jest, że wniosek Spółki o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 20.240 zł dotyczy nienależnie w jej ocenie zapłaconego podatku od budynków i obiektów budowlanych usytuowanych na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym 218. Zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów własność nieruchomości działki nr 218 o pow. 12,1708 ha, oznaczonej jako Tk - tereny kolejowe należy do Skarbu Państwa, z tym, że użytkownikiem wieczystym jest Grupa O. S.A., której przysługuje własność budynków. Kluczowe zatem znaczenie w rozpatrywanej sprawie miało ustalenie, czy skarżącej spółce można było przypisać status posiadacza samoistnego obiektów budowlanych usytuowanych na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr działka 218. Ustawa podatkowa (u.p.o.l.) nie definiuje posiadania samoistnego (a przez to posiadacza samoistnego) w sposób autonomiczny dla celów prawa podatkowego. Należy więc, w świetle wykładni systemowej zewnętrznej, odwołać się do instytucji posiadania samoistnego uregulowanej w k.c. i przy wykładni powołanego art. 3 ust. 3 u.p.o.l. posłużyć się definicją posiadania zawartą w art. 336 k.c. To, że system prawa podatkowego cechuje się co do zasady autonomią nie oznacza, że zasada ta ma charakter absolutny i wyłącza odwoływanie się do pojęć pochodzących z innych gałęzi prawa. Zgodnie z art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Na posiadanie składają się dwa elementy: corpus oraz animus, tj. zdolność władania rzeczą w taki sposób, jak podmiot, któremu przysługuje odpowiednie prawo do rzeczy oraz wola wykonywania tego prawa, wyrażająca się w takim postępowaniu posiadacza, z którego wynika, iż uważa się on za podmiot prawa do tej rzeczy. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (zob. wyroki NSA z 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2372/10, z 11 września 2014 r. sygn. akt II FSK 509/14 dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl) W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił, że w 2010 r. przedmiotowa nieruchomość, w tym obiekty budowlane, były w posiadaniu P. S.A., które miało wszystkie przymioty posiadania samoistnego. Wskazane przez organ dowody wynikające z toczącego się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy W. ustalającej opłatę roczną z tytułu zarządu Grupy O. nieruchomością, treść wyroku NSA, zeznania świadka J. S., sporządzony 20 sierpnia 2012 r. protokół zdawczo odbiorczy przekazania władztwa nad nieruchomościami gruntowymi i naniesieniami budowlanymi na działce 218 obr. Ł. na rzecz Grupy O. pozwalają przyjąć, że skarżący nie tylko faktycznie władał nieruchomością jak właściciel ale demonstrował wolę wykonywania tego prawa wskazującą, że uważa się on za podmiot prawa do tej nieruchomości. Dokonana ocena nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. Z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 573/09 w sposób jednoznaczny wynika, że z gruntu i obiektów korzystała wyłącznie P. S.A., wykorzystując je na cele działalności, że stanowiły jej środki trwałe. Te okoliczności w postępowaniu eksponowała skarżąca, kwestionując stanowisko organów które przyznały tytuł prawny do nieruchomości i obiektów Cementowni, mimo, że grunty były wykorzystywane wyłącznie na cele działalności P. S.A. Jakkolwiek okoliczności ustalone w postępowaniu objętym wyrokiem NSA dotyczyły okresu wcześniejszego, służyły wzruszeniu decyzji podjętej w 1990 r., to stan władania ustalony w tym postępowaniu nie uległ zmianie w 2010 r., mimo ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej decyzji ustalającej opłatę roczną z tytułu zarządu dla Cementowni O.. Podatnik nie wykazał, że stan posiadania uległ zmianie, że został pozbawiony samodzielności władania, że zmienił się charakter jego posiadania Potwierdzeniem jest złożenie deklaracji w podatku od nieruchomości nie tylko za 2010 r., ale też 2011 r., sporządzony protokół zdawczo odbiorczy z dnia 20 sierpnia 2012 r. dotyczącej przekazania władztwa nad nieruchomościami gruntowymi i naniesieniami budowlanymi na działce 218 obr. Ł. na rzecz Grupy O. oraz zeznania J. S. - Głównego Księgowego Grupy O. SA. Zasadne jest zatem stanowisko Kolegium, że mimo ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii związanych z tytułem prawnym do nieruchomości na rzecz Cementowni O. stan posiadania jak i charakter posiadania nie uległ zmianie. Wobec powyższego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów odmówienie wiary zeznaniom Naczelnika Wydziału Zarządzania Mieniem P. SA. Oddział Gospodarowania Gruntami S. S. jako sprzecznym ze wskazanymi dowodami. Nie można akceptować sytuacji, gdy na potrzeby różnych postępowań strona przedstawia różne, odmienne twierdzenia. W ocenie Sądu nie może mieć zasadniczego wpływu na ocenę fakt, że w ewidencji gruntów w 2010 r. ujawniona była Grupa O. jako wieczysty użytkownik nieruchomości. Sąd nie kwestionuje, że zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 p.g.k. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku i ewidencja gruntów ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Należy podnieść, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (dostępna www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych – niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Ponadto, jakkolwiek zgodnie z art. 20 ust 2 pkt 1 p.g.k. w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, to posiadacz samoistny może być ujawniony wyłącznie w stosunku do gruntów dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli. W przypadku, gdy istnieje rozbieżność co do posiadania pomiędzy właścicielem/wieczystym użytkownikiem wykazanym w ewidencji a samoistnym posiadaczem, prawo samoistnego posiadacza nie może być ujawnione w ewidencji gruntów. Dla takiego przypadku ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 3 ust 3 u.p.o.l. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 3 ust 1 u.p.o.l. nie jest uzasadniony. Reasumując, przedstawione w decyzji stanowisko Kolegium zostało oparte na wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego. Należy wyjaśnić, że do postępowania podatkowego nie mają zastosowania przepisy k.p.a. podane w skardze art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, organowi nie można zarzucić naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191, które są odpowiednikami wskazanych w skardze przepisów k.p.a., przez brak ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, w tym dotyczących podmiotu na którym w roku 2010 ciążyło zobowiązanie w podatku od nieruchomości z tytułu posiadania obiektów budowlanych. Organ, wobec złożenia przez spółkę korekty deklaracji i wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe, dokonał prawidłowych ustaleń, że obowiązek podatkowy w 2010 r. ciążył na skarżącej spółce jako posiadaczu samoistnym i wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty, uznając tym samym, że wysokość zeznania podatkowego wynikającego z deklaracji podatkowej jest prawidłowa. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło