I SA/Ke 486/10

Dnia 8 października 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 października 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2004r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 22 lipca 2010r.; 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 26 sierpnia 2010r. w wysokości 843zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2004r. B. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej "p.p.s.a." wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 10 września 2010r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek na formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Złożony wniosek skarżący uzasadnia tym, że został wezwany do uiszczenia wpisów w łącznej wysokości 6103zł. Skarżący oświadcza, że źródłem jego dochodu jest prowadzona działalność gospodarcza, która w roku 2009 i 2010 przynosiła straty. Wnioskodawca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i córką w wieku 17 lat. Żona skarżącego, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej uzyskuje z tytułu wynagrodzenia za pracę miesięczny dochód w kwocie 1600zł. Jako posiadany majątek skarżący wykazuje dom wielkości 120m², który stanowi wyłączną własność żony. Jako posiadane oszczędności skarżący wykazuje kwotę 400zł, ponadto skarżący wykazuje ciągnik siodłowy marki DAF XF95 wartości ok. 35000zł, którego skarżący jest współwłaścicielem wraz z bankiem. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Prawo do zwalniania z kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. Oceniając całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku B. S. w całości. Z istoty regulacji dotyczącej przyznania prawa pomocy wynika, że powinno się ją kierować w pierwszej kolejności do osób, które w sposób oczywisty nie są w stanie opłacić kosztów sądowych. Tymczasem badając sytuację majątkową skarżącego nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że nie jest on w stanie opłacić kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego domaga się skarżący, jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżący nie należy, bowiem jak wynika z przedłożonego wniosku skarżący prowadzi działalność gospodarczą i mimo kłopotów finansowych prowadzenia tej działalności nie zaprzestał. Z powyższego można wnioskować, że kłopoty z jakimi boryka się skarżący mają charakter tymczasowy, przejściowy, a sytuacja materialna skarżącego może ulec poprawie. Ponadto jak wynika z informacji zawartych w złożonym formularza PPF skarżący jest współwłaścicielem ciągnika siodłowego o wartości 35000zł oraz posiada niewielkie oszczędności w kwocie 400zł. Rozpoznając niniejszy wniosek należało mieć na uwadze, również fakt, iż w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach aktualnie B. S. jest skarżącym w 11 sprawach, a łączny wpis od wniesionych skarg stanowi kwotę 6103zł. Biorąc pod uwagę powyższe, uznano, że rozpatrywany wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić. Przyznane zwolnienie umożliwi skarżącemu skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny, bowiem na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącemu prawo dostępu do sądu. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji