I SA/Ke 497/11

Dnia 9 marca 2012 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2011r. sygn. akt I SA/Ke 497/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W dniu 7 lutego 2012r. (data stempla pocztowego) skarżący reprezentowany przez adwokata T. J. złożył od powyższego wyroku skargę kasacyjną oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 9 lutego 2012r. Sąd przesłał pełnomocnikowi skarżącego urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca pozostaje sam w gospodarstwie domowym, jako posiadany majątek wykazuje dom wielkości 100m², nieruchomość rolną wielkości 5,5ha oraz samochód osobowy o wartości szacunkowej 80.000zł. Źródłem utrzymania skarżącego jest dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego w wysokości 1500zł miesięcznie. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podnosi, że płaci alimenty w kwocie 500zł miesięcznie, a miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 1000zł. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Na wstępie należy zaakcentować, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wykazała, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący bez wątpienia jest w stanie zdobyć środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego domaga się skarżący, jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wymienionych grup społecznych skarżący nie należy, bowiem uzyskuje miesięczny dochód, posiada majątek - dom, nieruchomość rolną oraz samochód osobowy o wartości 80.000zł. Mając zatem na uwadze wykazany w złożonym wniosku majątek zarówno ruchomy jak i nieruchomy oraz posiadanie miesięcznie do dyspozycji środków finansowych we wskazanej wysokości, jak również wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm. winien stanowić kwotę 100zł uznać należy, że nie zasługuje na wiarę twierdzenie skarżącego o braku możliwości uiszczenia kosztów sądowych - wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej. Biorąc więc pod uwagę powołane wyżej okoliczności negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżący posiada dochody oraz majątek, których wysokość pozwala na wygospodarowanie środków na uiszczenie kosztów sądowych – wpisu od skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy uznać należało, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swojego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a.