I SA/Ke 497/10
PostanowienieWSA w Kielcach2010-09-09
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega oddaleniu, jeśli strona uzyskuje stały dochód, który pozwala na pokrycie części kosztów postępowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca, D. Z., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczącym odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Skarżąca, 73-letnia emerytka, oświadczyła, że jest osobą samotną, chorą, ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania i posiada niewielki majątek. Wniosła o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. 2. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 września 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 9 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 28 lipca 2010r.; 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych w pozostałym zakresie.
Wraz ze skargą z dnia 28 lipca 2010r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej D. Z. złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadcza, że jest osobą samotną, bezdzietną w wieku 73 lat. Utrzymuje się z emerytury, jest osoba chorą, co wiąże się z koniecznością zakupu leków. Skarżąca mieszka w mieszkaniu kwaterunkowym, średnio miesięczne opłaty wynoszą 570zł. Wraz ze skarżąca zamieszkuje jej siostrzenica (osoba samotna, bezrobotna niepełnosprawna utrzymująca się z zasiłku socjalnego), z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Jako posiadany majątek skarżąca wykazuje dom, którego jest współwłaścicielem w 49/280 części, działkę rolną wielkości 0,37, której jest współwłaścicielem w ½ części. Skarżąca utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1181,91zł miesięcznie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 ustawy "p.p.s.a." wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Analiza złożonego przez D. Z. wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia strony w całości od kosztów sądowych, o co się ubiega.
Przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo, przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem uzyskuje stały miesięczny dochód w wysokości 1181,91zł.
Biorąc pod uwagę powyższe, uznano, że rozpatrywany wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało oddalić.
Na uwagę zasługuje przy tym okoliczność, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które blokowałyby skarżącej prawo dostępu do sądu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło