I SA/Ke 487/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (SKO, Kolegium) postanowieniem z [...] r. [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania H. K. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] r. nr: [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 marca 2017 r. z nieruchomości położonej w M.. 1.2. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że pismem z 25 kwietnia 2017 r. H.K. wystąpił do Kolegium o zbadanie prawidłowości działań organu w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu pisma H.K. wskazał, że zamieszkuje na terenie gminy P., zaś Burmistrz Miasta i Gminy S. wszczyna postępowanie w sprawie odpadów, które są wytwarzane przez dorosłego syna. Skarżący podkreślił, że nie zamieszkuje w M.. 1.3. SKO stwierdzając niedopuszalność odwołania powołało się na art. 228 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej. Wskazało, że w rozpatrywanym przypadku wystąpiła niedopuszczalność odwołania (zażalenia) z przyczyn przedmiotowych związanych z tym, że od postanowienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie nie przysługiwało zażalenie. Postanowienie Burmistrza miało charakter incydentalny i jako takie nie podlegało zaskarżeniu. Kwestionowanie zasadności tego postanowienia nastąpić może w trybie odwoławczym od decyzji organu kończącej postępowanie w sprawie. Zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, w konsekwencji zatem nie może być poczytane jako akt administracyjny od którego przysługuje środek odwoławczy (zażalenie). Na marginesie organ wskazał, że w przypadku zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji administracyjnej strona, winna złożyć odwołanie w ustawowym terminie, do Kolegium i tylko wówczas decyzja będzie podlegać kontroli formalno – prawnej. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na postanowienie SKO H.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, podniósł że nie jest mieszkańcem S. od 11 lat. Mimo tego Burmistrz nalicza mu opłaty za odpady. Wskazał również, że Burmistrz nie chciał wyremontować mu starego domu i stajni oraz odmówił mu przyznania mieszkania zastępczego. Stwierdził, że jest mieszkańcem Pacanowa i tam jest zameldowany. W Gminie P. opłaca również mieszkanie i śmieci. Ponadto Burmistrz Miasta i Gminy S. nie chce wykreślić go z rejestrów, stanowiących podstawę do naliczania opłat za odpady oraz nie chce umorzyć opłat z tego tytułu naliczanych od 2013 r. 2.2. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U.2017.1369), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana w powyższych ramach kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że postanowienie to nie narusza prawa, co skutkowało oddaleniem skargi. Na wstępie też należy wskazać, że stan faktyczny ustalony przez organ odwoławczy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. 3.2. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania (zażalenia) na postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia przez organ było to, że na postanowienie o wszczęciu postępowania nie służy zażalenie, a postanowienie takie można zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Przy czym skarżący został prawidłowo pouczony w skarżonym postanowieniu o niemożności złożenia nań zażalenia. 3.3. W ocenie Sądu zajęte przez organ odwoławczy stanowisko w pełni odpowiada prawu. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stosowanym odpowiednio w postępowaniu zażaleniowym z mocy art. 239 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Odpowiedź na pytanie, kiedy zażalenie jest dopuszczalne odnajdujemy w treści art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Stosownie do art. 165 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§ 1). Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia (§ 2). Jak wynika z powyższego, ani te, ani dalsze paragrafy art. 165 Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania. Skoro tak, zażalenie na takie postanowienie nie przysługuje, a więc w razie jego wniesienia jest ono niedopuszczalne. W takiej sytuacji ustawa nie pozostawia organowi odwoławczemu możliwości wyboru, co do sposobu załatwienia wniesionego zażalenia (odwołania), tj. organ ten, stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ma obowiązek stwierdzić jego niedopuszczalność, co też SKO słusznie uczyniło. Jednocześnie należy wskazać, co prawidłowo podniosło Kolegium, że powyższe nie oznacza, że postanowienie o wszczęciu postępowania wydane na podstawie art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej pozostaje poza zakresem kontroli instancyjnej czy sądowej. Organ słusznie pouczył skarżącego o treści art. 237 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Kontrola legalności takiego postanowienia przeprowadzana jest bowiem łącznie z kontrolą decyzji wydanej w wyniku zakończenia zainicjowanego takim postanowieniem postępowania. W sytuacji więc gdy skarżący uważa, że postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu jest nieprawidłowe, musi wstrzymać się do czasu doręczenia mu decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji i dopiero w odwołaniu od tej decyzji może podnieść zarzuty przeciw temu postanowieniu. Zaskarżenie zaś postanowienia o wszczęciu postępowania w osobnym trybie nie było możliwe. 3.4. Końcowo podkreślenia wymaga, że w skardze nie zawarto żadnych argumentów, mogących skutecznie podważyć prawidłowość zaskarżonego postanowienia jak i również zarzutów takich nie sformułowano w toku rozprawy. 3.5. W tym stanie rzeczy skarga podlegała na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddaleniu jako bezzasadna. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, obejmujących: opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług, orzeczono na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a.